Ngoài những hệ lụy như sinh đẻ nhiều, mù chữ, đói nghèo, tệ nạn xã hội... cuộc sống lênh đênh của người vạn đò đã ảnh hưởng cảnh quan chung của Huế, gây ô nhiễm môi trường trầm trọng, đe dọa “bức tử” những con sông thơ mộng xứ Huế.
Từ 1995 - 2000, Thừa Thiên - Huế đã nỗ lực xúc tiến dự án di dân, tái định cư (TĐC) cho dân vạn đò. Theo kế hoạch, đến cuối năm 2010 toàn bộ dân vạn đò trong toàn tỉnh lên bờ TĐC ổn định cuộc sống. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện dự án cũng đã nảy sinh nhiều bất cập.
Sau khi đã được lên bờ TĐC, rất nhiều hộ dân phải chịu cảnh 3 - 5 cặp vợ chồng chỉ nhận được một căn nhà do chỉ có một hộ khẩu. Ông Nguyễn Văn Ty (khu TĐC Lại Tân, xã Phú Mậu, H.Phú Vang) cho biết, ông có 5 người con, trong đó 2 con lớn lập gia đình sinh hơn chục cháu. Do không được tách hộ nên khi lên bờ, chỉ mình ông được cấp đất dựng nhà. Ngôi nhà vỏn vẹn chưa tới 40m2 nhưng mười mấy con người phải chung sống. Người con đầu là Nguyễn Văn Đầy đành phải dùng cái mui đò bỏ tạm bên đường để hai vợ chồng cùng 4 người con có chỗ trú thân.
Ông Võ Văn Kèn, Trưởng thôn Lại Tân (khu TĐC cho dân vạn đò tại xã Phú Mậu, H.Phú Vang), bức xúc: “Trường hợp đông con, hoặc 3 - 4 thế hệ cùng chen chúc nhau trong một không gian rộng khoảng 40m2 không phải là cá biệt. Hiện tại, thôn Lại Tân cần thêm 40 - 50 lô đất nữa để cấp cho những hộ đông người”.
Tại khu TĐC P.Hương Sơ, TP Huế cũng diễn ra tình trạng tương tự. Theo ông Nguyễn Văn Tín, tổ trưởng tổ 14 khu TĐC Hương Sơ, tổ có 106 hộ, trong số đó nhiều căn hộ có đông cặp vợ chồng cùng sống trong 40m2.
Làm việc với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Đình Cáng - Giám đốc Ban đầu tư và xây dựng TP Huế, chủ đầu tư dự án, cho biết: Về mặt chính sách, chính quyền địa phương cũng đã làm hết sức mình vì người dân vạn đò. Trước đây, để hạn chế việc tăng dân số đột biến dẫn đến khó khăn cho việc thực hiện dự án, UBND TP Huế chủ trương hạn chế tách hộ. Do không tách hộ khẩu riêng mà nhân khẩu của các hộ dân vạn đò cứ phải tăng dần, 4 - 5 gia đình sống trên 4 - 5 con đò nhưng chỉ có chung một sổ hộ khẩu. Trước mắt, từ nay đến hết tháng 9.2010, phải tập trung đưa hết toàn bộ 1.069 hộ dân vạn đò lên bờ cho bằng được. Sau khi lên bờ, chắc chắn Nhà nước cũng sẽ có những chính sách an sinh xã hội kèm theo như đào tạo nghề, xóa đói giảm nghèo, hỗ trợ cho mua thêm nhà... để dần dần người dân ổn định cuộc sống. “Lên bờ đã rồi tính tiếp” - ông Cáng nói.
Bùi Ngọc Long