CTCP Nam Việt (mã ANV) từng là một đại gia trong làng xuất khẩu thủy sản. Năm 2008, khó khăn là vậy mà DN này vẫn lãi 110 tỷ đồng. Năm 2009, do gánh nặng hàng tồn kho và những khó khăn từ các thị trường xuất khẩu, cộng với quy mô các nhà máy quá cồng kềnh, phân bổ sản xuất không hợp lý đẩy chi phí hoạt động tăng mạnh, đã khiến DN này thua lỗ tới 176 tỷ đồng.
Khó khăn chung
Nói về tình hình kinh doanh năm 2010, ông Nguyễn Duy Nhứt - Giám đốc Tài chính CTCP Nam Việt cho biết, hàng tồn kho đã cơ bản giải quyết xong, số còn lại đã trích dự phòng trong quý IV/2009. Nam Việt cũng sắp xếp lại sản xuất, không lấy nhà máy công suất lớn sản xuất lô hàng nhỏ nhằm giảm chi phí. Tháng 1, tháng 2 doanh nghiệp này đã có lãi nhưng con số rất thấp. Khó khăn đối với DN này cũng còn rất lớn, đơn hàng từ các thị trường có tăng lên nhưng giá vẫn thấp, trong khi đó giá nguyên liệu lại tăng mạnh hơn, đặc biệt là cạnh tranh dữ dội giữa các nhà xuất khẩu khi có thêm nhiều DN tham gia thị trường (giá xuất càng khó duy trì - PV).
Cũng trong lĩnh vực thủy sản, đơn hàng dồi dào, đơn giá tăng nhưng ngành tôm lại gặp khó khăn ở khâu nguyên liệu. Ông Lê Văn Điệp - Phó Tổng giám đốc Minh Phú cho hay hiện các nhà máy của công ty chạy 70% công suất. Cái may mắn của Minh Phú ở chỗ thiếu tôm sú chế biến nhưng nhờ chuẩn bị được nguồn nguyên liệu dồi dào tôm thẻ chân trắng nên công nhân vẫn có việc làm, nhà máy sản xuất ổn định. Với nhiều nhà máy, tôm thẻ chân trắng trên thị trường nhiều nhưng đây lại là loại hàng khó chế biến nếu không có đội ngũ công nhân đủ kỹ thuật.
Với lĩnh vực nhựa, năm 2009 cả hai DN đầu ngành là Nhựa Bình Minh và Nhựa Tiền Phong đều lãi lớn. Thu nhập trên mỗi cổ phần của hai mã cổ phiếu này thuộc top cao nhất hai sàn. Năm 2010, theo ông Trần Văn Phúc - Chủ tịch HĐQT Nhựa Tiền Phong, sẽ khó đạt được kết quả khả quan như vậy. Tỷ giá tăng, chi phí nhập nguyên liệu tăng, giá hạt nhựa nhập khẩu tăng thêm vài trăm USD/tấn khiến đầu vào của doanh nghiệp tăng mạnh. Trong khi đó, cầu tiêu thụ có khả năng giảm so với năm ngoái (chính sách kích cầu đầu tư chấm dứt). Trước bối cảnh đó, ông Phúc cho rằng doanh nghiệp cố gắng duy trì doanh thu bằng năm 2009, còn lợi nhuận dự kiến đặt kế hoạch 200 tỷ đồng.
Thắng lợi không rải đều
Ở lĩnh vực siêu lợi nhuận là bất động sản, ăn theo tác động trên thị trường. Có thể đây vẫn là ngành tiềm năng, song thắng lợi khó có thể rải đều cho DN. Năm 2009, nhiều doanh nghiệp BDS lãi lớn nhờ thực hiện giải phóng mặt bằng từ cách đây 2-3 năm với đơn giá thấp. Nay theo Nghị định 69/CP của Chính phủ, giá đất đền bù giải phóng mặt bằng gấp 5 lần so với trước, chi phí thuế... đều tăng. Giám đốc một DN niêm yết cho hay, để có giấy phép dự án, DN ông đã mất tới 5 năm. Siêu lợi nhuận với ngành bất động sản khó có thể đến với mọi doanh nghiệp.
Một lĩnh vực được cho là hấp dẫn nữa trong năm 2009 là ngành thép khi lợi nhuận của những DN như thép Việt Ý cao ngất ngưởng. Thời điểm này, khó khăn với lĩnh vực thép đang đến. Một quan chức TCty Thép VN cho hay, tỷ giá tăng thêm 6% hồi cuối năm đội chi phí đầu vào thêm hơn 500.000 đồng/tấn, phôi thép tăng giá, giá điện, vận tải tăng, đặc biệt giá quặng sắt trên thế giới tăng mạnh. Chi phí đầu vào của DN rất cao nhưng đầu ra khó có thể tăng tương ứng. Lý do là cạnh tranh khốc liệt trên thị trường và cầu đầu tư giảm mạnh. Lợi nhuận cao như năm 2009 là không thể có vì với giá cả như hiện nay, khó DN nào dám nhập nguyên liệu dự trữ.
Điểm qua một số ngành để thấy phần nào bức tranh DN niêm yết năm 2010. Tất nhiên, tùy hoạt động của mỗi DN mà kết quả kinh doanh có thể biến động nhiều so với dự kiến. Nhưng với các nhà đầu tư chứng khoán, tỉnh táo nắm bắt thông tin để có phán đoán chính xác luôn là kỹ năng không thừa, dù chứng khoán còn tăng/giảm theo xu hướng thị trường.