Tiềm năng tăng trưởng ngành thuốc bảo vệ thực vật. Ngành sản xuất thuốc bảo vệ thực vật trong nước có tốc độ tăng trưởng khoảng 5%/năm về sản lượng trong giai đoạn 2001-2008.
Tuy nhiên trong những năm gần đây, tốc độ tăng trưởng sản lượng có xu hướng chậm lại, trung bình trong giai đoạn 2004 - 2008, tốc độ tăng trưởng về sản lượng của ngành thuốc bảo vệ thực vật chỉ đạt khoảng 0,87%/năm.
Nguyên nhân giải thích cho việc sản lượng thuốc bảo vệ thực vật tăng trưởng chậm trong những năm gần đây là do việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật phụ thuộc rất nhiều vào diện tích đất nông nghiệp, vốn không tăng lên trong những năm gần đây.
Thuốc bảo vệ thực vật vẫn là mặt hàng không thể thiếu được trong ngành trồng trọt của Việt Nam, mức chi tiêu cho thuốc bảo vệ thực vật của Việt Nam hiện đã ngang bằng với các nước trong khu vực.
Quy mô thị trường thuốc bảo vệ thực vật hiện đạt khoảng 50.000 tấn. Nhu cầu về thuốc bảo vệ thực vật của cả nước hiện khoảng 50.000 tấn/năm, tương đương với giá trị khoảng 500 triệu USD, trong đó bao gồm 3 loại chính là thuốc trừ sâu và côn trùng; thuốc diệt nấm; thuốc diệt cỏ.
Cơ cấu nhu cầu tiêu dùng thuốc bảo vệ thực vật trong các năm qua được duy trì khá ổn định, trong đó tỷ lệ thuốc trừ sâu và côn trùng chiếm khoảng 60% về giá trị.
Nguồn cung chính cho thị trường thuốc bảo vệ thực vật trong nước hiện nay chủ yếu là từ nhập khẩu. Do ngành sản xuất các loại hóa chất tổng hợp dùng cho bảo vệ thực vật trong nước chưa phát triển nên các doanh nghiệp trong ngành sản xuất thuốc bảo vệ thực vật ở Việt Nam vẫn phải nhập khẩu khá nhiều nguyên liệu.
Thực tế sản xuất ngành thuốc bảo vệ thực vật trong nước hiện nay cho thấy phần lớn các doanh nghiệp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật trong nước thường không sản xuất mà nhập khẩu trực tiếp nguyên liệu về, sau đó chế biến gia công đóng gói hoặc đóng chai rồi bán ra thị trường.
Sự cạnh tranh từ các sản phẩm thuốc bảo vệ thực vật nhập lậu. Theo Cục Bảo vệ thực vật, Thị trường kinh doanh thuốc bảo vệ tại Việt Nam hiện có khoảng 150 doanh nghiệp, 70 xưởng gia công. Các doanh nghiệp kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật đang phải cạnh tranh khá vất vả với các loại thuốc bảo vệ thực vật nhập khẩu từ Trung Quốc.
Trung Quốc vừa là nguồn cung cấp nguyên liệu đầu vào và là đối thủ cạnh tranh trực tiếp thông qua con đường tiểu ngạch (hiện chưa có số thống kê chính xác về lượng thuốc bảo vệ thực vật nhập lậu của Trung Quốc nhưng theo ước tính của Cục bảo vệ thực vật, tỷ lệ thuốc nhập lậu trong năm 2008 chiếm khoảng 30-35% khối lượng toàn thị trường).
Sự sụt giảm nguồn cung thuốc bảo vệ thực vật từ Trung Quốc. Trung Quốc hiện đang đóng cửa nhiều nhà máy hóa chất để tránh làm ô nhiễm nguồn nước. Tính đến thời điểm cuối năm 2008, Trung Quốc có khoảng 2.500 nhà máy sản xuất thuốc bảo vệ thực vật với sản lượng sản xuất hàng năm khoảng 1,9 triệu tấn thuốc.
Năm 2009, chính sách này đã làm khoảng 772 nhà máy sản xuất thuốc bảo vệ thực vật phải đóng cửa và làm cho sản lượng năm 2009 có thể giảm khoảng 14,5% so với năm 2008.
Sang năm 2010, số doanh nghiệp sản xuất thuốc bảo vệ thực vật của Trung Quốc phải đóng cửa có thể sẽ lên tới 1.942 doanh nghiệp, phần lớn là các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Do vậy, giá thuốc bảo vệ thực vật có thể sẽ tăng lên trên thị trường thế giới.
Những rủi ro chính của ngành kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật.
* Rủi ro về giá nguyên vật liệu. Nguyên liệu phục vụ cho sản xuất thuốc bảo vệ thực vật hiện chủ yếu được nhập khẩu, vậy nên những rủi ro về biến động giá và nguồn cung ứng nguyên liệu đầu vào sẽ tác động trực tiếp tới giá thuốc bảo vệ thực vật trong nước cũng như khả năng tiêu thụ, doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp trong ngành.
* Rủi ro tỷ giá. Do nguyên vật liệu đầu vào của các doanh nghiệp ngành kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật hiện nay chủ yếu được nhập khẩu, do đó sự biến động tỷ giá đồng ngoại tệ so với đồng Việt Nam là rủi ro đối với hầu hết các doanh nghiệp trong ngành.
Chính vì vậy, bên cạnh chính sách nhập khẩu và dự trữ hàng tồn kho, thì kế hoạch cân đối nguồn ngoại tệ phục vụ cho nhập khẩu nguyên liệu cũng là vấn đề quan trọng đối với các doanh nghiệp ngành thuốc bảo vệ thực vật.
* Rủi ro kinh doanh. Thuốc bảo vệ thực vật mặc dù giúp cho cây trồng có thể tăng trưởng nhanh hơn và đạt được năng suất cao hơn. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật quá mức sẽ gây hại cho môi trường sống và sức khỏe của con người.
Trong trường hợp thuốc bảo vệ thực vật bị hạn chế sử dụng để đảm bảo các tiêu chuẩn trong nước và quốc tế về vệ sinh an toàn thực phẩm cho người tiêu dùng thì nhu cầu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có thể sẽ giảm sút.
Bài viết chỉ mang tính tham khảo