Như vậy, sau một thời gian áp dụng hàng loạt các biện pháp “hành chính” để tăng lượng cung tiền USD, như yêu cầu 7 doanh nghiệp lớn của Nhà nước bán lại một phần ngoại tệ cho ngân hàng (tổng cộng các DN đã bán khoảng 450 triệu USD trong tổng số 1,9 tỷ USD tiền gửi của khối này) và phát hành thành công trái phiếu ngoại tệ 1 tỷ USD ra thị trường quốc tế, tỷ giá đã tiếp tục được điều chỉnh để cân đối hài hòa cung - cầu ngoại tệ, tăng cường sự lưu thông trên thị trường ngoại tệ, góp phần kiểm soát nhập siêu và ổn định kinh tế vĩ mô.
Chúng tôi nhìn nhận việc điều chỉnh tỷ giá của NHNN là tích cực bởi một số lý do sau:
- Chủ trương hỗ trợ lãi suất đã làm cho lãi suất cho vay của tiền đồng (VND) giảm xuống. Tuy nhiên, vì Chính phủ không song song hỗ trợ lãi suất tiền USD nên đã làm cho khoảng cách của chênh lệch lãi suất giữa đồng USD và VND bị thu hẹp lại. Khi khoảng cách này càng gần thì VND trở nên mất giá và đồng USD bị tăng giá cục bộ ở Việt Nam.
- Do tâm lý nắm giữ ngoại tệ như một khoản đầu tư cộng với kỳ vọng về khả năng tỷ giá sẽ được điều chỉnh, một lượng lớn ngoại tệ bị rút khỏi lưu thông, nằm dưới dạng “tài sản để dành” của doanh nghiệp và dân chúng, chờ tỷ giá tăng để kiểm tìm lợi nhuận. Do đó, tình trạng thừa ngoại tệ “tiền gửi” nhưng thiếu ngoại tệ “thanh toán” đã tạo ra áp lực đối với hoạt động kinh doanh của nhiều ngân hàng thương mại trong thời gian qua.
- Việc điều chỉnh tỷ giá gần sát với mức kỳ vọng và tỷ giá trên thị trường phi chính thức sẽ giúp cho NHNN bình ổn tỷ giá dễ dàng hơn trong thời gian tới thông qua biên độ +/- 3%. Như vậy, nguồn ngoại tệ tiền gửi của doanh nghiệp, nhất là các doanh nghiệp xuất khẩu sẽ vào thẳng hệ thống ngân hàng và phục vụ nhu cầu thanh toán, thay vì bị rút khỏi lưu thông như trước đây.
- Tỷ giá giao dịch của các ngân hàng thương mại sẽ tiến sát tỷ giá tự do và lúc đó rủi ro chính sách (liên quan đến tỷ giá) sẽ giảm. Đây có lẽ là một động lực để thu hút thêm các nguồn tiền ngoại, nhất là đối với các nhà đầu tư nước ngoài có nguồn tiền ngoại tệ chưa giải ngân ở Việt Nam.
Tuy vậy, việc điều chỉnh tỷ giá sẽ lại gây áp lực lên lạm phát và khả năng điều chỉnh lãi suất trong thời gian tới để kiềm chế lạm phát sẽ có thể được thực hiện sớm hơn.
Chúng tôi kỳ vọng lãi suất có thể điều chỉnh tăng từ 50 – 100 phần trăm điểm trong thời gian tới, sớm nhất là trong tháng 3, hoặc cuối quý I/2010.
Mặc dù vậy, các điều chỉnh này thể hiện sự thay đổi quan điểm của Chính phủ và NHNN về điều hành chính sách tiền tệ (tỷ giá, lãi suất) theo hướng phù hợp hơn với cung cầu thực tế của thị trường.
Do đó, chúng tôi kỳ vọng thị trường sẽ đón nhận tích cực các thông tin điều chỉnh này trong thời gian tới.
Các điều chỉnh về tỷ giá theo Thông tư số 03/2010/TT-NHNN như sau:
- Tỷ giá bình quân liên Ngân hàng giữa USD và VND áp dụng cho ngày 11/02/2010 là 18.544 VND/USD. So với tỷ giá bình quân liên ngân hàng ngày 10/02 tăng thêm 603 đồng/USD (tương ứng tăng 3,36%). Như vậy với biên độ biến động tỉ giá là +/-3%, ngân hàng có thể mua/bán USD với giá trần 19.100 đồng/USD.
- Mức lãi suất tiền gửi tối đa bằng USD của tổ chức kinh tế (trừ tổ chức tín dụng) tại tổ chức tín dụng tối đa là 1,0%/năm.
Bài viết của Công ty Chứng khoán Bản Việt và chỉ mang tính tham khảo