Chưa đánh thuế nhà để “khoan sức dân”, đổi tên dự án Luật Thuế nhà, đất thành Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Riêng phần đất lấn chiếm, các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) tranh cãi về mục đích, tính thống nhất trong hệ thống luật pháp.
Chưa thể đánh thuế nhà
Sáng 15-3, UBTVQH tiếp tục mổ xẻ về dự án Luật Thuế nhà, đất. Trình bày báo cáo, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính và Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển nói: UBTVQH đã tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu QH, bỏ các quy định đánh thuế nhà trong dự luật. Lý do là kinh tế chưa thực sự ổn định, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, đánh thuế nhà sẽ tác động đến đời sống và tăng thêm nghĩa vụ tài chính cho người dân. Cạnh đó, số thu từ thuế nhà không đáng kể trong khi chi phí thu thuế không nhỏ…
Vì vậy, dự luật đã được sửa tên là Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp với đối tượng chịu thuế là đất ở tại nông thôn, đô thị; đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, bao gồm đất xây dựng khu công nghiệp; đất làm mặt bằng sản xuất kinh doanh; đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản; đất sản xuất vật liệu xây dựng, làm đồ gốm.
Theo ông Hiển, việc đánh thuế đất được thực hiện trên nguyên tắc diện tích đất sử dụng trên thực tế chứ không phải dựa vào giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc giấy sở hữu nhà.
Thuế nhà sẽ chưa được tính tới trong dự án Luật Thuế nhà, đất. Ảnh: HTD
Nhập nhằng đánh thuế với nộp phạt!
Với quy định đánh thuế đối với đất lấn chiếm (ở mức 0,15%) mà dự án luật đề cập gây tranh cãi trong các đại biểu.
Có điều này vì Bộ Tài chính có thông tư hướng dẫn Pháp lệnh Thuế nhà, đất quy định: đất ở, đất xây dựng công trình, không phân biệt có giấy phép hay không phép kể cả đất lấn chiếm vẫn phải nộp thuế. Liệu việc này có phải là thừa nhận, hợp pháp hóa đất lấn chiếm?
Trưởng ban Dân nguyện của UBTVQH, ông Trần Thế Vượng, băn khoăn: Việc đánh thuế với đất lấn chiếm đương nhiên thừa nhận sai phạm?
“Về nguyên tắc không đánh thuế với hành vi vi phạm pháp luật, điều này phá vỡ nguyên tắc của Luật Đất đai hiện nay là nghiêm cấm mọi hành vi lấn chiếm đất đai của bất kỳ tổ chức, cá nhân. Không để xảy ra tình trạng luật này cấm, luật kia lại cho phép. Đất lấn chiếm là phải thu hồi, xử phạt nghiêm minh theo quy định của Pháp lệnh Xử lý vi phạm hành chính” - ông Vượng đề nghị.
Đồng tình với ông Vượng, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam nêu thực tế người dân đã giữ lại các hóa đơn nộp thuế đất lấn chiếm để về sau chứng minh quyền sử dụng khi có tranh chấp, khiếu kiện, giải phóng mặt bằng. Ông Nam đề xuất: Không thu thuế phần đất lấn chiếm.
“Đây là bài toán khó. Vì ngay ở thủ đô, hàng ngàn hộ dân đang sinh sống trong các nhà cơi nới, lấn chiếm đất lưu không, công cộng ở các khu chung cư, chúng ta có dứt khoát đập bỏ được không?” - Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của QH Nguyễn Văn Thuận băn khoăn.
Phó Chủ tịch QH Uông Chu Lưu cho rằng việc đánh thuế đất lấn chiếm sẽ phá vỡ tính thống nhất của hệ thống pháp luật. Ông đề nghị không gọi là đánh thuế đất lấn chiếm mà gọi là đất chưa được phép sử dụng.
Chủ trì thảo luận về dự án luật này, Phó Chủ tịch QH Nguyễn Đức Kiên chốt: Việc đánh thuế đất lấn chiếm dựa trên nguyên tắc có sử dụng đất có đóng thuế. Điều này không đồng nghĩa với việc công nhận tính hợp pháp của đất lấn chiếm mà coi đây như một hình thức phạt.
Dự án Luật Thuế đất phi nông nghiệp sẽ được QH xem xét, thông qua vào kỳ họp thứ bảy (tháng 5-2010).
Sẽ thu khoảng 57.000 tỉ đồng/năm thuế môi trường
Cùng ngày, Bộ trưởng Bộ Tài chính Vũ Văn Ninh trình bày tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Thuế môi trường. Theo đó, năm nhóm hàng hóa bị dự luật đánh thuế là xăng dầu, than, dung dịch HCFC (môi chất làm lạnh chứa hydro-clo-flo-carbon), túi nhựa xốp (túi nylon), thuốc bảo vệ thực vật hạn chế sử dụng. Đây là loại thuế gián thu, đánh vào người sử dụng hàng hóa, thuế được tính vào giá thành và các đơn vị sản xuất, kinh doanh có nghĩa vụ nộp cho nhà nước.
Dự kiến tiền thuế môi trường thu được tối thiểu khoảng 14.300 tỉ đồng/năm, tối đa khoảng 57.000 tỉ đồng/năm.
Dự luật Thuế môi trường sẽ được QH cho ý kiến lần đầu tại kỳ họp thứ bảy (tháng 5-2010) và xem xét, thông qua vào kỳ họp cuối năm.
VĂN TIẾN