Tuy nhiên, TS Nguyễn Văn Lạng - Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ, Trưởng ban Quản lý khu công nghệ cao Hòa Lạc khẳng định: Chậm nhất là tới hết năm 2011, việc giải phóng mặt bằng sẽ được hoàn tất và tới 2020, Khu công nghệ cao Hòa Lạc sẽ hoàn thiện, đi vào hoạt động với quy mô khoảng 229.000 người sinh sống và làm việc.
12 năm mới giải phóng mặt bằng được 53%
Khu công nghệ cao Hòa Lạc có tổng diện tích 1586 ha, nằm trên địa bàn của xã Phú Cát (Quốc Oai) và Tân Xã, Hạ Bằng, Thạch Hòa, Bình Yên, Đồng Trúc (Thạch Thất). Vướng mắc lớn nhất hiện nay vẫn nằm ở khâu giải phóng mặt bằng.
Sau 12 năm triển khai, tổng diện tích mặt bằng mới giải phóng được 845ha, đạt 53%. Trong suốt năm 2009, việc giải phóng mặt bằng gặp rất nhiều khó khăn, nguồn vốn khoảng 170 tỉ đồng dành cho giải phóng mặt bằng đã không thể giải ngân đúng hẹn. Nhiều hạng mục sử dụng vốn nhà nước đã không thể hoàn thiện đúng thời hạn.
Tình trạng thiếu vốn cũng khiến tiến độ "đại dự án" chậm lại. Hiện nay, trong 10 khu chức năng chính của Khu công nghệ cao Hòa Lạc có 5 khu (Khu Phần mềm, Khu Giáo dục đào tạo, Khu Trung tâm, Khu dịch vụ tổng hợp, Khu công nghiệp công nghệ cao) hoàn thành xong qui hoạch chi tiết. Tình trạng thiếu vốn sẽ sớm được giải quyết khi Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), sau khi thẩm định dự án đã quyết định hỗ trợ vốn vay ODA.
Theo cam kết với JICA, tới năm 2011, việc giải phóng mặt bằng phải hoàn tất. Tính đến 31/12/2009, Khu công nghệ cao Hòa Lạc có 37 nhà đầu tư với số vốn 1058 triệu USD, có 12 dự án đang hoạt động.
"Trước mắt, trong năm 2010, việc giải phóng mặt bằng sẽ tập trung vào các khu vực có đầu tư hạ tầng sử dụng vốn nhà nước và những khu vực có dự án đầu tư, đồng thời phối hợp với Bộ Quốc phòng để đi chuyển các đơn vị Quân đội trong Khu công nghệ cao Hòa Lạc, tạo điều kiện cho việc xây dựng Đại học FPT" - anh Hiếu cho biết thêm.
Một số khu vực rất khó giải phóng mặt bằng do các hộ vẫn bám trụ để kinh doanh.
Dự án lớn nhưng dân còn lo ngại...
Một số khu vực rất khó giải phóng mặt bằng như: xã Thạch Hòa (Thạch Thất), đường 21... do các hộ vẫn bám trụ để kinh doanh.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, việc giải phóng mặt bằng rơi vào bế tắc từ khi Hà Tây được sáp nhập vào Hà Nội, đặc biệt là khi Chính phủ ban hành nghị định 69/2009/NĐ-CP bổ sung một số qui định về giá đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư, dẫn tới làm thay đổi chính sách đền bù giải phóng mặt bằng của Nhà nước. Hệ lụy kéo theo là những phương án đền bù đã được lập, phê duyệt trước đó không thể triển khai.
Ngoài ra, cũng phải thấy rằng, tiến độ xây dựng nhà tái định cư còn chậm chạp. Để triển khai dự án, tổng số hộ dân thuộc diện cần bố trí tái định cư là gần 1.300 hộ.
Tuy nhiên, cho tới nay, mới chỉ hoàn thiện xong khu tái định cư thứ nhất tại phía bắc đường 84 với diện tích 7,8ha, chỉ đáp ứng được cho 165 hộ. Hiện tại, Ban quản lí khu công nghệ cao Hòa Lạc đang triển khai xây dựng khu tái định cư thứ hai với diện tích 36ha có khả năng đáp ứng cho khoảng 653 hộ dân.
Được sự hỗ trợ của JICA, việc triển khai giải phóng mặt bằng, xây dựng các hạng mục đang được xúc tiến. Hình hài của một "thành phố khoa học" sẽ dần định hình trong tương lai.
Trong phiên họp trực tuyến ngày 26/2 vừa qua, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân đã chỉ đạo, chậm nhất là 15/4, Ban quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc phải báo cáo những khó khăn về vốn, giải phóng mặt bằng để Chính phủ xem xét giải quyết.
Văn phòng Chính phủ cũng đã chỉ đạo UBND TP Hà Nội trong tháng 4/2010 phải tổ chức cuộc họp bàn về phương án giải phóng mặt bằng để đến hết 2011 phải hoàn thiện xong việc giải phóng mặt bằng tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc.
Nỗi lo "mất đất, mất việc làm" cũng khiến nhiều hộ dân không chịu di dời nhà cửa. Anh Nguyễn Văn Tiến, thôn 5, xã Thạch Hòa, Thạch Thất, cho hay: "Chúng tôi rất ủng hộ chủ trương của nhà nước nhưng cũng phải đảm bảo điều kiện nhà tái tái định cư, cũng như giải quyết việc làm cho chúng tôi...".
Trao đổi về phương án giải quyết việc làm cho các hộ dân mất đất, đại diện Ban quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc cho biết: "Ban quản lý sẽ tạo điều kiện cho các hộ dân mất đất được làm việc tại khu công nghệ cao. Đối với lao động chân tay, chúng tôi sẽ bố trí các công việc đơn giản: lao công, bảo vệ... Lao động kĩ thuật cao, sẽ được bố trí làm việc tại các phòng, ban của Ban quản lý, cũng như các khu chức năng của khu công nghệ cao". Tuy nhiên, đại diện Ban quản lý Khu công nghệ cao Hòa Lạc cũng thừa nhận rằng, phần đông các hộ bị thu hồi đất đều là lao động nông nghiệp, trình độ thấp nên năng lực tiếp nhận của khu công nghệ cao cũng chỉ đáp ứng được một phần rất nhỏ.