Khi già đi, phần lớn chúng ta đều lo lắng về mái tóc bạc, những nếp nhăn hay việc duy trì một thể chất khỏe khoắn nhưng lại thường quên mất một trong những dấu hiệu lớn nhất của tuổi tác, đó là giọng nói.
Giọng nói được tạo bởi nhiều phần trên của cơ thể. Để tạo ra âm thanh, các cơ bụng và lồng ngực ép lấy phối khiến phổi đẩy hơi thở ra.
Khi luồng khí đến khí quản, nó đi qua dây thanh đới – đây là hai mô túi phức tạp căng dọc theo khí quản, nó sẽ mở và đóng khi không khí đi qua.
Thanh đới lúc này sẽ rung và biến luồng khí thành tiếng ồn. Cùng lúc này, thanh quản sẽ điều chỉnh độ dài và độ căng của thanh đới để tạo ra độ cao thấp cho âm thanh phát ra.
Phần trên của cổ họng và vòm họng lọc tiếng ồn và làm nó vang to, trong khi lưỡi, răng, môi phát thành âm. Cùng với tuổi tác, dây thanh đới và các cơ trong thanh quản bị yếu đi.
“Mô thanh đới yếu đi sẽ không giữ được độ căng như cũ”, BS phẫu thuật tai mũi họng Andrew McCombe thuộc bệnh viên Frimley Part, Surrey cho biết.
Thể tích phổi cũng giảm đi, ở tuổi 80 thì chỉ còn 1/2 so với lúc 20.
Những thông điệp từ não đến thanh quản không còn hiệu quả và những đầu mút thần kinh của vùng cũng chết dần. Máu cũng như số tuyến bôi trơn cung cấp cho thanh đới giảm làm thanh đới bị khô.
Cuối cùng, lưỡi, môi và răng cũng thay đổi khiến chúng ta khó phát âm. Kết quả là ở tuổi trung niên, giọng nói bắt đầu mỏng và ngập ngừng hơn.
Đối với những người trải qua phẫu thuật nâng giọng, họ được tiêm chất béo hoặc collagen vào thanh đới khiến hai dây thanh đới rung tốt hơn, nhờ vậy họ có giọng khỏe hơn. Tuy nhiên, kĩ thuật này chủ yếu dùng để điều trị cho những người có giọng nói không thể nghe thấy hơn là cho mục đích làm đẹp.
“Có những cách khác bạn có thể làm để giữ giọng nói của mình trẻ trung”, TS Ruth Epstein của bệnh viện Tai mũi họng Hoàng gia ở London cho biết.
“Luyện tập sẽ đảm bảo thể tích phổi ở mức cao, giúp phát âm khỏe. Chúng ta cũng có thể điều trị dây thanh đới để có thể hát ngay khi tuổi già đến”.
Đây là những lời khuyên của các chuyên gia về giọng nói hàng đầu nước Anh để giúp bạn giữ giọng mình luôn trẻ trung.
Uống nhiều nước
John Rubin, BS tai mũi họng kiêm chủ tịch thắng cử của Hiệp hội giọng nói Anh nói rằng làm ẩm thanh quản cũng giống như bôi trơn một quả cầu chống ma sát. Bạn cần làm vậy để thanh đới có thể rung tốt.
Không chất lỏng nào tiếp xúc với thanh đới nhưng chúng được bôi trơn bởi chất lỏng như nước bọt ở các tuyến lân cận.
Cơ thể cần giữ nước đủ để tạo ra sự bôi trơn này. Với 1,5 l/ngày, bạn uống từng ngụm nhỏ cách nhau khoảng 15 phút là cần thiết, TS Ruth Epstein cho biết.
Tránh thực phẩm nhiều gia vị
Chúng ta có thể không cảm thấy nhưng một nguyên nhân phổ biến làm hỏng giọng nói là sự ợ chua.
Nó kích thích và làm khô cổ họng, John Rubin nói. Dây thần kinh phế vị trong cổ cung phản ứng với axit bằng cách làm nước bọt bôi trơn khô nhanh hơn khiến dây thanh đới khó rung.
Dấu hiện của sự ợ chua không tiếng là cổ họng khô, tắc nghẽn và giọng khàn.
BS Rubin khuyên bạn tránh thực phẩm gây kích thích dạ dày như hành, ớt, đồ uống có ga và chocolate: “Tránh ăn 2h trước khi ngủ để dạ dày có thời gian tiêu hóa hết”.
Nói thường xuyên
Giao du kết bạn và dùng giọng nói nhiều hơn là rất cần thiết.
TS Epstein nói “khi già đi, chúng ta thường ít ra ngoài và trở nên cô độc, ít nói. Người già cần tham gia các câu lạc bộ xã hội, tiếp tục các sở thích, bằng cách sử dụng dây thanh đới nhiều hơn, họ sẽ ngăn được sự lão hóa của nó”.
Hát dưới vòi sen
Đây là một trong những cách tốt nhất để giữ gìn giọng nói của bạn, việc này giúp những cơ của thanh quản khỏe khoắn trong khi hơi nước giúp bôi trơn thanh quản.
BS Andrew McCombe nói rằng hát là một bài tập thể dục cho giọng nói. Việc điều khiển và phối hợp các cơ và thần kinh giúp sử dụng tốt giọng nói.
Tham gia các đội hợp xướng là một cách tốt để giữ gìn âm điệu trẻ trung của giọng nói, TS Epstein cho biết “Giọng của các ca sĩ chuyên nghiệp lâu già hơn vì họ giữ cho các cơ luôn khỏe”.
Đừng la hét
La hét có thể tổn thương dây thanh đới, nếu việc này lặp đi lặp lại, trên dây thanh đới sẽ xuất hiện những điểm chai.
Điều này khiến thanh quản làm việc khó khăn hơn, các cơ mệt mỏi và khó chịu. Giáo viên, nhân viên trực điện thoại, thương nhân là “ứng cử viên” bị hư tiếng.
BS Rubin cho biết ước tính, dây thanh đới của giáo viên tiểu học nữ có thể đạt 1 triệu chu kì rung một ngày – một con số lớn.
Giữ gìn hàm răng
Khi những chiếc răng bị mất đi là lúc xương hàm của bạn bị yếu đi, hình dáng gương mặt hóp vào và vì vậy, các cơ giúp tạo thành lời nói làm việc không tốt nữa. Lưỡi chuyển động linh hoạt trong miệng giúp bạn phát ra âm ‘t’.
Cải thiện tư thế của bạn
Tư thế tốt là cần thiết để giữ giọng nói của bạn trẻ trung – ngồi sụp xuống nhanh khiến toàn bộ bộ máy âm thanh thay đổi, ngăn việc hít thở sâu và khiến dây thanh đới khó tạo ra âm thanh hơn.
Điều này có thể khắc phục bằng một thế đứng hợp lý. BS Rubin đề nghị đứng thẳng, nói “e” và di chuyển đầu hướng về trước, điều này giải thích những thay đổi mà tư thế xấu có thể gây ra.
Các bài tập thể dục tăng cường sức khỏe giúp các cơ bụng khỏe hơn, giúp bạn thở sâu và luồng khí duy chuyển qua thanh quản tốt hơn sẽ tạo ra tiếng nói khỏe khoắn.
Bỏ thuốc
Thuốc lá là thảm họa đối với bộ máy phát âm của bạn, nó làm khô bên trong thanh quản, ngăn sự hoạt động của dây thanh đới.
Nicotine cũng là chứng ợ chua tệ hại hơn, nhiệt độ khói thuốc có thể làm bề mặt thanh đới thô ráp và phát ra âm thanh khó nghe. Rượu cũng tổn thương niêm mạc họng.
Cho cổ họng nghỉ ngơi
Dây thanh đới có thể bị làm sẹo nếu bạn cố sử dụng bộ máy phát âm của mình cả những lúc bị ho nặng. Nếu bị cảm cúm và viêm thanh quản, hãy để giọng nói mình nghỉ ngơi trong một hai ngày. BS Rubin nói “Dây thanh đới có sẹo nghĩa là ngay cả khi đã lành lặn, nó vẫn không còn rung tốt – tiếng nói của bạn sẽ thô ráp và có thể mất luôn quãng âm trên, có khi vĩnh viễn”
Nếu giọng bạn nghe khàn lâu hơn hai tuần, bạn nên đến bác sĩ.
Chi Giao (Theo Dailymail)