Sống khoa học
Việc ứng dụng thành công tế bào gốc trong trị liệu y khoa sẽ mở ra thêm những cơ hội điều trị mới cho người bệnh tim mạch. Ảnh: Kan.D
Viện Tim mạch quốc gia đã kết hợp với bộ môn tim mạch của đại học Y Hà Nội và khoa huyết học của bệnh viện Trung ương quân đội 108 điều trị thành công cho một số bệnh nhân bị suy tim sau nhồi máu cơ tim cấp bằng phương pháp sử dụng tế bào gốc từ tủy xương của chính người bệnh.
Kỹ thuật mới tại Việt Nam
Kỹ thuật điều trị nói trên được áp dụng khởi nguồn từ đề tài nhánh: “Điều trị thử nghiệm tế bào gốc trong một số bệnh lý về tim mạch” của GS.TS Nguyễn Lân Việt, viện trưởng viện Tim mạch quốc gia, bắt đầu thử nghiệm từ năm 2007. Sau hơn hai năm, đến nay đã ghi nhận được sáu trường hợp đầu tiên điều trị thành công.
TS.BS Phạm Mạnh Hùng, viện Tim mạch quốc gia, một trong những người trực tiếp thực hiện kỹ thuật trên cho biết nhiều nước đã thực hiện thành công kỹ thuật này mặc dù đến nay câu chuyện về tế bào gốc vẫn còn nhiều câu hỏi bỏ ngỏ như công nghệ này tốt nhất cho bệnh gì, chủng loại tế bào gốc, số lượng bao nhiêu, bệnh nào nên làm, có gây phản ứng phụ gì sau này không… Riêng tại Việt Nam thì đây là lần đầu tiên kỹ thuật điều trị này được sử dụng cho những tổn thương cơ tim không thể phục hồi. Các bệnh nhân đầu tiên được lựa chọn thử nghiệm đều bị nhồi máu cơ tim. Mặc dù đã được điều trị và can thiệp đặt stent nhưng chức năng hoạt động của tim vẫn chưa được tốt, phân số tống máu của tim thấp, vẫn có dấu hiệu suy tim. Nói cho đơn giản hơn, người bình thường sẽ có khả năng co bóp của tim (chỉ số EF) đạt 55% nhưng với những người bệnh thì chỉ đạt 30 – 40%. Để điều trị bằng kỹ thuật mới, các bác sĩ lấy khoảng 200ml tủy xương của người bệnh, tách lấy còn 10ml dung dịch chứa những tế bào gốc không chọn lọc rồi bơm vào cơ tim bị tổn thương. Với cách làm này, các bác sĩ đã theo dõi sáu bệnh nhân trong vòng một năm và đến nay đều thấy kết quả tốt, cải thiện được chức năng co bóp của tim với các mức độ khác nhau.
Sẽ điều trị mở rộng
Chi phí khoảng 100 triệu đồng
Cả sáu trường hợp điều trị thành công đều trong diện tự nguyện tham gia thử nghiệm y học nên được miễn phí toàn bộ. Theo ước tính, khi chính thức triển khai điều trị dịch vụ, mỗi một ca bệnh tim điều trị bằng tế bào gốc sẽ có giá khoảng 100 triệu đồng, rẻ hơn rất nhiều so với điều trị ở nước ngoài (tại Thái Lan, chi phí cho mỗi ca tương tự khoảng 20.000 USD; còn tại Mỹ thì đắt hơn vài lần).
Trong sáu ca điều trị thành công, người cao tuổi nhất 67 tuổi và trẻ nhất 43 tuổi. Trong đó, kết quả tốt nhất thuộc về một giảng viên đại học ở Hà Nội. Cuối tháng 12.2007, ông S. bị nhồi máu cơ tim cấp và được cấp cứu tại viện Tim mạch quốc gia. Tại đây, ông được điều trị bằng nhiều cách, kể cả đặt stent. Tuy nhiên, sau điều trị, chỉ số EF vẫn dưới 30%, nguy cơ bị suy tim trầm trọng. Các bác sĩ quyết định bổ sung thêm biện pháp tiêm tế bào gốc sau khi đã bàn bạc với bệnh nhân và gia đình. Đến nay, sau hơn hai năm điều trị, chỉ số EF của bệnh nhân được cải thiện đáng kể, có lúc lên đến trên 50%.
Theo GS.TS Nguyễn Lân Việt, viện trưởng viện Tim mạch quốc gia, ứng dụng tế bào gốc trong điều trị tim mạch là hết sức cần thiết nhưng cũng không nên quá vội vàng. Trên thế giới, tế bào gốc được ứng dụng điều trị ở nhiều bệnh lý tim mạch khác nhau như nhồi máu cơ tim cấp, bệnh động mạch vành mạn tính... Tuy nhiên ở Việt Nam do khá mới mẻ nên những bệnh được chọn điều trị cần từ từ. Đầu năm 2010 vừa qua, cơ sở gene trị liệu đầu tiên của Việt Nam đã được thành lập, đây sẽ là cầu nối giữa các trung tâm tế bào gốc với các cơ sở trị liệu, để có thể mở rộng điều trị cho nhiều căn bệnh khác. “Trong năm 2010, viện Tim mạch quốc gia sẽ mở rộng điều trị chống suy tim sau nhồi máu cơ tim bằng tế bào gốc cho khoảng trên 30 bệnh nhân. Sau đó sẽ đánh giá hiệu quả của việc ứng dụng kỹ thuật này trong điều trị bệnh lý về tim”, ông Việt nói.
Lệ Hà