Hầu hết những công nhân này đều có quê tận miền Trung, miền Bắc.
(LĐ) -
Cả năm trời làm lụng, tăng ca chắt bóp, Thu mong có mấy ngày tết để được về quê thăm gia đình, mua cho bố mẹ và đứa em nhỏ đồng quà tấm bánh. Đùng một cái, tai nạn ập đến ngốn hết số tiền cô dành dụm bấy lâu. Tiền lương, thưởng tết cũng chỉ đủ cho cô trang trải sinh hoạt trong những ngày cận tết giá cả đắt đỏ.
Tết sắp đến, Thu thêm một tuổi xuân mới, thêm một năm ăn tết xa quê tràn nỗi nhớ. Đây cũng là cảnh ngộ chung của nhiều CN sinh ra ở những dải đất xa xôi tận miền Trung, miền Bắc, đang cống hiến tuổi xuân trên các công trường, nhà máy ở TPHCM...
Gửi ảnh cho bố mẹ đỡ nhớ
Từ tờ mờ sáng đến khi trời bắt đầu sẩm tối, khu trọ CN nào cũng vắng tanh, im ỉm khóa, chỉ bề bộn những dây phơi đầy quần áo rẻ tiền bay phất phơ. Chầu chực ở KCN - KCX Tân Thuận cả ngày, đến gần 7 giờ tối khi CN tan ca về, chúng tôi mới gặp được Thu.
Gương mặt Thu mệt mỏi thoáng buồn, hỏi ra mới biết buổi sáng cô mới tiễn một người bạn ở tận Q.Gò Vấp về quê ăn tết. Trong giỏ chiếc xe đạp cà tàng của cô còn vài miếng đậu hũ và mấy mớ rau muống đã héo úa, bầm giập. Thấy vậy, tôi ngỏ ý hỏi phải chăng cô mua vào lúc chợ chiều. Thu phân trần: “Không phải đâu! Anh là nhà báo mà không biết à? Bọn em hay mua rau như thế này, vì rẻ mà được nhiều!”.
Thu làm CN đã 5 năm nay, lăn lộn từ Đồng Nai, Bình Dương rồi mới gắn bó làm với Cty linh kiện ôtô Tosoks, KCX Tân Thuận, P.Tân Thuận Đông, Q.7, TPHCM. Lương cơ bản 1,3 triệu đồng cộng với tăng ca triền miên, cô cũng chỉ được hơn 2 triệu đồng/tháng, nên cô phải ở chung với 4 chị em khác cùng làm CN để san sẻ gánh nặng trong chiếc phòng trọ chật hẹp hơn 10m2 và một gác lửng với giá 800 ngàn đồng/tháng, tiền điện 3.500 đồng/kWh, nước 15.000 đồng/m3...
Xóm trọ của Thu đa phần là CN ở miền Tây và Đông Nam Bộ nên đều về quê ăn tết cùng gia đình cả. Còn phòng trọ của Thu có 5 người thì 4 CN đều cố gắng tăng ca những ngày cuối cùng để lên xe ra Bắc, cả xóm trọ chỉ có mình Thu ở lại. Cả năm làm lụng vất vả, nhưng cô chỉ được 1,3 triệu đồng tiền thưởng tết, chỉ đủ để mua một tấm vé về ăn tết với gia đình. “Nhưng một lần về quê đâu chỉ có tiền vé xe, còn nào là tiền quà bánh, tiền mừng tuổi cho đứa em, rồi hết tết lấy tiền đâu mà vào lại, bố mẹ thì không có nhiều tiền” - Thu ngậm ngùi nói.
Không về quê được nhưng với số tiền thưởng kia, cô cũng cố gắng mua một ít quà và ít tiền để nhờ đứa bạn cùng quê gửi về nhà. Không như Thu, cô bạn cùng phòng Nguyễn Thị Hà (22 tuổi, quê Hà Tĩnh) lại có suy nghĩ khác: “Cả năm mần ăn xa nhà chỉ mong được mấy ngày tết đoàn tụ cùng gia đình, nên em nhất định về quê. Chỉ được ăn tết cùng gia đình là em vui rồi! Nỏ cần quà cáp chi mô!”.
Hôm qua, Thu và mấy cô bạn cùng phòng mới đi chụp ảnh nghệ thuật về. Ngắm nghía xấp ảnh trong tay, Thu cười tấm tắc: “Trong ảnh em xinh gái và khỏe mạnh thế này, bố mẹ em ở quê mà nhận được chắc là mừng lắm, yên tâm lắm!”.
Đúng thật! Trong ảnh trông Thu, Hà đều thật duyên dáng, nhưng những ông bố, bà mẹ nơi quê nhà ngày ngày gắn bó với đồng ruộng đâu có biết, mỗi tấm ảnh với giá 6.000 đồng ấy đã được chỉnh sửa photoshop rất nhiều, những vết thâm quầng ở tròng mắt, làn da sàm sạm do làm việc tăng ca triền miên đã được tẩy xóa đi. Nhìn Thu ngoài đời và Thu trong ảnh, chúng tôi không khỏi xót xa!
Cẩn thận, Thu bỏ những tấm ảnh của mình và 1 triệu đồng vào một phong thư, dán kỹ và viết một vài dòng chữ nắn nót: “Kính gửi bố mẹ và em trai của chị! Chúc cả gia đình nhà ta ăn tết vui vẻ! Con ở trong này vẫn khỏe mạnh”.
Khó khăn là thế, nhưng Thu và những bạn bè làm CN năm nay đón tết xa quê trên thành phố mang tên Bác vẫn cố gắng đón một cái tết “tươm tất” nhất có thể. Mấy chị em chung tiền nhau lại, cử người ra chợ mua ít bánh kẹo tết, mua giấy màu về trang hoàng phòng trọ cho thật đẹp. Không có đủ nguyên liệu nên mấy chị em sẽ mua vài cặp bánh chưng để có không khí tết, chuẩn bị vài bài hát, tối 30 tết họp mặt nhau lại để cùng đón giao thừa.
Việc phải ăn tết tha hương đối với Lương Thị Toàn (28 tuổi, Hoằng Hóa, Thanh Hóa) làm tại Cty TNHH sản xuất giày da Freetrend, KCX Linh Trung I, Q.Thủ Đức lại khá thoải mái. Tết năm nay sẽ là cái tết thứ ba liên tiếp Toàn ăn tết xa quê, nhưng trên gương mặt cô tỏ vẻ bình thản của người có thâm niên 6 năm làm CN và 4 năm ăn tết xa nhà. Toàn bộc bạch: “Ngay năm đầu tiên, do chưa có kinh nghiệm dành dụm tiền về quê ăn tết, em đành phải ở lại ăn tết với mấy chị em cùng làm CN. Tết đó là lần đầu tiên em ăn tết xa quê, khóc hết nước mắt mà vẫn không nguôi nỗi nhớ nhà”.
Nghỉ tết để… ngủ bù
Những công nhân cùng phòng Lê Thị Thu đang hoan hỷ chuẩn bị hành lý về quê đón tết.
Cách đón nhận một cái tết xa quê đối với những nam CN thì đơn giản hơn. Tết năm nay, anh Đặng Quốc Giáp (28 tuổi, quê Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh) đón tết trong nhà máy. Là CN điện bậc 4/7 của Cty công nghiệp tàu thủy Sài Gòn, Q.7, nên anh phải trực cho anh em về quê ăn tết.
Giáp tâm sự: “Năm nay Cty làm ăn thất bát, tiền năng suất, tiền nghỉ mát đều bị cắt hết, thưởng tết chỉ được gần 2 triệu nên cũng không dám về. Nhất là tụi em là con trai nữa, có nhiều khoản phải chi lắm!". Năm nay, Cty Giáp cũng có nhiều người ở lại trực tết tại nhà máy, nên sẽ chung tiền lại tổ chức một buổi liên hoan nhẹ nhàng mà vẫn đảm bảo được công việc.
Phòng Giáp có 5 người đều quê Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh, nhưng chỉ có 1 người về quê ăn tết cùng gia đình. Năm nay Giáp và đứa em trai học ĐH Kiến trúc TPHCM ăn tết xa quê, còn Thái Đình Tuấn (23 tuổi, CN hàn cùng làm Cty với Giáp) mới chân ướt chân ráo vào TPHCM được 4 tháng, cũng không thể về quê ăn tết cùng gia đình. Hoàn cảnh trêu ngươi, sau 4 tháng thử việc, Tuấn được ký hợp đồng làm việc chính thức thì Cty lâm cảnh... không có việc cho CN làm.
Gần 2 tháng nay, cả Tuấn và Giáp sống lay lắt bằng tiền chờ việc 30 ngàn đồng/ngày. Tết chỉ còn cách vài ngày mà 3 kỳ tiền lương (1 kỳ 15 ngày - PV) Tuấn mới chỉ được nhận có 1 kỳ. Bây giờ, anh về cũng không được mà ở cũng chẳng xong. "Công việc thì cứ đều đều, còn tiền lương thì không có, chắc tết này vẫn phải tiếp tục “điệp khúc”... ký sổ mì tôm và ngủ bù thôi! Dành ra 200 ngàn đồng đêm giao thừa gọi điện chúc tết cha mẹ và bạn bè là được rồi!" - Tuấn bày tỏ.
Gia đình CN chị Phạm Thị Thủy (37 tuổi, quê Bắc Giang), cạnh phòng Giáp hoàn cảnh khó khăn hơn khi phải nuôi thêm 2 đứa con trai, một đứa 5 tuổi và một đứa 7 tuổi. Chị xởi lởi: “Bây giờ tiền mua sữa cho 2 đứa con chị còn không đủ, huống gì về quê ăn tết hả em!”.
Hiện TP.Hồ Chí Minh có hơn 10 KCN - KCX với hơn 100.000 công nhân lao động, trong đó hơn 60% công nhân từ các tỉnh miền Bắc, miền Trung và Đồng bằng sông Cửu Long. Vì vậy, để chia sẻ với những công nhân xa quê làm việc trên địa bàn thành phố, các đơn vị, đoàn thể tại TPHCM đã khởi động rất nhiều hoạt động, chương trình chăm lo tết như tặng quà, tặng vé xe và tổ chức nhiều chương trình ca nhạc mừng Đảng, mừng xuân để tạo không khí vui tươi, đầm ấm của ngày tết cho nhiều công nhân không về quê ăn tết.
Nhưng cũng có rất nhiều CN không có điều kiện tham gia, nhiều nam CN chỉ dành mấy ngày tết để... ngủ bù và nhậu nhẹt, còn nhiều CN nghèo tiếp tục chống chọi với cái tết xa quê. Năm nay cả phòng Giáp chỉ có Nguyễn Thanh Sang (26 tuổi, cùng quê Hà Tĩnh) làm CN cơ khí về quê ăn tết, nhưng anh đang chạy đôn đáo xin phỏng vấn ở một Cty nước ngoài vì hiện tại Cty anh làm không có việc, nếu không qua tết anh sẽ tiếp tục thất nghiệp.
Người ở đã mất mát nhiều, nhưng người về cũng có những khó khăn riêng trên những chặng đường dài hơn nghìn cây số, rong ruổi 2 ngày 1 đêm trên những chuyến xe tốc hành về Bắc đón tết. Trần Thị Quế (28 tuổi, Thanh Chương, Nghệ An, làm CN Cty len Thái Thuận, KCX Linh Trung I) vẫn chưa hết lo sợ trong chuyến xe đò chèn chật ních người tết năm ngoái.
Tết năm nay, Quế nhờ một người bạn mua được một vé tàu nên sẽ bớt đi sự cực nhọc. Tuy vậy, vẫn còn đó nhiều CN “liều” mình trên những chuyến xe chạy tết, mong được sum tụ cùng gia đình.
Hà Anh Chiến