Nỗi đau lớn trên cung đường nóng
Thứ trưởng Bộ công an Lê Thế Tiệm viếng liệt sĩ Bùi Quốc Đại
Trên chiếc ôtô 7 chỗ ngồi lầm lũi rời Hà Nội hướng về phía Hà Đông đi quốc lộ 6 lên Hòa Bình, chập tối 5-2-2010 (22 tháng chạp kỷ sửu) chúng tôi cố nén nỗi đau vào trong và đưa mắt nhìn ra đường phố. Người người, nhà nhà hân hoan dạo phố sắm tết. Xe qua khỏi Hà Đông, hai bên đường trời dần tối, mưa bắt đầu lắc rắc rồi càng lúc càng nặng hạt. Một trận mưa rào kỳ lạ cuối đông, như thể trời cũng xót thương những người vừa ngã xuống.
Thứ trưởng Thường trực Nguyễn Khánh Toàn thăm hỏi, chia buồn gia đình liệt sĩ Sùng A Trư
Nhớ lại đợt đầu năm 2009 lên Hòa Bình, chúng tôi đã có loạt bài viết khá tỉ mỉ về cuộc chiến ngăn chặn dòng chảy của “cái chết trắng” trên “con đường tơ lụa của ma túy” đoạn qua các huyện Tân Lạc, Mai Châu và TP. Hòa Bình. Đó là cuộc chiến gian nan ở những điểm nóng về buôn bán, vận chuyển ma túy. Tội phạm ma túy sẵn sàng dùng vũ khí chống lại cảnh sát hoặc tự sát bởi chúng luôn ý thức khung hình phạt nặng nhất đang chờ ở phía trước. Lại nhớ vụ bắt giữ kẻ vận chuyển 120 bánh heroin đầu tháng 8-2009. 20 giờ ngày 5-8-2009, tổ công tác Công an huyện Tân Lạc cùng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy và Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Hòa Bình để ý một ôtô hiệu Innova di chuyển theo hướng Hòa Bình - Hà Nội. Tại địa phận Phong Phú, huyện Tân Lạc, tỉnh Hòa Bình, chiếc xe được yêu cầu dừng lại để kiểm tra. Lái xe chấp hành hiệu lệnh của cảnh sát, tấp xe vào lề đường, nhưng sau đó kiên quyết không mở cửa, đồng thời rút một con dao nhọn (bằng inox, dài khoảng 10 cm) tự cắt cổ mình, máu tràn ra rất nhanh. Trước tình thế đó, tổ công tác khẩn trương mở cửa xe, sơ cứu lái xe đồng thời kiểm tra chiếc xe nghi vấn; qua đó phát hiện 120 bánh heroin. Sau khi được sơ cứu, lái xe khai nhận tên là Dương Ngô Duy (SN 1973, thường trú xã Ngọc Vân, huyện Tân Yên - Bắc Giang); đã gom tiền đi mua ma túy vận chuyển về xuôi bán. Trong khi được các chiến sĩ công an băng bó vết thương, Duy thừa nhận: “Em biết mình mắc phải trọng tội rồi, em muốn tự chết để mọi người đỡ vất vả, đau khổ vì em. Em chỉ thương bố mẹ, vợ con em”...
Nỗi đau mất người thân trong gia đình trung úy Sùng A Trư (người ngồi là mẹ đẻ đồng chí Trư)
Trời mưa rả rích cho đến khi chúng tôi lên đến trụ sở Công an huyện Mai Châu, khoảng 2 giờ sáng 6-2 (23 Tết). Tại đây đang diễn ra một cuộc họp do đại tá Bùi Đức Sòn, Giám đốc Công an tỉnh Hòa Bình chủ trì. Chúng tôi sơ bộ nắm tình hình: Vàng A Khua sinh năm 1956, đối tượng đặc biệt nguy hiểm bị CA tỉnh Hòa Bình truy nã từ ngày 15-11-2006. Ngày 5-2-2010, nhận được tin Vàng A Khua đang có mặt ở nhà (bản Hang Kia 1, xã Hang Kia, huyện Mai Châu), các lực lượng chức năng đã triển khai kế hoạch vây bắt. Mặc dù được kêu gọi đầu thú để hưởng sự khoan hồng nhưng Vàng A Khua vẫn ngoan cố chống đối, dùng người thân trong gia đình để cản trở sự truy bắt; đồng thời sử dụng súng AK bắn trả quyết liệt. Công an tỉnh Hòa Bình đã xin ý kiến chỉ đạo của cấp trên, tiếp tục vận động, thuyết phục đối tượng buông vũ khí đầu hàng, đồng thời tìm mọi cách tách đối tượng khỏi những người thân của y.
Khoảng 15 giờ 30 cùng ngày, con trai Khua là Vàng A Của (SN 1975) tự nguyện ra khỏi nhà. Khi một số cán bộ, chiến sĩ tiếp cận đưa Của ra ngoài, Vàng A Khua bất ngờ từ nơi ẩn náu xông ra, dùng súng AK bắn xối xả. Loạt đạn trúng ngay Vàng A Của, làm Của thiệt mạng; ba cán bộ công an hy sinh và một số đồng chí khác bị thương. Ba đồng chí hy sinh là đại tá Hà Thái Yềm, Phó trưởng Công an huyện Mai Châu; trung úy Sùng A Trư, cán bộ Công an huyện Mai Châu; thượng úy Bùi Quốc Đại, cán bộ phòng cảnh sát điều tra tội phạm ma túy Công an tỉnh Hòa Bình.
NHỮNG CUỘC HẸN LỠ LÀNG
Một trong những người bạn của đại tá Hà Thái Yềm là thượng tá Đỗ Văn Cương, hiện công tác tại Vụ Pháp chế, Bộ Công an. Nghe tin người đồng đội vừa ngã xuống, thượng tá Cương xúc động nhớ lại những kỷ niệm với người bạn học của mình. “Tôi và anh Yềm cùng học đại học với nhau. Anh Yềm tính tình thật thà, chất phác. Anh ấy rất khỏe, chơi bóng chuyền rất hay. Đội nào có anh Yềm tham gia thì gần như chắc thắng khi thi đấu”. Trung tá Hà Công Cận, Trưởng Công an huyện Mai Châu, mắt đỏ hoe khi kể về những người đồng chí vừa hy sinh. Đã mấy ngày nay anh không ngủ. Mỗi lần nhắm mắt lại, hình ảnh đồng đội lại hiện về. Nghe vẫn như đâu đây tiếng nói, tiếng cười của anh Yềm, anh Trư. Trung tá Cận nhớ lại: “Anh Yềm vào ngành từ năm 1975, đi học rồi được nhận công tác tại Công an huyện Lạc Sơn, sau đó là Công an huyện Mai Châu. Nhờ những thành tích trong công tác, chiến đấu, anh Yềm được bổ nhiệm Phó phòng Cảnh sát điều tra Công an tỉnh, sau đó lại về làm Phó trưởng Công an huyện Mai Châu. Khi chuyển sang phụ trách công tác phong trào quần chúng, đại tá Yềm cũng thể hiện tố chất lãnh đạo, chỉ hai năm công tác đã đưa phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc của huyện phát triển mạnh... Ngày anh hy sinh cũng chính là ngày anh chủ trì cuộc họp tổng kết phong trào quần chúng bảo vệ an ninh Tổ quốc tại xã Hang Kia”. Những người thân trong gia đình đại tá Hà Thái Yềm xót xa kể, gần một tháng trước, anh còn hẹn với con trai đang học ở Hà Nội, rằng: “Ngày tiễn ông Công ông Táo, con nhớ về ăn tết với gia đình”. Vậy mà anh lại ra đi trước đó một ngày. Anh đã lỡ hẹn với vợ con khi mùa xuân đang về với bản làng, điểm xuyến cho những rặng hoa đào, hoa mận của núi rừng Tây bắc.
Chị Hà Thị Thủy, vợ trung úy Sùng A Trư ngất lên ngất xuống khi nghe tin dữ, khiến người thân phải đưa chị ra trạm xá của xã Pà Cò chăm sóc. Anh chị cưới nhau năm 2007, nhưng cưới xong thì chị đi học, anh triền miên những đợt công tác. Thế nên hai vợ chồng luôn mong mỏi ngày đón đứa con đầu lòng chào đời. Cả hai đã hứa với nhau, khi nào chị Thủy học xong sẽ sinh con. Sự hy sinh của các anh khiến đồng đội và nhân dân ngỡ ngàng, đến nỗi không ai muốn tin đó là sự thật. Nhà bếp của Công an huyện mấy bữa nay thưa vắng. Các chị cấp dưỡng sắp mâm bát lên lại thấy thừa ra mấy cái bát, mấy đôi đũa, chẳng ai nỡ cất đi. Các chị cứ để thế, để tin rằng, các anh vẫn về ăn cơm với đồng đội.
Nhóm phóng viên chúng tôi, có người đã thân thiết như người nhà với cán bộ, chiến sĩ các phòng nghiệp vụ và công an các huyện thuộc tỉnh Hòa Bình. Giữa năm 2009, trong dịp tới lấy tư liệu tại Phòng cảnh sát điều tra tội phạm ma túy, chúng tôi vẫn nhớ khuôn mặt sáng và cương nghị của thượng úy Bùi Quốc Đại. Hầu hết anh em trong phòng, nhiều người còn rất trẻ và chưa lập gia đình riêng. Thượng úy Bùi Quốc Đại khi ấy dí dỏm thông báo: “Em sắp cưới vợ, các anh các chị nhớ lên nhé!”. Chẳng kịp nói chuyện riêng nhiều, vì quả thực, mỗi chuyến công tác chúng tôi thường phải tranh thủ tối đa thời gian để làm việc, chưa kịp hỏi vợ sắp cưới của Đại là ai. Không ngờ, đó là lần cuối cùng gặp anh. Chỉ còn mấy ngày nữa là Đại bước sang tuổi 28 và chuẩn bị làm chú rể. Anh lại lỡ hẹn với người vợ tương lai và đồng đội mình về một đám cưới ngập tràn tiếng cười và thật nhiều những bông hoa! Những em nhỏ xung quanh nhà Đại trên con phố Cù Chính Lan ở TP. Hòa Bình cứ ngơ ngác trước thông tin: “Chú Đại hy sinh rồi”. Tôi không biết các em có khái niệm về từ “hy sinh” như thế nào, nhưng cứ nhìn những ánh mắt tròn xoe, tiếc thương “chú Đại” - người vẫn thường hay chơi đùa với các em mỗi khi được về thăm nhà, thì hiểu rằng, “chú Đại” thân thiết với các em đến nhường nào.
Đại là con trưởng trong gia đình có hai anh em. Chỉ mấy tháng nữa anh sẽ làm lễ ăn hỏi. Đáng lẽ anh làm lễ trước tết nhưng lại nhường cho cô em gái. Anh bảo cha mẹ tổ chức đám cưới cho em gái trước. Bà Nguyễn Thị Lan (dì ruột của Bùi Quốc Đại) nói trong nước mắt: “Mọi người coi Đại như viên ngọc quý của dòng họ, gia đình và những người thân đặt nhiều kỳ vọng. Mỗi lần Đại nhận nhiệm vụ lên đường, nhất là những chuyến công tác đến các bản làng xa xôi, gia đình phần nào lo lắng thì Đại đều có cách nói chuyện để bố mẹ yên lòng. Chưa bao giờ bố mẹ hay những người thân thấy Đại kêu khó khăn, nguy hiểm”. Anh Mai Xuân Trường, cán bộ phòng cảnh sát điều tra tội phạm ma túy CA Hòa Bình cho biết, anh học cùng Đại từ năm lớp 9 đến cấp III. Đại học giỏi môn sử, thi đoạt giải quốc gia và được tuyển thẳng vào Học viện Cảnh sát. Sau khi tốt nghiệp, Đại được phân công về cùng đơn vị với anh, đã lập nhiều thành tích xuất sắc trong điều tra các vụ án ma túy lớn. Hôm tổ chức tang lễ cho anh, dòng người đưa tiễn dài kín con đường, những vòng hoa trắng, những giọt nước mắt tiếc thương, như thể họ mất đi chính người thân thiết của mình. Đại được tiếng là hiền lành, ngoan ngoãn, được cả phố thương quý. Người yêu của anh ngơ ngẩn bên những vòng hoa trắng, như chưa thể tin vào sự chia ly mãi mãi...
Hoa mận, hoa đào vẫn đang nhuộm thắm những triền rừng Tây bắc. Nhưng mùa xuân này, đã vắng các anh, những cán bộ công an quả cảm. Các anh ngã xuống để giữ mãi những mùa xuân yên vui của quê hương, đất nước.