Trong số những người bạn cùng trang lứa, nay đều là những ông bố bà mẹ cả - thì quan điểm về vấn đề này có vẻ Á - Âu khác nhau xa quá. Trong khuôn khổ bài viết này, người viết không dự định đưa ra nhận xét đúng sai, mà chỉ kể ra những câu chuyện để chúng ta - những ông bố bà mẹ Việt - bó chút thời gian và ngẫm nghĩ.
Công viên, hồ bơi
Đa phần bố mẹ Việt cho rằng trẻ sơ sinh còn quá nhỏ, đôi khi đã được vài tháng vẫn bị (được?) xem là quá nhỏ để có thể được bế ra khỏi nhà. Đa phần trẻ em Việt Nam được giữ và chăm sóc trong nhà để tránh gió, tránh nắng. Nếu có đưa bé ra sân nhà hay ngõ xóm thì lúc nào cũng phải nào yếm nào khăn rồi vớ tay vớ chân đủ cả. Việc đưa trẻ sơ sinh đến bờ hồ hay tổ chức nghịch nước trong vườn nhà chẳng hạn thì hầu như là không bao giờ có.
Có những trẻ đã lên hai vẫn không hề được đưa đến hồ bơi lần nào. Và trong suốt những năm tháng đầu đời, có trẻ chưa được một lần "vầy nước" với ý nghĩa thực sự của từ này. Tôi còn nhớ chị mình tắm cho con phải luôn chuẩn bị khăn tã thế nào để có thể tắm thật nhanh, rồi bế bé thật nhanh vào lau khô thay quần áo ra sao...
Trong khi đó, đối với những người ngoại quốc sống và làm việc tại thành phố Hồ Chí Minh mà bản thân người viết quan sát được thì việc đưa trẻ đến công viên và hồ bơi gần như là hoạt động hàng ngày. Trẻ ngay từ khi mới sinh đã có thể được tập cho dạn nắng dạn gió bằng cách đưa đến công viên bằng xe nôi, cho trẻ làm quen với những tiếng động của đời sống hàng ngày xung quanh.
Sáng sáng đi dạo quanh khu phường Thảo Điền, quận 2 - nơi người nước ngoài tập trung sinh sống - bạn có thể nhìn thấy một cách thường xuyên cảnh các bà mẹ xách em bé chừng 2-3 ngày tuổi trong giỏ xách em bé dã ngoại, hoặc địu em bé chừng 1 tháng tuổi phía trước bụng, tay dắt em bé lớn của mình đến trường. Sau khi cho bé lớn vào trường thì các bà mẹ sẽ cùng em bé nhỏ xinh kia đến công viên hoặc đi shopping.
Trong tầm 10 ngày tuổi thì các bà mẹ bắt đầu cho bé đi "vầy nước" ở hồ bơi trong cái nắng buổi sáng tầm 8 giờ (Nắng Sài Gòn giờ này thông thường cũng đã khiến cho các cô gái e ngại ảnh hưởng đến làn da châu Á rồi đấy).
Play - Date
Play - date có nghĩa là các bà mẹ sẽ tự sắp xếp thời gian rảnh rỗi để có thể trông coi một nhóm chừng 5-6 trẻ cùng nhóm tuổi với nhau và những gia đình quen biết nhau có thể mang con đến chơi cùng ở nhà người mẹ này. Play - date sẽ được tổ chức luân phiên giữa các bà mẹ trong một nhóm với nhau, thường diễn ra ở nhóm trẻ từ 3 tuổi trở lên.
Play - date là một khái niệm còn khá mơ hồ trong ý thức của bố mẹ Việt, hay có thể nói là hoàn toàn không có. Bố mẹ Việt có xu hướng co cụm, hướng nội - vì sợ mất thời gian hoặc một số khác là quá bảo vệ con dẫn đến không muốn đứa con còn nhỏ của mình tiếp xúc với nhóm đông các bạn cùng lứa tuổi, dễ gây ra ngã hay đánh lộn sứt đầu mẻ trán. Qua quan sát, bố mẹ Việt thường đưa con đến mẫu giáo rồi đón về nhà. Trẻ về đến nhà sẽ có một vài chọn lựa là chơi với bà, với cô giúp việc, hoặc được người lớn bật tivi lên cho xem, để người lớn... khỏi phải trông, còn tiện làm công việc lặt vặt khác trong nhà.
Trong khi đó, Play - date được tổ chức khá thường xuyên trong nhóm bố mẹ người ngoại quốc. Sau giờ học/ giờ sinh hoạt của nhóm trẻ ở trường, các bà mẹ sẽ đưa con đến nhà bạn để chơi thêm chừng 1 hoặc 2 giờ đồng hồ. Các bà mẹ phương Tây cho rằng đây không chỉ là cách san sẻ giúp đỡ giữa người lớn với nhau, tạo điều kiện để mỗi bà mẹ có một ngày rảnh rỗi cho riêng mình, mà còn là giúp trẻ tăng cao mức độ nhận biết, thiết lập tình bạn từ độ tuổi còn rất bé. Việc chia sẻ đồ chơi cùng nhau cũng như làm quen với môi trường mới lạ làm cho các bé rất hứng thú.
Và "ngủ lang"
"Ngủ lang" có vẻ như là một điều tối kỵ trong ý thức của bố mẹ Việt. Một cô bạn tri thức của tôi khi được hỏi về chuyện này liền buông một câu chắc nịch: "Đừng có mơ. Em không bao giờ cho con em đi ngủ lung tung ở nhà bạn như vậy!".
Trong khi đó, một đứa trẻ lớp 3 của trường quốc tế (tầm 7 tuổi) sẽ được trường tổ chức một vài đêm "sleep over" tại trường trong suốt năm học. Mục đích là để trẻ rèn luyện kỹ năng tự phục vụ khi không có bố mẹ hay một sự trợ giúp nào khác từ phía gia đình/người thân.
Thứ đến là để trẻ có thể thiết lập được tình bạn khăng khít, giúp đỡ nhau trong cùng khối lớp. Trong một khoảng thời gian không phải là giờ học, trẻ được thoải mái cùng nhau chơi đùa và nói chuyện, bàn luận về tất cả những vấn đề mình quan tâm.
"Ngủ lang" trong phạm vi các gia đình với nhau cũng được các gia đình phương Tây khuyến khích. Ví dụ, con bạn có thể thông báo với bố mẹ là mình muốn mời bạn A, B, C đến ngủ cùng. Thường là do sợ ảnh hưởng đến giờ học của các ngày trong tuần nên việc ngủ lang trong nhóm bạn chỉ được bố mẹ cho phép vào các đêm thứ Sáu và thứ Bảy hàng tuần. Một hình thức khác thú vị hơn của ngủ lang là cắm trại nhóm gia đình. Trong khoảng thời gian này, các ông bố bà mẹ trao đổi với nhau về công việc, nuôi dạy con cái, các vấn đề trường lớp của con, những mối lo ngại chung... Còn lũ trẻ thì dĩ nhiên là được trải nghiệm một cuộc sống thực tế thú vị cùng nhau - đó là những kỉ niệm quý báu sau này khi trẻ lớn lên.
Theo Lưu Dung