Pháp lệnh số 29/2000/PL-UBTVQH ngày 28 tháng 12 năm 2000 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về Thủ đô Hà Nội đã thực hiện được hơn 9 năm. Tuy nhiên, Hà Nội của 9 năm trước so với hiện nay có nhiều thay đổi khiến cho một số quy định trong Pháp lệnh không còn phù hợp.
Hà Nội - Thủ đô của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, "là đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế; là nơi đặt trụ sở của các cơ quan Trung ương của Đảng và Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế, nơi diễn ra các hoạt động đối nội, đối ngoại quan trọng nhất của đất nước" (trích dự thảo lần 6) cần được điều chỉnh bởi luật riêng. Bản thân Hà Nội và hầu khắp các tỉnh, thành phố đều đồng ý điều chỉnh và phát triển pháp lệnh về Thủ đô Hà Nội thành Luật Thủ đô.
Dự thảo Luật Thủ đô gồm 4 chương 33 điều. Tuy nhiên, tại Hội nghị lần này, đa số các đại biểu đều cho rằng, dự thảo còn nhiều điểm chung chung, cần có những quy định cụ thể, phù hợp với Hiến pháp, với bộ Luật chung, đề cập tới trách nhiệm của các cơ quan, các ngành, các cấp có liên quan và không gặp sự phản đối của báo chí và nhân dân.
Cả nước mới có một Thủ đô, vì vậy, đương nhiên là phải có những đặc thù. Song, theo Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Phạm Xuân Hằng "lĩnh vực đặc thù gồm những lĩnh vực gì?" – cần quy định rõ.
Giám đốc Công an thành phố Nguyễn Đức Nhanh cho rằng có lượng dân khác và dân cũng có thu nhập khác với nhiều tỉnh, thành phố, lĩnh vực cần áp dụng cơ chế đặc thù cao hơn là mức thu và mức xử phạt hành chính. Nhiều đại biểu cũng đồng ý với ý kiến này.
Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Phạm Quang Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy đánh giá dự thảo Luật Thủ đô khá công phu, có kế thừa, học hỏi kinh nghiệm của Thủ đô các nước. Các thành viên của Ban chỉ đạo và Ban soạn thảo dự thảo Luật đã có nhiều cố gắng, thể hiện tình yêu đối với Hà Nội.
Dù vậy, đây là việc mới, việc khó, vì phải xử lý giữa cái phổ biến và đặc thù. Xây dựng luật làm sao để quản lý Thủ đô theo tiêu chí văn minh, hiện đại, xã hội chủ nghĩa nhưng không phải là một vương quốc riêng, một quốc gia riêng thoát ra khỏi những văn bản khác.
Bí thư Thành ủy nhận xét, dự thảo luật đang dừng lại ở nguyên tắc chung, Ban soạn thảo cần cố gắng để luật càng cụ thể càng tốt để thực thi ngay được. Chưa có tiêu chí cho Thủ đô, cần bổ sung ngay đặc biệt là tiêu chí về con người Thủ đô. Giữa tiến độ làm luật và chất lượng luật, đồng chí Phạm Quang Nghị chỉ đạo cần đảm bảo cả hai nhưng chất lượng vẫn phải coi trọng trên hết - "lấy ý kiến càng rộng rãi, càng tốt".
Đồng chí Phạm Quang Nghị yêu cầu Ban soạn thảo cần bảo vệ những quan điểm phù hợp với đặc thù của Hà Nội, cần lựa chọn phương án tối ưu chứ không phải vừa ý mọi người. "Chừng nào còn pháp luật, chừng đó còn có người phản đối, không vì một vài người phản đối mà rút lui".
Dự thảo Luật Thủ đô chậm nhất sẽ trình Chính phủ vào ngày 15/3.