Trường Dân tộc nội trú Sơn Tây là nơi đào tạo cán bộ nguồn cho huyện Sơn Tây, với 100% học sinh con em đồng bào dân tộc Kdong. Là học sinh dân tộc miền núi, nên việc đi học của các em đều được Nhà nước đài thọ ăn ở.
Hằng tháng các em được cấp tiền học bổng để yên tâm đến lớp. Năm học 2008-2009, mỗi em được cấp 430.000 đồng một tháng. Trừ các khoản tiền ăn, học sinh còn được nhà trường cho nhận lại 40.000 đồng một tháng để mua sắm vật dụng cá nhân. Những năm học trước đó, số tiền các em được trả lại cao hơn (60.000 đồng).
Trong năm học 2009-2010 (từ tháng 5/2009), học bổng hàng tháng của học sinh tăng lên 520.000 đồng một tháng, nhưng nhà trường lại trừ hết vào tiền ăn khiến các em không còn dư được đồng nào để mua các vật dụng cá nhân. Phụ huynh và học sinh rất bức xúc. Nhiều em rủ nhau bỏ học, về nhà.
Năm học 2009-2010, Trường Dân tộc nội trú Sơn Tây có tất cả 6 lớp học (một lớp 9, một lớp 8, hai lớp 7, hai lớp 6) với tổng số 200 học sinh. Từ cuối tháng 10 đến nay, học sinh nghỉ hàng loạt. Có hôm lớp trống không, chẳng có một học sinh nào.
Giáo viên Nguyễn Thị Tuyết Lan, Chủ nhiệm lớp 6B, kể lại: “Học sinh bắt đầu bỏ học từ trưa thứ 5 ngày 29/10. Từng tốp mấy chục học sinh các lớp đã lũ lượt rủ nhau bỏ trường về nhà. Giáo viên chỉ biết được tình hình khi một số em đến nhờ gọi điện thoại cho bố mẹ đến đón về”.
Chủ nhiệm lớp 7B, thầy Bùi Quang Minh cũng cho biết: “Khi biết ý định của các em, nhiều giáo viên đã ra sức khuyên ngăn, nhưng các em vẫn nhất quyết bỏ về”.
Vì học sinh bỏ học nhiều nên các buổi học sau đó (từ ngày 30/10), trường chỉ có lèo tèo vài học sinh đến lớp. Thậm chí có hôm (buổi học thứ 2, ngày 2/11), lớp 6A không có học sinh nào đến lớp.
Giáo viên Trương Thị Trà Giang, chủ nhiệm lớp 9 cho biết: “Sau khi có một lượng lớn học sinh bỏ học về nhà, giáo viên chủ nhiệm đã tìm mọi cách động viên các em trở lại trường, như đến tận nhà, gọi điện về các xã nhờ động viên các em... Thế nhưng vẫn còn một lượng lớn học sinh chưa chịu đến lớp trở lại”.
Đến ngày 11/11, sĩ số học sinh đến trường được 107 em, vắng đến 60.
Hôm hàng trăm học sinh bỏ trường về nhà (ngày 29/10), Hiệu trưởng nhà trường là ông Cao Văn Tuân bận đi công tác ở Đà Lạt. Trường lại không có hiệu phó, nên đến chiều 29/10, Chủ tịch Công đoàn Tạ Hồng Phương tổ chức cuộc họp bàn về việc nghỉ học tập thể bất thường này. Sau cuộc họp, các giáo viên chủ nhiệm đã phải viết báo cáo nộp lại cho ban giám hiệu nhà trường.
Theo báo cáo của 5/6 giáo viên chủ nhiệm, khi được hỏi lý do vì sao các em bỏ học, bỏ trường về, học sinh trả lời: “Tiêu chuẩn được cấp của các em bị cắt xén, khiến thường xuyên bị đói. Cơm không đủ ăn, gạo bị ẩm mốc, cá thịt ôi thiu, điều kiện sinh hoạt tối thiểu như nước uống, nước tắm giặt không có do hệ thống nước bị hư hỏng lâu ngày không được sửa chữa, các em phải ra sông, suối để tắm giặt, an ninh trật tự trong trường không bảo đảm…”.
Học sinh đã nhiều lần phản ánh tình trạng lên giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu nhà trường. Thậm chí gửi thư đến ngành chức năng tỉnh Quảng Ngãi báo cáo về việc chế độ ăn uống của mình bị cắt xén… nhưng vẫn không cải thiện tình hình. Ngay cả các cô cấp dưỡng vì thương học trò cũng đã làm đơn báo cáo, có lần đem cả miếng thịt ôi thiu lên UBND huyện làm chứng nhưng vẫn không có hiệu quả.
Trao đổi với VnExpress.net hôm 10/11, Hiệu trưởng Cao Văn Tuân cho rằng: “Học sinh chỉ nghỉ học vì thứ 7, chủ nhật và lũ lụt, chứ trời nắng lên lại đến lớp đông đủ”.
Tuy nhiên, trước đó theo thông báo của Sở Giáo dục - Đào tạo Quảng Ngãi, học sinh toàn tỉnh chỉ nghỉ trong hai ngày 2 và 3/11 do bão Mirinae.
Trường Dân tộc nội trú Sơn Tây vừa được thanh tra hồi giữa năm. Kết luận của Chánh thanh tra tỉnh Quảng Ngãi: “Chỉ trong hai năm học 2006-2007, 2007-2008, tổng số suất ăn chênh lệch mà nhà trường khai khống để chiếm dụng tiền ngân sách là 12.075 xuất, tương ứng số tiền 41.508.000 đồng”.
Ngoài ra, trường còn: “Thanh toán tiền gạo vượt cho nhà cung cấp không có chứng từ chứng minh; không chi tiền học bổng Nhà nước cấp cho học sinh; kê thanh toán, quyết toán không đúng số học sinh nhận tiền sinh hoạt phí và tiền truy lĩnh học bổng; sử dụng tiền học bổng của học sinh không đúng mục đích…”.
Minh Thảo - Kiều Mi