Tổng số tiền 750 tỉ euro tương đương 1.000 tỉ USD sẽ được trích ra cho những nước đang trong tình trạng nợ nần vay để vượt qua khốn khó. "Nhóm nguy cơ cao" bao gồm Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha.
Trong cuộc họp giữa các bộ trưởng tài chính của khu vực đồng euro, Thủ tướng Jean-Claude Juncker của Luxembourg cho hay chương trình cho vay 440 tỉ euro sẽ sẵn sàng trong tháng này, khi các nước cần vay có thể đảm bảo được 90% khả năng chi trả.
Một chương trình 60 tỉ euro khác sẽ sẵn sàng để đáp ứng các nhu cầu tài chính khẩn cấp phát sinh. Số tiền 250 tỉ euro còn lại do IMF cung cấp.
Trong khi đó, Đức, nước cung cấp nhiều tiền nhất cho quỹ, đang thúc giục các nước cắt giảm chi tiêu ngân sách để giảm thiểu nguy cơ vỡ nợ. Thủ tướng Đức Angela Merkel tuyên bố "nêu gương" thông qua kế hoạch tiết kiệm 80 tỉ euro đến năm 2014, trong đó có dự định cắt giảm 15.000 nhân sự của chính phủ, hoãn các dự án xây dựng tốn kém như bản sao cung điện Phổ ở thủ đô Berlin.
Ông Juncker cho hay các bộ trưởng tài chính muốn Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha xây dựng kế hoạch cắt giảm chi tiêu lớn song song với những cải tổ cơ cấu như thay đổi hệ thống tiền lương, phúc lợi xã hội và lao động.
Olli Rehn, ủy viên phụ trách các vấn đề kinh tế ở EU, cảnh báo các nước cần chuẩn bị kỹ để cắt giảm ngân sách, sao cho không xảy ra xáo trộn lớn trong đời sống của người dân. Có thể họ phải tăng độ tuổi về hưu để khuyến khích người dân làm việc, thay vì đợi chờ trợ cấp hưu của nhà nước.
Nhưng vấn đề là tỉ lệ thất nghiệp trong khu vực dùng đồng euro đã đạt mức cao trong 10 năm qua, cụ thể là 10,1% trong tháng 4. Điều này đã làm gia tăng chi phí trợ cấp thất nghiệp cho nhiều nước đang phải còng lưng gánh các khoản nợ công.
Đồng euro hôm 7-6 rơi xuống mức kỷ lục so với đồng đô la, khi một euro chỉ đổi được 1,1878 USD, là mức thấp nhất kể từ tháng 3-2006. Tuy nhiên, cuối buổi chiều qua, đồng euro đã vực dậy khi đổi được 1,1917 USD.
"Rõ ràng chuyện nợ công ở châu Âu và bản thân đồng euro là động lực quan trọng trong thị trường tiền tệ", John McCarthy, Giám đốc quản lý trao đổi tiền tệ tại ING Capital Markets ở New York, Mỹ, nhận định. "Những triển vọng tăng trưởng kinh tế đang bị lu mờ đi, những khoản nợ công khổng lồ sẽ đe dọa hệ thống tài chính của khu vực này và gây áp lực lên đồng tiền".
Dù đồng euro vừa "hồi tỉnh", các chuyên gia vẫn cho rằng nó đang chịu nhiều áp lực. Khoản quỹ khổng lồ mà EU và IMF đưa ra chưa phải tín hiệu tích cực cho nền kinh tế của một số nước được coi là "yếu kém" trong khu vực dùng đồng euro khi các nước này chưa đưa ra được những chính sách cải tổ cụ thể. Các nhà đầu tư chỉ yên tâm khi họ nhìn thấy chiếc "cần câu" tốt báo hiệu một tương lai ổn định hơn là "con cá" to nhưng tương lai mịt mờ.
Đó là chưa kể mối lo vỡ nợ khởi đầu ở Hi Lạp đang lấn dần đến biên giới Hungary. Tuy nhiên, ông Dominique Straus-Kahn, tổng Giám đốc IMF, khẳng định tình hình tài chính của Hungary "không có lý do đặc biệt nào để mà lo lắng".
PHAN ANH (Theo AP)