Các doanh nghiệp trưng bày và giới thiệu sản phẩm tại các chợ thiết bị và công nghệ được tổ chức hàng năm. (LĐCT) -
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Văn Phong trong Hội nghị Hướng dẫn triển khai thông báo kết luận của Bộ Chính trị về kiểm điểm tình hình thực hiện Nghị quyết Trung ương 2 (khóa VIII) về khoa học công nghệ, nhiệm vụ, giải pháp phát triển tới năm 2020 diễn ra cuối tháng 6 vừa qua đã cho biết ý kiến như trên.
Những doanh nghiệp này cung cấp sản phẩm, nhưng cùng là người cung cấp công nghệ cho các tập đoàn. Nếu phát triển được công nghiệp phụ trợ, thì các địa phương trên cơ sở đó mới phát triển được kinh tế - xã hội. Do đó, đối với đội ngũ làm khoa học tại các doanh nghiệp phải được quan tâm, phải được coi là tiêu điểm đổi mới công nghệ.
Năng lực nghiên cứu khoa học của các DN đến đâu?
Theo đánh giá của ông Phan Hồng Sơn - GĐ quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, trong thời điểm khó khăn hiện nay, các doanh nghiệp Việt Nam còn đang xoay sở để tăng doanh thu, tạo việc làm cho người lao động. Còn việc nghiên cứu đổi mới công nghệ hiện nay, nhìn chung hầu hết doanh nghiệp trong nước còn tỏ ra rất yếu kém.
Ông Sơn cho rằng, những nước có nền khoa học phát triển, tính cạnh tranh lớn. Điều này buộc các doanh nghiệp phải đầu tư cho nghiên cứu khoa học để tồn tại. Những tập đoàn kinh tế lớn đầu tư rất nhiều cho nghiên cứu và phát triển, trong đó có những bộ phận tương đương viện nghiên cứu riêng, tập trung một đội ngũ nhà khoa học nghiên cứu đổi mới công nghệ. Và những nhà khoa học ấy được nhận mức lương rất cao.
Còn Việt Nam, các doanh nghiệp chưa đủ tầm và năng lực. Do đó, hoạt động nghiên cứu hầu như không đáng kể. Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia ra đời được hơn một năm, và sẵn sàng hỗ trợ cho những dự án nghiên cứu của các doanh nghiệp.
Các doanh nghiệp trưng bày và giới thiệu sản phẩm tại các chợ thiết bị và công nghệ được tổ chức hàng năm.
Trước đó, Chính phủ cũng đã chủ động ban hành Nghị định 199 từ tháng 5.1999, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu đổi mới công nghệ. Theo nghị định này, kinh phí hỗ trợ cho các hoạt động nghiên cứu của doanh nghiệp là 30% kinh phí của dự án nghiên cứu, đổi mới công nghệ.
Đến 2015, Việt Nam có 5.000-10.000 doanh nghiệp khoa học công nghệ
Xác định lực lượng khoa học công nghệ trọng tâm, Bộ trưởng Hoàng Văn Phong cho rằng: Thứ nhất là các nhà khoa học nghiên cứu trong các viện là lực lượng quan trọng quyết định diện mạo khoa học công nghệ nước ta trong thời gian tới; thứ hai là đội ngũ nhân lực làm công tác kỹ thuật công nghệ trong các doanh nghiệp (kỹ sư, giám đốc dự án...) là đội ngũ quan trọng trong chuyển giao công nghệ, tạo ra công nghệ mới mà lâu nay sự quan tâm dành cho đội ngũ này chưa đúng mức.
Lực lượng thứ ba là những người dân đam mê và yêu thích khoa học công nghệ, ham cải tiến sáng kiến mà lâu nay chúng ta gọi là các "nhà khoa học chân đất". Chính phủ và Bộ Khoa học và Công nghệ luôn coi những người này là một trong những đối tượng làm khoa học và Nhà nước phải có chính sách thích đáng động viên khuyến khích họ. Lực lượng thứ tư là đội ngũ quản lý.
Lực lượng cuối cùng là những người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoài ở Việt Nam; Nhà nước phải có chế độ chính sách dành cho những đối tượng này để phát huy khả năng của họ đóng góp cho khoa học công nghệ đất nước.
Các doanh nghiệp trưng bày và giới thiệu sản phẩm tại các chợ thiết bị và công nghệ được tổ chức hàng năm.
"Đối với những lực lượng quan trọng, quyết định diện mạo khoa học của đất nước thời gian tới, nhiệm vụ của chúng ta là phải có chính sách phù hợp, huy động sự đóng góp của các lực lượng ấy" - bộ trưởng nêu rõ. Bộ trưởng Hoàng Văn Phong đặt vấn đề, làm sao để những người tham gia thị trường công nghệ có lợi ích. Nhà khoa học, doanh nghiệp và những đứng ra tổ chức gắn kết các nhà khoa học và doanh nghiệp cũng có lợi. Cần có cơ chế như thế nào cho các tổ chức trung gian ấy?
Bộ trưởng cho rằng, muốn khoa học công nghệ phát triển, là động lực phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, phải hình thành được các doanh nghiệp khoa học công nghệ mạnh, đi tiên phong trong công cuộc đổi mới khoa học công nghệ, trong sáng tạo công nghệ, tạo ra sản phẩm hàng hóa có giá trị cao.
Bộ trưởng cho biết, Trung Quốc hiện có tới 300.000 doanh nghiệp khoa học công nghệ, đóng góp 15% GDP. "Trong thời gian tới, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ mạnh dạn đề xuất với chính phủ, tới 2015 Việt Nam cố gắng có 5.000-10.000 doanh nghiệp khoa học công nghệ" - bộ trưởng nói. Các bộ ngành chung vai ươm tạo đội ngũ doanh nghiệp khoa học và công nghệ để chúng ta có một lực lượng doanh nghiệp khoa học và công nghệ đủ mạnh. Cần kết nối giữa các trường đại học, các trường nghiên cứu và DN; giữa các các đơn vị ươm tạo công nghệ và doanh nghiệp công nghệ.
Theo kết luận của Bộ Chính trị về Báo cáo Kiểm điểm tình hình thực hiện Nghị quyết TƯ 3 (khóa VIII) về khoa học và công nghệ và nghiệp vụ, giải pháp phát triển khoa học và công nghệ từ nay tới 2020: Cần kết hợp chặt chẽ nghiên cứu và phát triển trong nước với chuyển giao công nghệ từ nước ngoài, tạo nhiều ngành nghề, đẩy nhanh tốc độ đầu tư đổi mới công nghệ trong tất cả các ngành nghề mới có hiệu quả và sức cạnh tranh cao, nhiều việc làm mới có năng suất cao.
Từ đó hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn, nhanh chóng nâng cao mức sống nhân dân. Phát triển các ngành công nghiệp, dịch vụ dựa trên công nghệ cao, dịch chuyển nhanh cơ cấu kinh tế sang các ngành dựa nhiều vào công nghệ và tri thức, đưa nền kinh tế đất nước vượt qua khó khăn trong tình hình kinh tế thế giới suy giảm hiện nay và vươn lên vị trí cao hơn trong mạng lưới sản xuất quốc tế và trong quá trình hội nhập quốc tế.
Tập trung phát triển và tiếp nhận chuyển giao công nghệ tiên tiến, đẩy nhanh quá trình xây dựng công nghiệp cơ bản, công nghiệp phụ trợ; phát triển một số sản phẩm công nghiệp chủ lực và các sản phẩm nông nghiệp chế biến có giá trị, chất lượng và khả năng cạnh tranh cao trên thị trường thế giới.
Cao Sơn