Những vụ việc đau lòng liên quan đến đám học trò, suy cho cùng, các em cũng chỉ là nạn nhân”, thầy giáo Vũ Dương Thụy - Hiệu trưởng trường THPT dân lập Hoàng Diệu - Victoria tâm sự sau vụ việc 1 học sinh của nhà trường bị chém trưa 17-3 (Báo ANTĐ đã đưa tin).
Một thực trạng mà thầy Vũ Dương Thụy thừa nhận, đó là hiện nay, ở nhiều trường học, kể cả bậc trung học cơ sở, đã và đang hình thành lối chơi “hội, nhóm” của học sinh. Trong số đó, có những “nhóm, hội” được định hướng, nhận thức lành mạnh, từ đó có những hành vi có ích đối với xã hội, trường lớp. Song không ít “hội, nhóm” bị cuốn theo những thú chơi vô bổ.
Thậm chí, có “hội, nhóm” thích bắt nạt, giương oai với những học sinh khác. Một hiện tượng không bình thường nhưng đã trở nên bình thường hiện nay, là nhiều học sinh nữ cũng có tâm lý chơi “hội”. Và mỗi khi cần giải quyết mâu thuẫn, những em này sẽ sử dụng “hội” của mình.
Vụ nữ sinh đánh bạn, dùng điện thoại di động quay và phát tán lên mạng Internet xôn xao dư luận những ngày vừa qua; vụ án mạng trước cổng trường THPT Nguyễn Trãi (quận Ba Đình) hồi tháng 10-2009; rồi vụ em Nguyễn Minh Tú, học sinh trường THPT Hoàng Diệu Victoria bị chém trưa 17-3... tất cả đều bắt nguồn từ những mâu thuẫn hết sức nhỏ, nhưng đều đã kết thúc bằng bạo lực, thương tích và cái chết oan uổng.
Lối chơi “hội, nhóm” đang là xu hướng ở nhiều trường học. Nhưng xu hướng ấy thực sự đang thiếu sự quan tâm, định hướng của người lớn. Không ít người lớn (thầy cô, bố mẹ) nhìn nhận những mối quan hệ ấy đơn thuần là “bọn trẻ hợp nhau thì chơi với nhau”. Người lớn thường không tìm hiểu “hội, nhóm” hay chơi cái gì, suy nghĩ gì và hành động như thế nào. Ranh giới của các “hội, nhóm” không chỉ gói gọn là học sinh của một lớp, một trường.
“Hậu” vụ các nữ sinh đánh nhau vừa rồi, một vấn đề được dư luận quan tâm, là liệu các em sẽ bị đuổi học. Một thực tế chẳng mấy vui: đuổi học là biện pháp mạnh duy nhất mà các trường thường thực hiện, sau khi phát hiện học sinh của mình đánh nhau, quậy phá, hay nói thẳng ra là có những hành vi ảnh hưởng đến uy tín của nhà trường. Nhưng rất may, các nhân vật chính trong vụ clip trên đều không ai bị đuổi học.
Có lẽ cũng bởi câu hỏi: Đuổi học những học sinh ấy liệu các em có ngoan lên, có khá hơn? “Con trẻ không có lỗi. Lỗi do chính người lớn chúng ta gây ra cho chúng” - thầy Vũ Dương Thụy thẳng thắn. Trở lại vụ việc học sinh Nguyễn Minh Tú bị chém trưa 17-3. Phía trường THPT Hoàng Diệu - Victoria phối hợp với CAP Đống Mác, quận Hai Bà Trưng đã xác định được kẻ đã chém em Tú. “Đó từng là một học sinh của trường, nhưng đã nghỉ học từ trước Tết vừa rồi” - thầy Thụy thông tin.
Học sinh đó tên Tâm, và Tâm có hoàn cảnh gia đình khá đặc biệt. Bố mẹ em chia tay nhau, Tâm sống với người bác và từng có thời gian ở cả nhà trọ. Trước khi được nhận về theo dạng tạm tuyển ở trường Victoria, Tâm học tại trường THPT Hai Bà Trưng. Lý do khiến cậu học trò này không theo học được ở môi trường mới, là bởi cậu ta không có tiền đóng học thường xuyên, và không có người đứng ra với tư cách đại diện gia đình.
Những điều này, nhà trường biết được sau lần bác của Tâm đến trường. Sống xa bố xa mẹ, dù có tình thương của người bác, nhưng có lẽ đứa trẻ ấy vẫn cảm thấy thiếu thốn, chán chường. Và nó thường xuyên bỏ nhà. Hành vi dùng dao đuổi chém bạn, suy cho cùng, cũng xuất phát từ nhận thức, tâm sinh lý thiếu trọn vẹn.
Cái sự yếu và thiếu vai trò giám sát của người lớn, chúng tôi cũng từng gặp trong vụ việc liên quan đến một nhóm học sinh THPT bán công Đống Đa, trụ sở tại quận Đống Đa. 5 học sinh của trường từng bị cơ quan Công an bắt giữ do liên quan đến vụ án mạng trước cổng trường THPT Nguyễn Trãi, phố Giang Văn Minh. 6 em học sinh khác bị nhà trường xem xét kỷ luật, do biết sự việc trên nhưng đã không báo cho thầy cô và cơ quan chức năng biết để ngăn chặn.
Ban giám hiệu trường bán công Đống Đa kể, hôm phụ huynh của 6 em học sinh ấy được mời đến họp cùng Hội đồng kỷ luật nhà trường, có người đã sẵng giọng: “Nhà trường có phải cơ quan công an đâu mà gọi chúng tôi đến cho mất thời gian”. Đến bao giờ người lớn mới nhận thức và làm trọn vẹn được vai trò của mình?