Trong danh sách 42 tên khủng bố bị truy nã theo chương trình Giải thưởng vì Công lý (Rewards for Justice) của Bộ Ngoại giao Mỹ, thủ cấp của Dulmatin được treo giá 10 triệu USD, cao thứ ba, sau Osama bin Laden và Ayman al-Zawahiri (đồng 25 triệu USD).
Nguy hiểm
Thông tin trên Rewards for Justice cho hay Dulmatin, sinh tại tỉnh Trung Java của Indonesia và mang dòng máu Ả Rập, chừng 35-40 tuổi. Ngoài cái tên trên, người này còn có một loạt biệt danh khác như Amar Usman, Joko Pitoyo, Joko Pitono, Abdul Matin, Pitono, Muktarmar, Djoko và Noval. Dulmatin theo học trường nội trú Hồi giáo do lãnh tụ tinh thần của nhóm khủng bố Jeemah Islamyah (JI) - Abu Bakar Bashir - thành lập, rồi tham gia một nhánh ngầm của JI. Có chuyên môn về điện tử và được đào tạo trong căn cứ của al-Qaeda ở Afghanistan, Dulmatin trở thành một chuyên gia chế tạo bom và thủ lĩnh nhóm JI có chân rết ở nhiều quốc gia Đông Nam Á.
Trong cuộc đánh bom khủng bố đồng loạt vào đêm 12.10.2002 trên đảo du lịch Bali làm 202 người từ hơn 20 quốc gia thiệt mạng, Dulmatin bị cáo buộc là người tham gia lên kế hoạch và trực tiếp kích nổ một quả bom. Tên tuổi nhân vật này nổi lên từ đó. Y trốn sang đảo Mindanao, miền nam Philippines, một trung tâm vũ trang Hồi giáo trong khu vực, sau khi nhóm JI tấn công khách sạn JW Marriott ở thủ đô Jakarta làm 12 người chết và 150 người bị thương vào tháng 8.2003.
Nguồn tin từ Chính phủ Mỹ và cảnh sát Philippines cho hay, ở đảo Mindanao, Dulmatin gia nhập Mặt trận giải phóng Hồi giáo Moro (MILF). Sau khi MILF đạt được thỏa thuận hòa bình với Chính phủ Philippines, y lại tẩu thoát và tham gia nhóm Abu Sayyaf có liên hệ với al-Qaeda trên đảo Jolo. Dulmatin huấn luyện chế tạo bom cho các phần tử Hồi giáo nổi loạn, lên kế hoạch các vụ tấn công ở miền nam Philippines, đồng thời giữ liên lạc với đồng bọn ở Indonesia qua internet.
Hôm qua, em trai của Dulmatin là Azzam Baabud nói không tin anh trai đã chết. "Khuôn mặt kẻ khủng bố được chiếu trên ti vi không giống anh trai tôi", Azzam nói với kênh truyền hình TVOne. Dù vậy, anh này nói vẫn tôn trọng kết quả giám định ADN của cảnh sát.
Từng có tin Dulmatin bị trọng thương trong một cuộc đụng độ với quân đội Philippines trên đảo Jolo, gần nơi vợ và 4 con của y sinh sống. Vợ con y sau đó trở về Indonesia, còn tung tích của y thì không rõ. Đầu năm 2008, người ta khai quật một ngôi mộ cạn trên đảo Tawi-Tawi, tuy nhiên xét nghiệm ADN tử thi khẳng định không phải Dulmatin.
Quan ngại
Trong cả ngày 9.3, cảnh sát Indonesia không khẳng định kẻ bị bắn chết tại một tiệm internet ở thị trấn Pamulang, gần thủ đô Jakarta, chính là Dulmatin. Tới sáng 10.3, chính Tổng thống Susilo Bambang Yudhoyono khẳng định điều này tại thủ đô Canberra của Úc. Ông Yudhoyono đang có chuyến thăm Úc 3 ngày, bắt đầu từ hôm 9.3. Thủ tướng Kevin Rudd của Úc, quốc gia có đến 88 người thiệt mạng trong vụ đánh bom Bali năm 2002, tỏ ra vui mừng.
Tuy nhiên, hãng tin BBC trích lời các nhà phân tích nhận định, cái chết của Dulmatin và các cuộc bố ráp gần đây cho thấy có dấu hiệu các nhóm khủng bố đang hồi sinh, đặc biệt trước thềm chuyến thăm chính thức của Tổng thống Mỹ Barack Obama đến quốc gia đông người Hồi giáo nhất thế giới vào ngày 20.3 tới. Đáng ngại hơn, sự xuất hiện mới đây của một nhóm vũ trang hơn 50 người chưa được định danh tại tỉnh Aceh đang khiến dư luận lo ngại. "Bọn khủng bố muốn đặt cơ sở huấn luyện và chi nhánh Đông Nam Á của chúng tại tỉnh Aceh xa xôi này”, Tỉnh trưởng Aceh, Irwandy, nói khi đến thăm nơi Dulmatin bị bắn chết.
Hôm 22.2, hơn 100 cảnh sát của Đội đặc nhiệm 88 đã tấn công một cơ sở huấn luyện vũ trang Hồi giáo ở tỉnh Aceh, bắt 4 nghi phạm. Từ đó đến nay, các đợt bố ráp liên tục diễn ra ở tỉnh Aceh, tỉnh Tây Java và thủ đô Jakarta. Đã có tổng cộng 22 nghi phạm bị bắt, 2 thường dân và 3 cảnh sát cũng thiệt mạng trong các vụ tấn công này. Riêng trong ngày 9.3, ngoài bắn chết Dulmatin, cảnh sát cũng hạ sát 2 kẻ tình nghi khác, bắt 3 nghi phạm ở Jakarta, và bắt một người nữa ở Aceh.
Phát ngôn viên cảnh sát quốc gia, trung tướng Edward Aritonang, khẳng định những người đã bị bắn chết và bắt giam ở Jakarta và Tây Java đều có liên hệ với nhóm ở Aceh, qua việc cung cấp tài chính và vũ khí. Đồng thời, ông cũng nói nhóm mới xuất hiện ở Aceh không có dính dáng gì đến Phong trào Aceh Tự do, viết tắt là GAM, vốn đã giải thể năm 2005 sau khi đạt được một thỏa thuận hòa bình với chính phủ.
Thục Minh
(VP Singapore)