Làm khẩn cấp là phải trả giá!
Là người chuyên đi xây nhà ở xã hội cho người nghèo, ông thấy người ta có thích sống trong những ngôi nhà ở xã hội?
Ở phương Tây, nhà ở cho người có thu nhập thấp được làm 60 năm nay rồi. Nhưng nó được làm rất khẩn cấp. Yêu cầu đặt ra là phải làm nhanh, nhiều, rẻ để càng ngày càng có nhiều người được hưởng thụ.
Đầu tư cho những ngôi nhà này rất thấp. Vậy nên chỉ một thời gian sau không ai muốn sống trong những ngôi nhà đó. Kể cả những người có thu nhập thấp. Sau đó nhiều nước đã phải phá những công trình này đi.
Có chuyện đó thật sao? Như tôi được biết thì hiện nay nhà ở xã hội ở các nước phương Tây vẫn là hình mẫu của nhiều nước đang phát triển?
Đúng vậy. Nhưng chính phủ của nhiều nước phương Tây đang phải suy nghĩ lại và đưa ra cách làm mới. Họ nghĩ tới khả năng sở hữu và mang lại giá trị sống thực sự cho những người có thu nhập thấp.
Vì làm công trình này phải tốt, rẻ nên buộc họ phải sử dụng đội ngũ kiến trúc sư tài năng và sáng tạo. Thế giới sau đó rộng mở hơn, đội ngũ kiến trúc sư tài năng này đã ngồi với nhau và đã đưa ra được những phương thức thiết kế rất phù hợp.
Tức là phải làm ra những ngôi nhà rẻ tiền mà người ta vẫn muốn sử dụng?
Đúng như thế. Người nghèo luôn muốn hưởng thụ những căn hộ gắn với truyền thống. Ở đó họ có thể tận dụng ánh sáng, gió tự nhiên, thậm chí họ có thể tự túc thực phẩm trong đó. Chúng tôi đã làm những chung cư hiện đại nhưng ở trên đó vẫn có thể tăng gia sản xuất.
Những người có thu nhập thấp vẫn có thể trồng rau tại căn hộ mà không cần sử dụng đất. Công nghệ xây dựng lắp ghép của 40 năm trước đây đã được đưa vào. Khi một căn phòng nào đó có vấn đề là chúng tôi có thể tháo lắp, thay thế dễ dàng, nhờ đó hạ được giá thành và chung cư lúc nào cũng mới.
Nhà máy sản xuất chung cư
Ông có thể nói cụ thể hơn?
Chúng tôi sử dụng công nghệ lắp ráp chung cư tại công trình. Muốn làm được điều đó chúng tôi có hẳn một nhà máy sản xuất các sản phẩm lắp ráp phòng tắm, bếp, các tấm đỡ và tường ngăn. Chúng tôi nhận ra những sản phẩm này được giới trẻ rất thích bởi tính hiện đại, tiện dụng. Do sản xuất hàng loạt nên giá thành của căn hộ giảm xuống đáng kể.
Nước tôi có câu: "Tiền nào của đấy"? Phải chăng những ngôi nhà giá rẻ sẽ đi kèm chất lượng kém?
Chúng tôi cố gắng thiết kế những căn hộ này lịch sự, sang trọng. Một căn hộ có thể cho 2 hộ ở chung để hạ giá thành. Phần dùng chung như phòng khách, bếp, vệ sinh được làm cao cấp để mọi người sinh hoạt trong đó đều thấy thoải mái.
Những người đến đây ở hầu hết là người trẻ, từ 19 - 35 tuổi. Những người này chưa có nhiều điều kiện để tích lũy tiền và tính chấp nhận của họ rất cao.
Đã là nhà xã hội thì không bán
Ở nước ông người dân có được bán nhà ở xã hội khi cần tiền không?
Nhà ở xã hội của Hoa Kỳ cung cấp cho 2,3 triệu người có thu nhập thấp với khoảng 14.000 dự án nhà ở. Những nhà ở xã hội này được cho thuê và không thể buôn bán được.
Còn ở Pháp, có 69,2 nhà ở xã hội/1.000 dân. Những nhà này không thể bán được, chỉ được cấp theo các quy định, tiêu chuẩn của nhà nước ban hành với mức giá thuê rất ưu đãi và không được thừa kế. Phần lớn người dân cũng không thích sống trong các loại hình nhà này.
Để mua được một căn nhà trung bình thì người dân nước ông phải có khoảng bao nhiêu tiền? Họ phải làm bao nhiêu năm mới tích lũy được? Giá thuê nhà so với Việt Nam như thế nào?
Tại Mỹ, giá của một căn nhà trung bình vào khoảng 181.000USD (3,3 tỷ đồng), hơn 90% người dân mua dạng trả góp. Họ sẽ phải trả trước 10% giá trị căn nhà và sau đó trả góp trong khoảng từ 15 - 30 năm.
Ở Pháp, để mua được một căn nhà trung bình theo quan điểm của người Pháp (không phải căn hộ) thì cần khoảng 150.000 - 250.000 EUR (3,8 - 6,3 tỷ đồng).
Thông thường họ trả trước 20 - 30% giá trị căn nhà, sau đó trả góp trong khoảng từ 10 - 15 năm cho những gia đình có mức thu nhập trung bình. Giá thuê nhà bình quân tại Pháp thấp hơn giá thuê tại TP.HCM khoảng 20%.
Ở Việt Nam, người dân chưa quen thuê nhà. Vậy mô hình nhà ở xã hội cho thuê và dùng chung như ông đưa ra liệu có thích hợp không?
Giá đất tại Hà Nội và TP.HCM hiện đang cao hơn giá đất ở nước phát triển. Hai thành phố này lại đang có hàng ngàn cư dân mới chuyển đến sinh sống từ các vùng khác trên đất nước. Những chỗ ở mới là một nhu cầu thực sự cần thiết.
Tuy nhiên, mỗi căn hộ 2 phòng ngủ với những tiêu chuẩn tối thiểu về tiện nghi, ánh sáng tự nhiên và yên tĩnh có giá vài tỷ đồng thì những người có thu nhập thấp và thu nhập tầm trung của Việt Nam không thể chi trả được.
Chia sẻ một căn hộ tiện nghi, có ánh sáng tự nhiên và yên tĩnh với những phòng ngủ rộng và riêng tư có lẽ là một giải pháp hữu hiệu cho những ai mong muốn có một điều kiện ở tốt hơn trong một giới hạn tài chính hạn hẹp.
Và dựa vào cái gốc nào để ông có sự sáng tạo trong thiết kế nhà ở xã hội?
Công việc thiết kế nhà ở xã hội không bao gồm có các tiêu chuẩn cao nhưng phải tiện sử dụng, dễ chuyển đổi công năng, tóm lại là công trình phải có "cá tính" cho bất kỳ gu thẩm mỹ nào của người dân
Xin cảm ơn ông.
Khánh Thủy (thực hiện)