Mỹ - Nga bất đồng về hiệp định Start-2

Ngày 29-12, Bộ Ngoại giao Mỹ cho rằng đây là hai vấn đề tách biệt và các cuộc trao đổi sẽ được tiến hành riêng rẽ. Phía Mỹ cho rằng Washington và Matxcơva đều có nhìn nhận chung về sự phụ thuộc lẫn nhau giữa hệ thống vũ khí phòng thủ và tấn công của đôi bên, nhưng “hiệp ước sau Start không phải là cơ chế phù hợp giải quyết vấn đề này”.

Theo giới phân tích, hiện Matxcơva đang muốn có một điều khoản trong hiệp ước mới hạn chế quy mô của các hệ thống phòng thủ tên lửa. Nếu có ràng buộc này, việc tiến hành đàm phán cho Start sẽ vô cùng khó khăn.

Steven Pifer, chuyên gia về Nga tại Viện Brookings, bình luận: “Sẽ là rào cản lớn nếu ông Putin nói cần hạn chế hệ thống phòng thủ tên lửa trong hiệp ước này. Đó sẽ là một bước lùi lớn khiến rất khó, nếu không muốn nói là không thể, tiến tới một hiệp ước mới”.

Dù đã bỏ kế hoạch xây dựng lá chắn tên lửa ở Đông Âu nhưng Mỹ lại dự tính lập một hệ thống đánh chặn cơ động trên biển. Thế nên Nga hiện vẫn coi hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ là một mối đe dọa về an ninh.

Một ngày trước đó, Thủ tướng Putin cho rằng hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ sẽ phá vỡ thế cân bằng và cho rằng Nga buộc phải phát triển các vũ khí tấn công mới để đối phó. Theo BBC, lập trường cứng rắn của Nga đã khiến Tổng thống Mỹ Barack Obama khó chịu sau tất cả nhượng bộ đã có với Kremlin kể từ khi nhậm chức.

Nghị sĩ Sergei Markov của Đảng nước Nga thống nhất cho rằng việc đàm phán khó khăn là điều dễ hiểu vì liên quan tới “vị thế của nước Nga có là nước lớn hay không. Chúng tôi nghe Washington nói lợi ích của Nga nên giới hạn trong lãnh thổ nước Nga. Điều đó đồng nghĩa nước Nga không được công nhận là nước lớn. Đó là lý do khiến đàm phán khó khăn”.

Hiện Mỹ và Nga vẫn chưa thống nhất được hiệp định mới về cắt giảm vũ khí hạt nhân chiến lược để thay thế hiệp định Start-1 đã hết hiệu lực từ đầu tháng 12.