Giai đoạn thứ nhất - giai đoạn chuẩn bị
Giai đoạn này bắt đầu khi đứa con thứ hai của bạn chào đời cho đến lúc được 4 tuổi. Nên nhớ, không thể giao phó một đứa trẻ chưa đầy 4 tuổi cho anh trai hoặc chị gái chỉ lớn hơn nó vài tuổi trông nom. Từ 1 đến 2 tuổi, bé cần phải được thường xuyên bú mẹ và được chăm sóc cẩn thận. Từ 3 đến 4 tuổi, trẻ thường trở nên hiếu động và bướng bỉnh, vì vậy anh (chị) của nó khó có thể bảo ban được nó.
Lúc này, bạn chủ yếu giúp đứa con lớn thích nghi với sự có mặt của em mình. Khi trong gia đình xuất hiện một thành viên bé nhỏ nữa, ở đứa trẻ thứ nhất thường xuất hiện một tâm lý phổ biến là "ghen tị". Bạn nên tập dần cho đứa con lớn của bạn thói quen cẩn thận đối với những vật xung quanh em bằng cách thường xuyên nhắc đi nhắc lại nhiều lần về những vật có thể gây nguy hiểm cho đứa em: ví dụ như một cốc nước nóng vì em có thể quờ tay phải, một cái que nhọn vì em có thể cho vào mồm,...
Giai đoạn thứ hai - giai đoạn thực hành
Giai đoạn này bắt đầu khi đứa con thứ hai của bạn tròn 4 tuổi. Với một đứa trẻ ở tuổi đó, bạn có thể giao phó cho anh hoặc chị của nó trông nom nhưng phải rất thận trọng. Việc dạy đứa con lớn chăm sóc đứa em nhỏ được thực hiện theo ba bước chính.
Bước 1: Chơi với em khi không có người lớn
Điều kiện để thực hiện bài tập này:
Đứa con nhỏ của bạn phải ở trạng thái bình thường, không khóc lóc, mè nheo và có thể tự ngồi chơi với đồ chơi.
Khoảng cách tuổi của hai đứa con bạn phải đạt được như sau: đứa lớn 10 tuổi trông đứa em từ 6 tuổi trở lên; đứa lớn 12 tuổi trông đứa em được 5 tuổi; đứa lớn phải từ 14 tuổi trở lên mới trông được đứa em 4 tuổi.
Để giúp con mình thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, bạn nên dặn dò con cẩn thận về những mối nguy hiểm có thể xẩy ra với em bé, về cách gọi điện cho bố mẹ và những người lớn khác khi có tình huống bất ngờ... Bạn cũng nhắc nhở con về những đồ vật trong nhà để đứa con lớn có thể tự xử lý những tình huống khi không có mặt người lớn.
Bước 2: Ăn trưa với em khi không có người lớn.
Chuẩn bị sẵn thức ăn cho cả hai đứa con và giao cho đứa lớn: Hâm nóng thức ăn để cho em ăn khi mẹ vắng nhà! Điều kiện để thực hiện bài học này
Đứa con lớn của bạn phải từ 12 tuổi trở lên và đã từng sử dụng các đồ dùng trong bếp.
Đứa con lớn phải hiểu rằng những đồ vật nào không bao giờ được đưa cho em mình như dao, kéo, phích nước nóng...
Bước 3: Đi dạo cùng em, khi không có người lớn
Dạo chơi với em khi không có người lớn đi cùng là một bài tập rất phức tạp. Để đảm bảo sự an toàn cho các con, bạn phải có sự chuẩn bị kĩ lưỡng. Bạn phải nắm rõ và kiểm tra trước địa điểm các con mình dạo chơi: Có gần nhà không? Có nhiều xe cộ hay chướng ngại vật nguy hiểm không? Ở đó điều kiện an ninh có tốt không hay có những điều kiện liên lạc như nào,... Bạn cũng cần phải dặn dò con: phải luôn nắm tay em, không được rời mắt khỏi em, không được để em cho người lạ, có gì bất trắc phải gọi điện cho mẹ ngay...
So với hai bài tập trước, bài tập thứ 3 này đòi hỏi trẻ phải có kinh nghiệm và trình độ nhận thức cao hơn. Do đó, chỉ nên giao bài tập này cho đứa con khi đạt độ tuổi từ 14 trở lên.
Nên nhớ rằng, đứa con lớn sẽ chăm sóc em theo cách mà bố mẹ đã từng chăm sóc nó hồi còn nhỏ. Nếu bạn để con bạn có cảm giác bố mẹ coi mình như là người bảo mẫu cho đứa em nhỏ, nó sẽ có thái độ tự phản kháng. Vì vậy, trong bất cứ trường hợp nào bạn cũng phải tôn trọng ý kiến của con mình. Có như vậy, việc chăm sóc em mới không còn là một sự bắt buộc mà trở thành niềm vui.
Theo Ngọc Anh