Ba “điểm nóng” đó thường được gọi là “điểm nghẽn” hay “nút thắt cổ chai” của nền kinh tế. Lâu nay, trên các diễn đàn, hội nghị, hội thảo trong nước hoặc quốc tế, các ý kiến đã nói quá nhiều đến mức gay gắt về ba “điểm nóng” nêu trên. Các quan chức bộ, ngành, Chính phủ cũng đã biết từ lâu và Chính phủ đã có kế hoạch khắc phục. Trong kế hoạch phát triển 10 năm tới, Chính phủ đã khẳng định tập trung đột phá vào cơ sở hạ tầng, nguồn nhân lực và cải cách thể chế, cải cách hành chính.
Giải tỏa “điểm nóng”, “điểm nghẽn” trong giao thông đô thị khó một, thì “giải tỏa” điểm nóng trong kinh tế khó gấp bội. Mặc dù ghi nhận những nỗ lực của Việt Nam, song Tổ chức xúc tiến thương mại Nhật Bản đã chỉ ra, chi phí vận tải bằng container từ Đà Nẵng đến cảng Jokohama vào khoảng 1.570 USD, thuộc loại cao nhất khu vực. Điều tra của tổ chức này cũng cho thấy với mức giá 57 USD/tháng/m2. TP.HCM đứng thứ 5 ở châu Á và đứng đầu khu vực ASEAN về giá thuê văn phòng. Hà Nội và TP.HCM là 2 thành phố đắt đỏ nhất ASEAN về giá thuê nhà cho người nước ngoài, ở Hà Nội là 3.050 USD/tháng và TP.HCM là 2.550 USD/ tháng.
Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ thẳng thắn nói, những hạn chế về cơ sở hạ tầng sẽ đe dọa các dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong hiện tại và tương lai về sản xuất và xuất khẩu. Vị Chủ tịch này khẳng định: “Tất cả những điểm nóng được nêu ra đều rất quan trọng, nhưng không có vấn đề nào đòi hỏi phải có ngay hành động quyết liệt và cải thiện như cơ sở hạ tầng”. Theo dự tính của Bộ Kế hoạch - Đầu tư, Việt Nam còn khoảng 139 tỷ USD đầu tư vào cơ sở hạ tầng trong 5 năm tới. Còn theo Ngân hàng Thế giới, nhu cầu đó vào khoảng 11% GDP và khả năng thiếu hụt tài chính khoảng 5% GDP. Vì vậy, một phần vốn đầu tư cần thực hiện dưới dạng hợp tác công - tư nhằm phát huy lợi thế của khu vực kinh tế tư nhân vì hiệu quả, năng lực cạnh tranh và vốn!
Để cải thiện cơ sở hạ tầng, Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu cho rằng, trong 5-10 năm tới, Việt Nam cần khoảng 70-80 tỷ USD để đầu tư cho lĩnh vực yếu kém này. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Việt Nam để có năng lực cạnh tranh trong khu vực và hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo vị Chủ tịch này, nước ta cần 4-5 cảng biển tốt ở phía Nam, 2-3 cảng biển lớn ở phía Bắc và có thể 1-2 cảng biển ở miền Trung. Sẽ là hiệu quả hơn khi Việt Nam đầu tư xây dựng 11-12 cảng biển tốt, thay vì có tới 50-60 cảng biển nhỏ nằm rải rác khắp ven biển cả nước. Tuy nhiên, những “điểm nghẽn” trong luật pháp, hạn chế về tài chính, yếu tố rủi ro và hạn chế về khả năng chi trả vẫn là những vật cản khiến hợp tác đầu tư công - tư chưa được hiện thực hóa với tốc độ nhanh như một số nước khu vực.
Hai “điểm nóng” về phát triển nguồn nhân lực có chất lượng cao cũng như cải cách thủ tục hành chính trong các lĩnh vực như ngân hàng, thuế, đất đai… theo hướng đơn giản hóa, minh bạch hóa, chắc chắn sẽ còn tiếp tục làm “nóng lòng” giới doanh nghiệp, nhà đầu tư trong và ngoài nước, đồng thời làm đau đầu các cơ quan quản lý nhà nước cũng như các nhà hoạch định chính sách.