>>Thị trường bán lẻ: Cơ hội nào cho DN Việt?
Theo nhận định của PGS., TS. Phạm Tất Thắng, Nghiên cứu viên cao cấp Bộ Công Thương, chúng ta vẫn có tâm lý coi nặng về yếu tố sản xuất và coi nhẹ về vấn đề thương mại. Nhưng trong nền kinh tế thị trường, chính thị trường mới quyết định sản xuất. Bởi vậy nếu chúng ta không xúc tiến việc thành lập các tập đoàn phân phối lớn trong nước một cách nhanh chóng thì bị loại khỏi cuộc chơi trên chính sân nhà.
“Trong xu hướng hiện nay, các DN bán lẻ Việt Nam không thể dựa vào thế mạnh gần như duy nhất là hệ thống cơ sở cũ đã có sẵn nằm rải rác trong dân cư. Thực tế cùng một mặt hàng, cùng một thời điểm nhưng được bán ở hệ thống trong siêu thị của hệ thống phân phối của chúng ta là đắt nhất so với Metro, Big C và các cơ sở ở đường phố.”, PGS., TS. Phạm Tất Thắng cho biết.
Lý giải cho nghịch lý trên, ông Thắng cho rằng, vì các siêu thị Việt Nam ký hợp đồng với nhà sản xuất để các nhà sản xuất cung cấp hàng hóa cho mình với mức giá do các nhà sản xuất định ra, cộng với tỷ lệ % của siêu thị được hưởng. Sau một thời gian bán được hàng, siêu thị mới thanh toán cho nhà sản xuất phần hàng bán được, lượng hàng không bán được hoặc kém phẩm chất sẽ trả lại cho nhà sản xuất.
Như vậy siêu thị trong nước đã đẩy toàn bộ rủi ro trong lĩnh vực lưu thông lên đầu nhà sản xuất nên nhà sản xuất sẽ nâng giá lên và cộng với % siêu thị được hưởng nên đã đẩy giá bán lên cao. Hơn nữa cũng cần xem lại cách quản lý, chi phí nhân công trong các siêu thị trong nước vẫn còn nhiều hạn chế nên cũng góp phần đẩy giá bán hàng hóa lên. Mà đáng lẽ trong siêu thị bán với khối lượng lớn, mua tận gốc bán tận ngọn thì giá phải rẻ hơn.
Trong khi đó, ông Thắng cho rằng cách làm của Metro lại khác khi họ ký hợp đông với nhà sản xuất, nhà sản xuất được hưởng 4 ưu đãi là: dán lên nhãn hiệu của nhà sản xuất biểu tượng của Metro để nâng cấp sản phẩm đó lên; thứ hai là họ mua với khối lượng lớn để chi phí sản xuất giảm xuống; thứ ba là mua ổn định trong thời gian dài để nhà sản xuất hoạch định kế hoạch sản xuất cho phù hợp; thứ tu là thanh toán dứt điểm lượng hàng đã mua cho nhà sản xuất.
Vì được hưởng 4 ưu đãi đó nên nhà sản xuất phải chấp nhận điều khoản thứ năm là bán cho Metro tối thiểu thấp hơn 15% so với giá bán ngoài thị trường. Mặc dù là bán thấp hơn nhưng do được hưởng 4 ưu đãi trên và ổn định lâu dài nên nhà sản xuất vẫn có lãi.
Như vậy là Metro có được mặt hàng rẻ, khối lượng lớn và ổn định để cung cấp cho người tiêu dùng. Do đó, khách hàng của Metro là những nhà bán lẻ, những hộ tiêu dùng lớn như khách sạn, nhà hàng… Khi bán được càng nhiều hàng có nghĩa là nhà sản xuất cũng tiêu thụ được nhiều hàng nên chi phí sản xuất sẽ giảm đi, giá thành sẽ lại càng giảm, lãi càng nhiều.
“Điều đó có nghĩa nhà sản xuất được hưởng lợi, Metro cũng được lợi và khách hàng cũng được lợi, điều này là điều cần hướng tới. Đây là cái khác biệt lớn nhất giữa cách làm của ta với các tập đoàn phân phối của nước ngoài. Nếu chúng ta không thay đổi cách làm thì sẽ tụt hậu.” - PGS., TS. Phạm Tất Thắng kết luận.
Nguyễn Tuân