(Ảnh: vietbao.vn)
(ĐCSVN) -
Kiểm soát chặt chẽ giá cả hàng hóa, dịch vụ trên thị trường, phòng ngừa lạm phát cao trở lại là một trong những nhiệm vụ quan trọng mà Chính phủ đã đề ra, song bất chấp những cảnh báo về lạm phát, giá các mặt hàng lại vẫn tiếp tục tăng. Theo các chuyên gia, lạm phát trong năm nay rất khó đoán định. Nếu kiểm soát tốt, lạm phát sẽ dừng lại ở 1 con số, nếu không có thể tăng tới 12-15%.
Giá cả tiếp tục tăng cao
Trong khi các Bộ, Ngành đang nỗ lực kìm giá thì thông tin từ thị trường cho thấy xu hướng tăng giá vẫn còn tiếp tục. Nhiều doanh nghiệp cho rằng, tăng giá là chuyện "không thể đừng" do áp lực từ nhiều phía. Trong đó có giá nguyên liệu đầu vào là việc doanh nghiệp không tự quyết được.
Mới đây, nhiều doanh nghiệp bán lẻ đã điều chỉnh tăng các mặt hàng khoảng từ 5%-10% . Điển hình là giá thép chỉ chưa đầy 3 tháng, giá của mặt hàng này tăng cao hơn gần gấp đôi mức tăng giá bình quân của cả năm 2009. Đặc biệt, bước sang tháng 4, lần lượt các Cty thép như Vina Kyoei, Pomina, TCty Thép Việt Nam... đã điều chỉnh giá thép tăng thêm 450.000 – 550.000 đồng/tấn.
Ông Bùi Hồng Minh, Tổng Giám đốc công ty tài chính cổ phần xi măng cho rằng, nguyên nhân khách quan của hiện tượng này là do chi phí sản xuất tăng cao, giá các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất như điện, nước, xăng dầu… đều tăng, bình quân khoảng 7% nên việc giá thành sản phẩm đội lên là khó tránh khỏi.
Hiện, nhiều hệ thống siêu thị bán lẻ Fivimart, Intimex đang lo lắng vì nguy cơ tăng giá hàng loạt các mặt hàng. Điều này sẽ gây nhiều khó khăn trong việc tiêu thụ. Hầu hết các doanh nghiệp bán lẻ cho rằng, tăng giá là ngoài sự mong muốn của họ. Nếu Nhà nước bình ổn giá thì phải “thắt” giá từ nhà sản xuất đồng thời khuyến khích các nhà sản xuất cần xem xét các khoản chi phí không cần thiết cấu thành nên giá sản phẩm dẫn đến giá bán ra tăng cao.
Giải thích về hiện tượng tăng giá, TS. Vũ Đình Ánh - Phó Viện trưởng Viện Khoa học Nghiên cứu giá (Bộ Tài chính) cho rằng, việc hàng hóa tăng giá vừa qua đa phần là hợp lý bởi giá cả nhiều mặt hàng nguyên liệu đầu vào tăng dồn dập. Tuy vậy, ông Ánh cũng cho rằng, giá cả có thể giảm xuống nếu Chính phủ “nắm” được thị trường và có các công cụ quản lý giá hợp lý.
Cũng theo ông Ánh, công tác quản lý giá thời gian qua chưa hiệu quả. Vì vậy, thời gian tới, cần rút ra bài học về công bố thông tin để ổn định một số mặt hàng nhạy cảm như lương thực, thực phẩm (gạo, đường…), giải quyết vấn đề giá một số sản phẩm như sữa nhập khẩu… vừa đảm bảo các nguyên tắc thị trường, vừa bảo vệ được những quyền lợi hợp pháp của người tiêu dùng.
Liệu có kìm được lạm phát?
Chính sách kìm giá được Chính phủ đặt ra từ đầu năm và mới đây một loạt những chính sách liên qua tới giá được các Bộ đưa ra nhằm không để lạm phát cao và đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế khoảng 6,5% trong năm 2010. Tuy nhiên, liệu có kìm được lạm phát như mong đợi vẫn là ẩn số khó đoán định.
Mục tiêu của Chính phủ là giữ lạm phát tăng 7% trong năm nay. Tuy nhiên, theo TS Vũ Đình Ánh: Việc đưa ra dự đoán về con số lạm phát của Việt Nam năm 2010 là vô cùng khó do sự biến động khôn lường của giá cả các mặt hàng thiết yếu và sự thiếu đồng bộ trong chính sách tiền tệ và tài khóa.
Cũng đồng quan điểm trên, Tiến sĩ Võ Trí Thành – Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương cho rằng: Việc đưa ra con số lạm phát cũng như làm thế nào để giữ được một chữ số là điều rất khó khi mà chính sách tiền tệ đang có nhiều vấn để xảy ra.
Vậy làm thế nào để giảm được lạm phát xuống thấp?Theo các chuyên gia điều này gắn với việc phải tính rõ ràng mục tiêu, phải hài hòa giữa tăng trưởng và lạm phát. Ngoài ra, điều đặc biệt quan trọng là phải phối hợp đồng bộ các chính sách vì không thể chỉ điều chỉnh một mình chính sách lãi suất, hay là tỷ giá…
Cũng chung một nỗi lo về lạm phát, TS. Nguyễn Đại Lai, chuyên gia tài chính, kinh tế thẳng thắn nhận định, năm nay lạm phát không thể giữ được ở mức 7%. Do sự tác động có độ trễ của các nhân tố gây lạm phát từ năm trước và sự tăng giá của nhiều mặt hàng nguyên nhiên liệu do Nhà nước quản lý nên từ đầu tháng 4/2010, yếu tố lạm phát đã xuất hiện.
TS. Nguyễn Đại Lai cảnh báo, nếu không cẩn trọng thì năm 2010 sẽ là năm vừa lạm phát cao giống kiểu năm 2008, vừa suy giảm hoặc tăng trưởng thấp, hiệu quả kém giống năm 2009. Thêm vào đó, với thực tế khả năng nhập siêu cao cùng sự phá giá đồng nội tệ thì nguy cơ lạm phát kép là hiện hữu: lạm phát từ bên trong và lạm phát nhập vào từ bên ngoài.
Để ngăn chặn tình trạng trên, TS.Vũ Đình Ánh cho rằng, chính sách tài khóa, tiền tệ phải đồng bộ và phải luôn lường trước được việc tạo ra những áp lực mới có thể gây lạm phát. Ngoài ra, lạm phát ở Việt Nam có quan hệ biện chứng với tốc độ tăng tín dụng tuy có một độ trễ nhất định. Do vậy, không nhất thiết phải kìm giữ tốc độ tăng trưởng tín dụng năm 2010 ở mức 25% mà có thể lên mức 30% song vấn đề quan trọng là hướng nguồn vốn tín dụng tới những khu vực kinh tế thật sự có hiệu quả trong trung và dài hạn, tránh chạy theo hiệu quả kinh tế ngắn hạn.