Thư phương xa
Quây quần gói bánh chưng để đỡ nhớ nhà. Ảnh Phan Sơn
Bristol, thành phố phía tây nam nước Anh, nơi tôi học, vẫn còn mùa đông. Nhiệt độ mỗi ngày dao động từ -3 đến -4oC, có ngày trời còn mưa lất phất, khiến những sinh viên Việt không về quê ăn tết được càng thấy nao lòng, nhớ cái nắng xuân ở quê nhà. Từ hai tuần nay, chúng tôi, những sinh viên Việt Nam ở UWE (University of the West of England) đã bắt đầu liên lạc nhau lên chương trình đón xuân Canh Dần.
Ấm lòng từ nồi bánh chưng
Sáng chủ nhật 7.2 (24 tết), Vinh, một sinh viên của UWE, đón tôi đến nhà Tuấn gói bánh chưng. Đến 10 giờ, nhóm có mặt đầy đủ. Tất cả là dân Hà Nội, Hải Phòng, Hải Dương sang đây lập nghiệp hoặc học ở UWE. Người qua lâu như Vinh và Châu, giảng viên đại học Luật TP.HCM và Hà Nội, năm nay bước sang năm cuối của đời làm nghiên cứu sinh. Mới nhất có Thịnh, mới qua một tuần, theo học khóa mùa xuân cao học của UWE.
Ở Anh, kiếm gạo nếp, đậu xanh để gói bánh chưng không quá khó. Khó nhất là kiếm lá gói và dây buộc. Không có lá dong, chúng tôi sử dụng lá chuối nhập từ Thái, nhưng để mua được lá này, một người trong nhóm phải thức dậy từ 2 giờ sáng, đi mua ở một khu chợ bán sỉ cách nhà gần 1 giờ chạy xe. Lạt buộc cũng không có, phải dùng dây đay thay thế.
Đã thành thông lệ, cứ những ngày cuối năm âm lịch, nhóm bạn người Việt của các tỉnh phía bắc sống quanh UWE lại gặp nhau để nấu bánh chưng. Đa số là sinh viên trường, những người còn lại đến sinh sống ở Anh 5-7 năm nay. Mỗi dịp như thế, Vinh đều là “chủ xị” vì anh biết gói bánh chưng từ nhỏ, khi còn sống với gia đình ở Hải Phòng. Năm đầu tiên sang đây Vinh sống một mình, sau đó anh về nước lấy vợ và hiện hai vợ chồng đã có một bé gái 9 tháng tuổi kháu khỉnh. Vinh nói: “Dù đã có gia đình bên đây, nhưng cứ mỗi dịp tết đến tôi vẫn nhớ nhà da diết. Cũng may là có những dịp anh em quây quần như thế, nỗi nhớ nguôi ngoai phần nào”.
Gói xong, trong khi chờ canh nồi bánh, nhóm chia nhau chơi bài phỏm, tiến lên hoặc xem chương trình VTV4 trên truyền hình cáp. Mùa đông, về đêm trời càng lạnh, nhưng quây quần bên nồi bánh chưng, kẻ tha hương thấy ấm lòng.
Mua sắm tết ở siêu thị Việt Nam. Ảnh Phan Sơn
Người Việt ở Bristol
Người Việt định cư ở Bristol hiện có gần 100, đa số là thợ làm móng hay mở cửa hàng hẳn hoi. Nghề này ở đây sống khá ổn định, trung bình mỗi khách làm móng tốn trên dưới 30 bảng (1 bảng = 30.000 đồng), chủ thợ ăn chia nhau theo tỷ lệ 50/50. Nếu mở cửa hàng ngay trung tâm thành phố, sau khi trừ chi phí, chủ cửa hàng có thể kiếm được 5.000 bảng/tháng như chơi.
Nhưng người Việt nhiều nhất ở Bristol hiện nay là sinh viên của UWE. Những năm qua, UWE liên kết đào tạo với một số trường đại học ở Việt Nam, nên số sinh viên trong nước đến đây học ngày một tăng. Cách đây 5 năm, chỉ có vài ba sinh viên Việt theo học. Đến cuối năm qua, con số này lên đến khoảng 200. Sinh viên Việt Nam qua đây có nhiều dạng: học bổng từ các chương trình của chính phủ (chương trình 500 thạc sĩ/tiến sĩ của Thành ủy TP.HCM, chương trình Mekong 1000 của các tỉnh đồng bằng Cửu Long), học bổng từ tổ chức nước ngoài hay du học tự túc. Năm qua, UWE xếp hạng 62/114 trường đại học ở Anh về chất lượng đào tạo. Trường mạnh về các ngành luật, ngân hàng, truyền thông khoa học.
Do người Việt ở Bristol ngày một nhiều, nên các dịch vụ cho người Việt ở đây cũng phát triển. Ở siêu thị Trung Quốc Wai Yee Hong, bạn có thể mua giò chả, bánh ướt Việt nhập từ Pháp hoặc bánh phở khô, nước mắm, cá đông lạnh nhập từ Việt Nam. Những ngày cận tết, khách mua hàng ở Wai Yee Hong tăng vọt. Chủ yếu mọi người đến mua trữ sẵn thức ăn trong nhà vì trong những ngày đầu năm, theo thông lệ siêu thị cũng đóng cửa nghỉ ngơi ăn tết.
Cách đây hai tháng, siêu thị Việt đầu tiên ở Bristol ra đời. Nằm tại số 438 đường Gloucester, chủ siêu thị Hùng Phát là anh Quá, một người Việt 47 tuổi nhưng sống bên Anh hơn 30 năm nay. Từ London xuống hùn vốn với em trai mở siêu thị, anh tin mình sẽ thành công. Anh tâm sự: “Không chỉ người Việt, mà người nước ngoài cũng đến đây mua sắm. Họ rất chuộng món ăn Việt, ăn qua một lần rồi nhớ. Thậm chí có người còn hỏi tôi cách nấu những món Việt truyền thống như phở, bánh cuốn, nhưng tôi chưa có thời gian để hướng dẫn”.
Người châu Á lẫn châu Âu mua sắm tết ở siêu thị Wai Yee Hong. Ảnh Phan Sơn
Siêu thị Hùng Phát bán thực phẩm nhập từ Việt Nam hay Pháp như gạo, bánh kẹo, rau quả. Rau muống hay rau đay 200 gram giá hai bảng, bánh gai đông lạnh bốn cái giá 2,5 bảng, thậm chí siêu thị bán cả huyết heo và lòng heo để đánh tiết canh. Một kg huyết và lòng giá 9 bảng, dĩ nhiên những thứ này là ở đây. Gần tết, siêu thị còn bán thêm bánh mứt, lá chuối gói bánh chưng, vật dụng trang trí tết.
Văn nghệ mừng xuân Việt Nam
Chương trình đón xuân Canh Dần 2010 của cộng đồng sinh viên Việt tại UWE đã thông qua. Từ một tuần nay, từng nhóm nhỏ chia nhau tập các tiết mục như ca hát, diễn kịch, biểu diễn thời trang truyền thống. Chương trình dự kiến bắt đầu lúc 19 giờ ngày thứ sáu 29 Tết (ngày 30 tết ở Việt Nam), tại nhà hàng Octagon trong trường. Một số tiết mục thành công của năm trước chắc chắn sẽ xuất hiện trong năm nay như đơn ca (Châu), biểu diễn đàn piano (Quỳnh Anh) hay thổi sáo (Nam). Ngoài ra còn có tiết mục “Người đương thời”, một dịp để anh em chia sẻ với nhau kinh nghiệm học hành và buồn vui trong cuộc sống xa nhà. Sân khấu năm nay, theo Hà Lĩnh – thành viên ban tổ chức – sẽ mang đậm màu sắc dân tộc với những chậu mai, đào làm bằng giấy. Tuy nhiên, mọi chi tiết sẽ được giữ kín đến phút chót để tạo bất ngờ.
Đến 25 tết, mọi khâu chuẩn bị đang dần hoàn tất, hứa hẹn hấp dẫn. Tuy nhiên, tôi vẫn chưa biết mình có tham dự được hay không, vì sáng thứ bảy tôi phải thi trong trường: biễu diễn một tiểu phẩm chứng minh khoa học của môn Science Direct in Practice. Không dự được thật tiếc, nhưng dù sao chắc chắn tôi sẽ đi viếng chùa đầu năm với nhóm sinh viên Việt ở đây. Ở Birmingham, cách Bristol khoảng 140 km, chùa Từ Đàm là một trong những ngôi chùa Việt Nam nổi tiếng ở Anh. Hàng năm, chùa thu hút khá nhiều người Việt từ London, Manchester, Bristol đến lễ Phật đầu năm. Những ngày này, trong sân chùa có múa lân, đốt pháo rất vui.
Phan Sơn (Anh quốc)