Hiện tại, Nigeria đã trở thành một trong những nơi xảy ra nạn bắt cóc con tin đòi tiền chuộc nhiều nhất trên thế giới. Theo số liệu của cảnh sát nước này, chỉ 7 tháng đầu năm 2009 số vụ bắt cóc đòi tiền chuộc ở Nigeria đã vượt qua tổng số vụ năm 2008.
Từ khi tổ chức Giải phóng đồng bằng châu thổ sông Niger “thương mại hóa” hoạt động bắt cóc con tin, tình hình diễn biến của loại tội phạm nghiêm trọng này ngày càng trở nên phổ biến ở đất nước vốn đã kiệt quệ vì bạo lực và tham nhũng.
Khủng hoảng kinh tế đã làm tăng các loại hình tệ nạn xã hội, đặc biệt nó trở thành một nhân tố kích thích bọn khủng bố gia tăng các hoạt động bắt cóc con tin.
2 tháng trước phóng viên đã có dịp tới nhà Mike – nguyên Tổng cục trưởng Cảnh sát quốc gia Nigeria. Ông này cho hay, sau khi nghỉ hưu khỏi vị trí Tổng cục trưởng ông vẫn tự hào vì những gì mình làm được trong công cuộc chống tội phạm khủng bố, bắt cóc, trong đó có biện pháp trừng phạt nặng và quản lý chặt chẽ thuê bao di động.
Mike cho rằng, nếu như chính phủ Nigeria và các công ty, gia đình con tin vẫn tiếp tục chi tiền chuộc cho bọn khủng bố, bắt cóc thì loại tội phạm này sẽ không bao giờ có thể dẹp bỏ tận gốc trên đất nước Nigeria.
Lời khuyên ví von của Washington
Nhà Trắng cũng đồng tình với quan điểm này. Trong một hội nghị thảo luận vấn để hải tặc trên biển Somali hồi tháng 4 vừa qua, ông chủ Lầu Năm Góc Robert Gates đã nhấn mạnh, các công ty trả tiền chuộc cho bọn cướp biển là một trong những nguyên nhân khiến bọn chúng lộng hành.
“Hiển nhiên là khi các công ty từ chối trả tiền chuộc cho bọn hải tặc thì chúng ta sẽ ở thế chủ động.” ông Gates chia sẻ. Một nhân vật khác của chính quyền Washington, cố vấn Nội các về xử lý vấn đề bắt cóc con tin Eric ví von: “Nếu anh cứ tiếp tục cho sói hoang ăn, sẽ có lúc nó nhảy vào lều của anh.”
Tuy nhiên, suy cho cùng thì nguyên tắc và chính sách là một chuyện, làm thế nào để đảm bảo an toàn cho con tin lại là chuyện khác. Jack Kroenen,cố vấn cấp cao chuyên xử lý các vụ bắt cóc con tin đòi tiền chuộc, cựu Tổng giám đốc Công ty tư vấn Crichton có quan điểm hoàn toàn khác với các nhà chính sách: “Nếu người bị bắt là con cái họ, họ sẽ làm thế nào?” – ông đặt ngược vấn đề.
“Việc giải quyết vấn đề bắt cóc con tin đòi tiền chuộc cũng còn tùy đối tượng. Nhiều lúc không đơn giản như họ nghĩ mà bắt buộc phải đưa tiền chuộc mới có thể đảm bảo an toàn tính mạng cho con tin”- Jack Kroenen trao đổi thêm.
“Ngành” bắt cóc con tin hình thành như thế nào?
Bản chất của “ngành” bắt cóc con tin đòi tiền chuộc được cấu thành từ bốn bộ phận: Cố vấn xử lý vấn đề bắt cóc con tin đòi tiền chuộc, công ty bảo hiểm, công ty và chính phủ của con tin bị bắt giữ. Hiện tại trong số 500 tập đoàn, công ty hàng đầu ở Mỹ thì có 3/4 số này đã mua bảo hiểm bắt cóc cho các nhân viên “có nguy cơ”.
AKE là một công ty chuyên môn cung cấp dịch vụ bảo hiểm giảm thiểu rủi ro. John Zeiss Giám đốc nghiệp vụ của công ty này là người có gần 20 năm kinh nghiệm trong nghề bảo hiểm bắt cóc con tin cho biết ngày càng có nhiều công ty đặt mua sản phẩm này, trong đó riêng Tập đoàn Quốc tế America đã nhận được hơn 5000 đơn đặt hàng.
Ngoài ra, công ty Lloyd London của Anh và tập đoàn bảo hiểm Chubb – Mỹ nắm hầu hết thị phần còn lại của lĩnh vực bảo hiểm bắt cóc con tin đòi tiền chuộc với tổng giá trị các hợp đồng bảo hiểm loại này trên toàn thế giớ ước tính gần 300 triệu USD.
Bảo hiểm bắt cóc sẽ được chi trả như thế nào? Nếu một nhân viên của một công ty nào đó bị bắt cóc, công ty này sẽ yêu cầu bên bảo hiểm thanh toán tiền bảo hiểm bắt cóc.
Nhưng một điểm quan trọng hơn là một khi xảy ra vụ án bắt cóc con tin có bảo hiểm thì vị cố vấn xử lý vấn đề bắt cóc con tin sẽ bắt đầu làm việc. Nhiệm vụ chính của họ sẽ là đàm phán về mức tiền chuộc với lực lượng bắt cóc.
Tuy nhiên, số người có 10 năm kinh nghiệm đàm phán tiền chuộc con tin hiện nay trên toàn thế giới không vượt qua con số 30.
“Ngành” bắt cóc con tin đòi tiền chuộc xuất hiện từ cuối thập niên 70 của thế kỷ trước, đó là khi nạn bắt cóc lan tràn khắp đất nước Colombia.
25 năm sau đó, đa số các vụ bắt cóc xảy ra ở các nước châu Mỹ La tinh, nhưng những biến đổi về kinh tế và chính trị đã làm cho phạm vi hoạt động của “ngành này” ngày càng mở rộng ra khắp các châu lục.
Kỳ tiếp: Khủng bố và chính khách
Bình Nguyên (Theo Tân Hoa Xã, NYT)