Trái ngược với dự đoán của giới kinh doanh là người dân và nhà đầu tư sẽ đổ xô bán ra nếu vàng vượt ngưỡng 25 triệu đồng/lượng ở đầu tuần trước- khi giá vàng vừa vượt mức 24 triệu đồng/lượng. Thực tế lượng người mua vào cao gấp đôi lượng bán ra và người dân chấp nhận mua vàng với giá cao hơn giá thế giới khoảng 1,5- 1,8 triệu đồng/lượng tùy từng thời điểm (tính theo tỉ giá ngân hàng).
Giá vàng tăng “hỗn” :
Đó là nhận xét của bà Nguyễn Thị Cúc, Phó tổng giám đốc công ty PNJ. Bà Cúc nói: “Không thể nào hiểu và lý giải được tâm lý của người dân trong những ngày vừa qua. Giá càng tăng, họ mua vào càng nhiều. Người thì mua 2-3 lượng, người mua cả chục lượng, dù luôn miệng than giá cao quá, nhưng họ lại bảo mua ngay kẻo vàng còn lên giá nữa”.
Không theo thông lệ từ nhiều năm qua, là các ngày cuối tuần thị trường vàng kém sôi động vì các công ty lớn ngưng giao dịch, giới kinh doanh đã gọi 3 ngày cuối tuần vừa qua ( từ ngày 6/11 - 8/11 ) là “ngày nghỉ sôi động”. Bởi hơn 20 lần thay đổi giá đến cuối giờ chiều thứ sáu, giá vàng vượt mốc 25 triệu. Đầu giờ sáng thứ bảy, các tiệm đã bước vào phiên chợ với giá vàng niêm yết mua vào và bán ra là 25,42- 25,55 triệu đồng/lượng. Tính trong ngày, các tiệm thay đổi giá khoảng 8- 10 lần. Nhưng đây là lần đầu tiên trong 3 năm trở lại đây, giá vàng có sự chênh lệch giữa mua vào và bán ra lên đến hơn 200.000đ/lượng, có nơi đến 300.000đ/lượng, đồng thời giá niêm yết mỗi khu vực mỗi khác không theo qui luật chung và có khoảng cách khá xa giữa giá các tiệm tư nhân với giá đại lý SJC.
Chính sức mua tăng, cộng thêm tỉ giá đô la trên thị trường tự do lên đỉnh 19.100đ/USD vào sáng 7/11 và tin đồn về việc ngân hàng nhà nước nới rộng biên độ tỉ giá lên +/- 10%, Việt Nam không nhập vàng giá sẽ còn tăng nữa… đã góp phần đẩy giá vàng trong nước tăng “bất hợp lý” với giá vàng thế giới, Cụ thể là khi giá vàng thế giới chỉ nhích thêm khoảng 2 USD/ounce- tức giá gần 1.097 USD/ounce, thì giá vàng trong nước tăng thêm đến 340.000 đồng/lượng.
Canh cánh với vàng :
Hiện nay, dù vàng không còn nằm trong rổ giá, những mua bán giao dịch bằng vàng không còn hiện hữu, nhưng trên thực tế, canh cánh trong lòng người kinh doanh lẫn người tiêu dùng vẫn là những qui đổi trị giá theo vàng. Bà Tị, nhà kinh doanh vàng khá lớn ở khu vực Chợ Thiếc nhận xét: “Gần 10 năm qua, cứ từ tháng 8 trở đi là bước vào mùa buôn bán của vàng. Nói là không phụ thuộc vào vàng, nhưng các khoản vay mượn qua lại trong anh em bạn bè, thanh toán nợ nần trong bạn hàng ở chợ, các khoản mượn sửa nhà, mua nhà, cưới gả… trong người dân vẫn tính theo vàng. Có trường hợp trao đổi với nhau bằng tiền, nhưng khi mượn ngó giá vàng bao nhiêu, khi trả cũng theo đó mà tính.”.
60% trong số 250.000 đơn vị kinh doanh ở Việt Nam là các hộ gia đình. Theo bà Tị: “Vốn liếng khởi nghiệp cha mẹ cho, hay tự gom góp cũng đều bắt đầu tính bằng mấy chỉ, mấy cây. Xoay vòng vốn, đến cuối năm kết số cũng tính lại tài sản được bao nhiêu cây.” Chính vì vậy, giá vàng lên là lập tức những người đang thiếu nợ, đang có tiền để dành mua ngay như một cách bảo toàn vốn.
Một nhà kinh doanh vàng tại Q1 kể: Khách hàng cho tôi biết là họ phải vét hết trong nhà được đồng nào là mua vàng, vì đã lỡ vay vàng của ngân hàng từ lúc giá dưới 18 triệu/lượng, nay giá vàng tăng cao, tài sản thế chấp không đủ so với giá trị vàng, phải bổ sung tài sản thế chấp hoặc phải trả bớt khoản nợ. Bà Trần Ngọc Minh Thư, trưởng phòng kinh doanh vàng của SJC nói thêm: “Những người mua vàng nhiều trong những ngày qua hầu hết có liên quan đến nợ vay ngân hàng, nợ cá nhân nên dù giá cao họ vẫn mua.”.
Bà Nguyễn, một trong những chủ kinh doanh có số sạp buôn bán và cho thuê nhiều nhất chợ An Đông đưa ra ý kiến riêng: “Từ thời bà ngoại, đến mẹ truyền lại cho tôi, vàng là thứ để dành bảo toàn vốn tốt nhất. Vậy nên trong bất kỳ cuộc mua bán nào, từ đất đai, nhà cửa, sang thuê sạp… đối tác và khách hàng thích tính theo đô la Mỹ, đô Úc, Euro, tiền Việt… thì tôi đều quyết định lãi lỗ qui theo giá vàng.” Bà nói thêm: “Con cháu trong nhà tôi bây giờ ra làm ăn tính tỉ lệ lợi nhuận theo phần trăm bằng tiền, nhưng tôi vẫn luôn nhắc, phải quay vòng vốn nhanh thế nào để sau 1 năm kết lại không mất vốn vàng ban đầu.”
Bà Nguyễn Thị Cúc - Phó Tổng giám đốc công ty PNJ: Tình trạng đổ xô mua vàng khi giá đang lên cho thấy tâm lý lo lắng, bất an của người dân, vì họ sợ giá vàng còn tăng nữa. Trên các mạng nước ngoài đều dự báo trong năm 2010 giá vàng sẽ cao hơn năm nay, có thể lên đến 1.300USD/ounce, tức giá vàng trong nước có thể lên hơn 30 triệu/lượng. Nhưng đó mới là dự báo, bao giờ giá có thể tăng đến mức đó không thể đoán được. Trước mắt, mua vàng với giá cao hơn thế giới cả triệu đồng/lượng là bất hợp lý. Tình trạng đổ xô mua vàng sẽ chỉ diễn ra trong ngắn hạn.
Bích Thảo