Phố Mã Mây (trong khu phố cổ Hà Nội) tự thân vẫn thu hút du khách nước ngoài. (LĐ) -
Đây là ý tưởng (đề xuất từ cách đây 1 năm) của doanh nhân TPHCM - ông Nguyễn Thiện - GĐ Cty truyền thông Tiêu Điểm. Mới đây nhất, Văn phòng Chính phủ đã có công văn số 4992/VPCP-KTN (ngày 23.7.2009) giao Hà Nội nghiên cứu xử lý đề xuất nói trên... Nghe thì rất "nghiêm túc", nhưng thực ra, mọi chuyện không đơn giản.
Và xem ra, lãnh đạo Hà Nội nói chung, lãnh đạo ngành văn hóa thủ đô nói riêng đều không mặn mà gì với ý tưởng này!
Ta có phố tây, tây có phố ta!
Là giám đốc một công ty truyền thông đã từng được biết tới trên truyền hình với chương trình "Dân ta biết sử ta", "Học sử trên sân trường"; ông Nguyễn Thiện cũng được biết đến với nhiều ý tưởng... đặc biệt. Và đặc biệt nhất, gây dư luận nhất có lẽ là việc lập 36 phố mang tên 36 thủ đô nói trên. Với ông Thiện và Cty truyền thông Tiêu Điểm, đây được coi như là một "mục tiêu" theo đuổi cả năm trời qua...
Theo đề xuất của ông Nguyễn Thiện, Hà Nội lâu nay vẫn duy trì quan hệ kết nghĩa với nhiều thủ đô, đây là lợi thế lớn cần tận dụng để quảng bá thủ đô. Nên thông qua thỏa thuận hợp tác hữu nghị để hình thành khu phố mới mang tên 36 thủ đô trên thế giới cùng đặc trưng văn hóa của mỗi dân tộc trên chính con đường ấy.
Đổi lại, tên "Hà Nội" cùng biểu tượng chùa Một Cột được đặt tên đường ở các thủ đô nước ngoài. Ngoài ra, cần lấy tên danh nhân văn hóa tầm cỡ quốc tế của các nước để đặt tên đường tại Hà Nội, TPHCM để đổi lại, họ sẽ đặt tên đường Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Hồ Chí Minh - 3 người Việt được công nhận là danh nhân văn hóa thế giới - tại nước họ...
Có lẽ ý tưởng này của ông Thiện xuất phát trong bối cảnh Hà Nội được mở rộng với cơ hội sẽ xuất hiện những con đường mới nên những con phố tên tây này sẽ "nhắm" vào những con đường mới ấy; để đảm bảo vẫn bảo tồn được Hà Nội 36 phố phường. Cũng theo ông Thiện, nên tập trung các phố tên tây thành một khu, coi đó là điểm nhấn đặc sắc của thủ đô mới; và một khu "36 phố phường mới" như thế chắc chắn sẽ là điểm thu hút du khách hết sức độc đáo.
Ngổn ngang dư luận!
Ngay sau khi đưa ra ý tưởng này, năm 2008, ông Nguyễn Thiện đã mạnh dạn gửi đề xuất lên Thủ tướng Chính phủ. Hơn 1 tháng kể từ lúc gửi, Phó Thủ tướng Phạm Gia Khiêm đã chỉ đạo giao Bộ trưởng Bộ VHTTDL nghiên cứu. Chỉ hơn 10 ngày, UBND TP.Hà Nội đã giao GĐ Sở VHTTDL nghiên cứu đề xuất báo cáo giải quyết. Tuy nhiên, có lẽ đây mới chỉ là một "thủ tục hành chính" mà thôi, còn sự đồng thuận thì còn cần có nhiều cân nhắc!
Điều này là khá rõ ràng, bởi ví như có đồng thuận, thì đây cũng là một việc làm phải tốn kém thời gian, công sức, phải có thẩm định, cân nhắc rất kỹ. Ngay trong ý kiến của mình, dù là ủng hộ, nhà sử học Dương Trung Quốc cũng đã khẳng định điều ấy. Theo ông, đặt tên đường phố hay tượng đài ở nước ngoài và ngược lại là một hình thức nhằm tăng cường hiểu biết giữa VN và các nước, nhưng nó còn tùy vào mức độ quan hệ giữa các quốc gia.
Ông Quốc cũng nhấn mạnh, việc đặt tên cần thiết, nhưng cũng nên thận trọng. Nếu có ý định đặt tên nước ngoài cho đường phố mới ở Hà Nội, TPHCM và ngược lại, đặt tên Hà Nội hay danh nhân văn hóa VN cho đường phố ở nước ngoài phải qua đầy đủ thủ tục như thẩm định nhân vật (người chọn để đặt tên đường phố), rồi đưa vào quỹ tên đường phố, tìm cơ hội thích hợp và một không gian thích hợp để thực hiện ý tưởng đó. Điều quan trọng phải có tư duy và làm quy hoạch tốt. Bây giờ rất khó đặt tên cho một con đường ở trung tâm của Hà Nội hiện nay.
Với những lãnh đạo ngành VHTTDL Hà Nội, xem ra sự... ngần ngại còn lớn hơn. Một vị lãnh đạo cho rằng dự án này là không khả thi, bởi: Thứ nhất, quy định của Chính phủ về đặt tên đường phố và các công trình công cộng có nhiều điểm khác với đề xuất của Cty Tiêu Điểm.
Thứ hai, việc mình có thiện chí không có nghĩa sẽ nhận được sự ủng hộ của các quốc gia bạn. Và thậm chí, ngay cả khi hai bên đều đồng ý thì việc chọn kiểu phố nào, kiến trúc nào tiêu biểu cho mỗi nước cũng không đơn giản. Về phía ta, xây dựng phố mới thế nào cho đúng với mong muốn của họ là vô cùng phức tạp và 36 phố của ta có thích hợp với đất nước của họ hay không? Nghĩa là sẽ có rất nhiều việc phải bàn.
Trong bối cảnh như đã phân tích ở trên, có lẽ, triển khai xây dựng một dạng "Thế giới thu nhỏ" tại thủ đô Hà Nội, xem ra dễ được chấp nhận hơn!
Hải Anh