(LĐ) -
Đó là thông tin mà nhiều báo chí đã trích dẫn trực tiếp lời của trưởng phòng NN-PTNT huyện An Phú Nguyễn Văn Thao để khẳng định: Đang tiềm ẩn quả bom dịch bệnh đàng sau làn sóng chuột ồ ạt chạy qua biên giới ấy. Thực tế, đó chỉ là lối "buôn chuyện": Tí "hí" ra voi.
Nói rau - nghe chuột
Nhờ Trưởng BTG Huyện ủy “dàn xếp” tôi mới được anh Nguyễn Văn Thao, Trưởng phòng NNPTNT An Phú đồng ý tiếp chuyện. Kể từ khi sự cố “chuột” tràn lên mặt báo, anh đâm ra sợ... nhà báo.
Anh kể: Một nhà báo đến tìm hiểu tình hình “xuất khẩu” rau xanh sang Campuchia qua cửa khẩu Khánh Bình, tôi cho biết bình quân khoảng 50 tấn/ngày, có hôm lên đến 70 tấn. Buổi làm việc kết thúc. Trong lúc ngồi đục mưa nhà báo có hỏi “ngoài lề” chuyện nhập chuột từ bên kia biên giới, tôi bảo vì chưa tổ chức thống kê nên chưa trả lời được”.
Thế nhưng khi báo phát hành, thì 50 tấn rau đã “biến” thành 50 tấn... chuột và sự nhầm lẫn đó được gắn vào cửa miệng của Trưởng phòng NNPTNT huyện An Phú. Quái ác hơn, sau đó nhiều nhà báo “xào” lại thông tin rồi thêm mắm dặm muối... khiến anh Thao phải “lao đao”: Giải trình cho lãnh đạo huyện, phân bua với bạn bè... Tuy nhiên, điều khiến anh Thao đau và buồn nhất là sau đó có nhà báo chuyên ngành tìm đến hứa sẽ thông tin đúng sự thật, nhưng... Anh Thao buồn não nuột phân trần: “Tôi nói mỗi ngày có 3 đến 5 xe tải nhỏ chở chuột, nhưng nhà báo lại viết thành 35 tấn chuột”.
Vậy đâu là con số đúng? “Vào cao điểm mùa chuột như hiện nay, nhiều nhất là khoảng là 3 tấn/ngày, có hôm chỉ vài trăm ký”, anh Thao khẳng định.
“Xào nấu” chuột trên giấy
“Mỗi ngày có 50 tấn chuột...”. Chỉ trong thời gian ngắn cái thông tin sốc ấy đã tràn lên mặt báo, dù thực tế anh Thao chỉ tiếp chuyện với 2 nhà báo như đã trình bày. Điều này cho thấy, thông tin trên đã được “xào nấu”, thêm mắm, dặm muối. Thậm chí có người còn ghép khuyến cáo của Bộ Y tế Indonesia về chuột để “cảnh báo”: Đang tiềm ẩn quả bom dịch bệnh đàng sau làn sóng chuột qua biên giới.
Ngay sau xuất hiện, cái thông tin đầu Ngô-mình Sở này đã khiến ngành nông nghiệp lo... “sốt vó” trước nguy cơ vỡ kế hoạch bảo vệ lúa hè thu sắp tới và uy tín quốc gia trên trường thế giới. Bởi theo thạc sĩ Nguyễn Hữu An, Chi cục trưởng Chi cục BVTV An Giang, chuột là đối tượng gây hại nguy hiểm cho cây lúa, có khả năng di chuyển xa. Trong khi đó, bên kia biên giới, đồng rộng nhưng ít được quản lý dịch hại nên chuột rất nhiều. Vì vậy lâu nay ngành BVTV xác định săn bắt chuột làm thực phẩm của cư dân biên giới là giải pháp phòng thủ từ xa... rất hiệu quả và bền vững.
Mặt khác, An Giang là 1 trong 2 tỉnh của Việt Nam được Chính phủ Úc tài trợ và đánh giá cao trong thực hiện dự án “Quản lý chuột theo hướng cộng đồng” (2006-2009) và đến nay Việt Nam chưa phát hiện trường hợp nhiễm cúm từ chuột. Thậm chí, chuyên gia chuột của thế giới, TS Singlinton khi đến An Giang cũng “đòi” ăn... thịt chuột.
Thống kê của Bộ NNPTNT, từ 1990-1997, mỗi năm ĐBSCL có 30.000-35.000 ha lúa bị chuột cắn phá với mức thiệt hại từ 75-80 tỷ đồng. Tuy nhiên do nặng về phương pháp hóa học nên công tác diệt chuột kém hiệu quả. Vài năm gần đây, với việc ứng dụng phương pháp sinh học, an toàn, nhất là phát động cộng đồng săn bắt làm thực phẩm, phong trào diệt chuột bền vững cả về mặt xã hội lẫn môi trường sinh thái.
Kiên Trinh