Đường dây điệp báo trong các trường đại học Anh

Đường dây điệp báo này hoạt động trong các trường đại học Leeds, Loughborough, Hull và Liverpool ở Anh, mà thành viên đều là các giáo sư cốt cán đang giảng dạy cùng một số sinh viên đang học tại các trường đại học này. Theo tài liệu được giải mã, đường dây điệp báo Barber được thành lập vào năm 1972 và giải thể vào năm 1989, có nhiệm vụ tuyển dụng các giáo chức, sinh viên đang giảng dạy và học tập tại một số trường đại học của Anh để hoạt động nội gián. Để làm được việc này, một điệp viên nằm vùng có cỡ của Stasi tại Anh tên Berhart Kartheus, dưới lốt tùy viên văn hóa và giáo dục của Sứ quán CHDC Đức tại thủ đô London, được lệnh triển khai một chương trình giao lưu giáo dục giữa một số trường đại học Anh và các trường đại học CHDC Đức. Theo đó, một số giáo sư đại học và sinh viên Anh sẽ được mời đến Đông Đức để tham quan và giao lưu tại một số trường đại học. Đây là dịp để Stasi tìm cách tiếp cận, tuyển dụng một số người trong số họ làm điệp viên nội gián. Cho đến năm 1974, điệp viên nằm vùng Kartheus đã tuyển dụng được các giáo sư đại học Anh là Vic Allen, Christopher Andrew, Gwyneth Edwards, Robin Pearson và Fiola Houlding, Chủ tịch Hội Sinh viên của Trường đại học Leeds. Giáo sư Vic Allen Về nhân thân, Giáo sư Vic Allen sinh năm 1922 tại xứ Wales trong một gia đình lao động nghèo. Năm 15 tuổi, ông phải bỏ học để làm nghề thợ hồ. Khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ, ông tham gia quân đội và đến năm 1946 theo học tại Trường Kinh tế London. Năm 1955, Allen bảo vệ thành công luận án tiến sĩ kinh tế và đến năm 1959 được mời giảng dạy tại Đại học Leeds. Năm 1970, ông được phong hàm giáo sư. Giáo sư Allen là thành viên Ủy ban Phát triển kinh tế Anh. Ông gia nhập đảng Cộng sản Anh vào năm 1962 và tham gia tích cực hoạt động phản đối các hành vi bóc lột của giới chủ đối với công nhân ngành than tại Anh. Là bạn thân với Arthur Scargill, Chủ tịch đảng Cộng sản Anh, Giáo sư Allen đã có nhiều chuyến thuyết trình tại các quốc gia vốn là thuộc địa của Anh để cổ vũ cho các phong trào đấu tranh giành độc lập. Là thành viên cốt cán của đường dây điệp báo Barber với mật danh Andy, Giáo sư Allen đã chuyển giao cho Stasi (thông qua điệp viên nằm vùng Kartheus) nhiều thông tin, tài liệu quan trọng liên quan đến kinh tế Anh và nhất là việc triển khai vũ khí hạt nhân của Anh và cả của Mỹ tại Anh (từ năm 1980, Giáo sư Allen là thành viên của Ủy ban Quốc gia vận động giải trừ vũ khí hạt nhân của Anh). Giáo sư Allen có công lớn trong việc giúp Stasi tuyển dụng Dick Clements, Tổng biên tập báo Tribune làm điệp viên nội gián với mật danh Den. Nhân vật thứ hai trong đường dây điệp báo Barber là Robin Pearson, Giáo sư kinh tế và lịch sử xã hội của Đại học Hull. Giáo sư Pearson sinh trưởng tại Scotland trong một gia đình giáo chức. Ông tham gia đảng Cộng sản Anh khi còn là sinh viên Đại học Edimburg. Năm 1972, ông được tuyển chọn đến Đại học Leipzig ở CHDC Đức để tham gia các hoạt động giao lưu và nghiên cứu về phát triển kinh tế của nước Đức trong thế kỷ XVIII. Trong thời gian ở Leipzig, ông được Stasi tuyển dụng và sau đó hoạt động trong đường dây điệp báo Barber với mật danh Armin. Nhân vật thứ ba trong đường dây điệp báo Barber là Gwyneth Edwards, nữ giáo sư giảng dạy ngành ngôn ngữ học và xã hội học tại Đại học Loughborouh và Đại học Leeds. Là bạn thân và là cộng sự tích cực của Giáo sư Allen, Giáo sư Edwards gia nhập đảng Cộng sản Anh vào năm 1968 và tham gia tích cực các hoạt động đấu tranh của công nhân ngành than. Bà là thành viên nữ duy nhất của Ủy ban Quốc gia vận động giải trừ vũ khí hạt nhân của Anh. Là Giáo sư ngôn ngữ học, Edwards đã nhiều lần được mời đến CHDC Đức để bồi dưỡng tiếng Đức. Đến năm 1972, bà tham gia các hoạt động giao lưu giữa các trường đại học Anh và Đông Đức và được Stasi tuyển dụng với mật danh Maria. Nhân vật thứ tư trong đường dây điệp báo Barber là Christophe Andrew, Giáo sư kinh tế và khoa học xã hội của Đại học Liverpool, mang mật danh Chris. Giáo sư Andrew sinh năm 1928 tại thành phố Newcastle, gia nhập đảng Cộng sản Anh vào năm 1964 khi đang giảng dạy tại Đại học Liverpool. Chính Giáo sư Allen đã giúp điệp viên nằm vùng Kartheus tiếp cận và tuyển dụng giáo sư Andrew vào năm 1972. Giáo sư Gwyneth Edwards Fiona Houlding là sinh viên Đại học Leeds và là học trò của hai giáo sư Allen và Edwards. Houlding tham gia đảng Cộng sản Anh vào năm 1971 sau khi được bầu làm Chủ tịch Hội Sinh viên Đại học Leeds. Houlding được chọn tham gia các hoạt động giao lưu giữa các trường đại học Anh và CHDC Đức và được Stasi tuyển dụng vào năm 1973 với sự tác động tích cực của hai giáo sư Allen và Edwards. Houlding mang mật danh Jane. Một trong những thành tích đáng kể của điệp viên nội gián Houlding là phát động hàng loạt các cuộc biểu tình của sinh viên phản đối việc Chính phủ Anh cho phép Mỹ thiết lập một căn cứ không quân chiến lược gần thành phố Leeds. Sau vụ việc này, Houlding bị MI-5 theo dõi, lập hồ sơ giám sát. Khi hồ sơ về đường dây điệp báo Barber được giải mã và được công bố vào năm 2002 đã khiến dư luận chỉ trích sự yếu kém của phản gián Anh với yêu cầu phải cải tổ hoạt động của MI-5 và cả MI-6. Dư luận cũng yêu cầu phải xử lý thích đáng các hành vi được cho là phản bội tổ quốc của các điệp viên nội gián trong đường dây điệp báo Barber nhưng đều gặp sự từ chối của Bộ trưởng Bộ Nội vụ Jack Straw khi cho rằng, những điệp viên nội gián này nay đã quá lớn tuổi và những hành động của họ không gây nguy hại nghiêm trọng đến an ninh quốc gia. Sau 16 năm tồn tại, đường dây điệp báo Barber chấm dứt hoạt động vào năm 1990 khi chế độ XHCN ở CHDC Đức sụp đổ. Trả lời phỏng vấn của báo The Times về hành vi hoạt động nội gián của mình, Giáo sư Vic Allen cho biết: "Tôi không mặc cảm là đã phản bội tổ quốc. Tôi không hề hối tiếc về những việc làm trong quá khứ của mình". Mời các bạn đón đọc những vụ án ly kỳ, chấn động thế giới trong mục Kỳ án vào 10h30 tất cả các ngày trong tuần từ thứ Hai đến Chủ nhật.