(TNTT>) Từ ngày 7 đến 18.12.2009, tại Copenhagen (Đan Mạch) diễn ra Hội nghị về biến đổi khí hậu do Liên Hiệp Quốc tổ chức, một bước ngoặt quan trọng đối với tương lai của môi trường.
Quyết định tương lai
Với sự tham gia của 15.000 đại biểu đến từ 192 nước, trong đó có 105 nguyên thủ quốc gia, Hội nghị Copenhagen COP15 chứng tỏ được các vấn đề về môi trường hiện đang là mối quan tâm của toàn thế giới. Mục tiêu chính của COP15 là thống nhất một thỏa thuận chung giữa các nước trong việc "đối xử" với môi trường, đồng thời tìm ra sự hỗ trợ thích hợp từ các nước Tây phương đối với các nước nghèo trong việc phát triển bền vững.
Những diễn biến của tình hình môi trường thế giới lại càng khiến việc đưa ra một Hiệp định mới thời hậu Kyoto là hết sức cần thiết. Trung Quốc hiện đã trở thành nước thải nhiều khí CO2 nhất thế giới, vượt qua Mỹ (Mỹ vẫn "vô địch" về lượng khí thải trên đầu người). Tình hình trái đất nóng dần lên đang " sốt" theo từng bản báo cáo của các tổ chức phi quốc gia chuyên về môi trường. Báo cáo mới đây nhất của Hội bảo tồn thiên nhiên quốc tế UICN cũng cho biết nguy cơ bị đe dọa tuyệt chủng của nhiều loài hiện vẫn chưa được cải thiện, thậm chí đang thêm phần trầm trọng.
5 điểm nóng
Để đưa đến một thỏa thuận chung vào ngày 18.12 tới, trong 12 ngày hội nghị, đại diện của các nước và các tổ chức phi quốc gia sẽ tranh luận 5 vấn đề chủ yếu sau đây:
Hạn chế tăng nhiệt độ trung bình ở mức 2oC : Các nhà khoa học cho rằng 2oC là ngưỡng cao nhất của việc Trái đất nóng dần lên. Vượt qua ngưỡng này, các hậu quả về sinh thái và môi trường là không thể vãn hồi. Trong vài tuần trước COP15, Mỹ và Trung Quốc đã đưa ra những mục tiêu cụ thể về cắt giảm khí thải nhà kính. Những động thái này là tín hiệu lạc quan với COP15 khi Mỹ hoàn toàn thờ ơ với Nghị định thư Kyoto và với Trung Quốc, đây là lần đầu tiên họ đưa ra những con số cụ thể cho mục tiêu môi trường.
"Theo dõi" sự tuân thủ hiệp ước của các nước: Đây là một trong những vấn đề nhạy cảm nhất của hội nghị khi tranh luận quanh việc cộng đồng quốc tế có quyền "dòm ngó" đến những chính sách về khí hậu của các nước.
Các nước phát triển phải móc hầu bao: Những nước Tây phương giàu có với nền công nghiệp phát triển và đời sống tiện nghi là một trong những thủ phạm chính của việc gây ô nhiễm môi trường. LHQ muốn các quốc gia này phải chung tay tăng thêm một khoản viện trợ môi trường cho các nước nghèo đang đối phó với những hiểm họa về môi trường. Con số cụ thể sẽ được đàm phán tại COP15.
Tương lai sau Nghị định thư Kyoto: Nghị định thư Kyoto (ký kết vào năm 1997) sẽ hết hiệu lực vào năm 2012. Tuy chưa đạt được thành công đáng kể khi bị Mỹ "ngó lơ", nhưng những hạn chế của Nghị định thư Kyoto sẽ là sự tham khảo quan trọng cho mọi cuộc tranh luận về cắt giảm khí thải.
Bảo vệ rừng nhiệt đới: Việc giảm diện tích rừng nhiệt đới là nguyên nhân của 12-20% khí thải CO2 hằng năm. Trong vài tháng vừa qua, những diễn đàn đàm phán về tương lai của các cánh rừng nhiệt đới đã đạt nhiều kết quả khả quan. Na Uy đã hứa sẽ viện trợ 250 triệu USD cho Guyana và 1 tỉ USD cho Brazil từ nay đến năm 2015. COP15 sẽ đàm phán về việc các nước Tây phương viện trợ mạnh cho những quốc gia có diện tích rừng nhiệt đới rộng lớn.
Nguyễn Ngọc Lan Chi