Vùng căn cứ cách mạng Krông Bông (Đác Lắc) đã có đường giao thông cụm xã Cư Drăm chạy ra quốc lộ 26 ngang qua địa phận xã Krông Á, huyện Ma Đ'rắc với mức đầu tư 70 tỷ đồng. Bệnh viện khu vực trung tâm cụm xã, trường THCS tại xã Cư Pui, mỗi công trình trị giá một tỷ đồng do Chính phủ tặng các xã vùng căn cứ, đã phát huy tác dụng khám, chữa bệnh cho nhân dân, có nhà cao tầng cho con em học hành. Nói như già làng Ama Găm, ở xã Cư Pui - một trong ba xã vùng căn cứ cách mạng của huyện Krông Bông: Xưa bà con vùng căn cứ cùng cán bộ cách mạng đánh giặc, giải phóng buôn làng, nay đồng bào được Đảng, Nhà nước chăm lo xây dựng cuộc sống mới, lo cho cộng đồng, lo cho từng gia đình, già sướng cái bụng lắm.
Trong chiến tranh tại vùng căn cứ Krông Bông không ngày nào mà máy bay địch không trút bom đạm xuống buôn làng. Người lớn thì phải lên nương sản xuất để có đủ lương thực cho bà con trong buôn và nuôi bộ đội. Trẻ em phải lánh vào khe núi để tránh bom thù. Làng cháy không biết bao nhiêu bận mà kể. Nhưng bom đạn không khuất phục được ý chí đồng bào vùng căn cứ cách mạng Krông Bông. Đây cũng là một trong những vùng được giải phóng đầu tiên của tỉnh Đác Lắc. Từ ngày đất nước thống nhất, ngày cả nước hân hoan chào đón, trong đó có đồng bào các dân tộc vùng căn cứ Krông Bông. Và cũng từ ngày đó Nhà nước đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng giúp buôn làng xây dựng cuộc sống mới.
Con đường rộng đẹp từ huyện về tận trung tâm các xã đã được đầu tư nâng cấp, những hộ sống hẻo lánh nhất cũng được Nhà nước kéo điện về tận nhà, nay vùng này hầu hết số hộ có điện lưới quốc gia, công trình thủy lợi, nước sạch được xây dựng và phát huy hiệu quả, trường học, trạm y tế phục vụ tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe và đón trẻ em trong độ tuổi đến trường. Nông dân được khuyến khích áp dụng những tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất, thay đổi cách làm cũ, cho nên từ chỗ thiếu ăn nay nhiều gia đình giàu lên nhờ trồng trọt, chăn nuôi. Vùng căn cứ cách mạng xưa nay đã trở thành vùng sản xuất hàng hóa, mỗi năm ngô lai đạt hơn 40 nghìn tấn, hơn 20 nghìn tấn đậu đỗ các loại, thu nhập vài chục triệu đồng/hộ cho mỗi vụ sản xuất. Buôn làng ấm no, văn hóa khởi sắc, các buổi giao lưu được tổ chức thường xuyên hơn, ngôi nhà dài đã khang trang, rộng đẹp hơn, trâu, bò không còn thả rông nữa...
Làng Gôn (xã Ia Din, huyện Đức Cơ, tỉnh Gia Lai) cách trung tâm xã tám km. Đường về làng là con đường mòn vừa bước chân người đi bộ, do vậy dù cách xã không xa, giao thông cách trở nên đi lại rất khó khăn. Nhưng đó là chuyện của dăm năm trước. Làng Gôn bây giờ đã khác. Chúng tôi đến thăm gia đình Rơ Chăm Lui, dân tộc Gia Rai anh chỉ vào "con trâu sắt" và bảo: Mình mua nó được hơn năm năm, vừa ra thị trấn mua máy bơm nước, ống nhựa về tưới cà-phê. Bây giờ có đường to thế này, cái gì cũng về làng mình được, tốt lắm rồi... ở xã Ia Din, chúng tôi còn đến thăm gia đình ông Toe, gia đình anh Brươm ở làng Dít Rông và nhiều gia đình nữa, nhà nào cũng trồng cà-phê, nuôi bò, cũng sắm được xe công nông, máy cày tay, máy bơm nước...
Nói về chuyển giao kỹ thuật giúp đồng bào vùng căn cứ cách mạng thoát nghèo, đi lên xây dựng cuộc sống mới, Phó Chủ tịch HĐND xã Ea Drông, huyện Chư M'ga (Đác Lắc) Ama Kim bộc bạch: Vùng Ea Drông này có tiềm năng phát triển nhiều loại cây trồng có giá trị kinh tế cao nhưng đồng bào cứ nghèo, lạc hậu vì kiểu canh tác theo "truyền thống". Việc chuyển giao kỹ thuật đối với đồng bào dân tộc thiểu số là "cầm tay chỉ việc", "tai nghe mắt thấy" thông qua những mô hình trình diễn để đồng bào làm theo. Bằng cách đó, nay bà con trong xã đã biết áp dụng những tiến bộ kỹ thuật chăm sóc cây trồng, vật nuôi để nâng cao năng suất. Là cán bộ xã, Ama Kim rất lo cho dân, ngoài việc tham gia công tác hành chính, anh còn tích cực đi học các lớp khuyến nông trên tỉnh, trên huyện để về hướng dẫn lại cho bà con và lấy ngay rẫy, vườn của nhà mình làm thí điểm. Ở xã Ia Dơk (Đức Cơ, Gia Lai) thì khác, khi nói tới Rơ Mah Brao thì ai cũng biết, hay nói đúng hơn là họ biết ơn anh nhiều, vì nếu không có Brao làm "cầu nối" để dân làng đến với cây cao-su của Công ty 75 (Binh đoàn 15) thì bây giờ đồng bào đâu có cuộc sống như ngày hôm nay. Với việc nhận khoán chăm sóc cao-su từ hai đến năm ha/ hộ, 135 hộ đồng bào Gia Rai nơi đây đã có thu nhập ổn định, đó là chưa kể nhờ sự giúp đỡ của công ty, bà con còn biết trồng cao-su tiểu điền, phát triển cây lúa nước, trồng xen hoa màu và chăn nuôi để tăng thêm thu nhập. Riêng Brao thì không chỉ dừng lại ở đó. Ngoài mười ha cao-su tự trồng, mười ha cao-su nhận khoán chăm sóc, gia đình anh còn làm thêm mười ha điều, ba ha cà-phê, hai ha sắn, nuôi 20 con bò... Anh đã trở thành tỷ phú ở ngay trên đất quê hương.
Tỉnh Gia Lai tập trung chăm lo cho đồng bào vùng căn cứ kháng chiến, những nơi có số đông đồng bào dân tộc thiểu số đang sinh sống. Đó là, 114 làng, thuộc 78 xã đặc biệt khó khăn đã được các đơn vị nhận "đỡ đầu". Nhiều mô hình kết nghĩa đã giúp bà con các dân tộc thiểu số vượt qua đói nghèo, ổn định cuộc sống và được nhân rộng như ở huyện KBang, các lâm trường, công ty nhận "đỡ đầu" các xã nơi đơn vị đứng chân; ngoài nhận "đỡ đầu", kết nghĩa với các làng, xã các đơn vị còn nhận hơn 9.676 lao động vào làm công nhân, giao khoán hơn 20.960 ha cây trồng các loại, giải quyết công ăn việc làm, tăng thu nhập cho đồng bào.
Mỗi vùng quê, mỗi địa phương có một cách làm, song tất cả mong sao đời sống đồng bào ngày càng no ấm và từ thực tế ở nhiều địa phương, qua các chương trình, qua nguồn đầu tư, giúp đỡ của Nhà nước, tất cả đều sống đoàn kết hơn, để xây dựng buôn làng mãi mãi xanh tươi.
NGUYỄN HỒNG và PHAN HÒA