Ngày 10/3, sau khi cập nhật thêm số liệu bán hàng của Vinamotor, Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho biết, tổng sản lượng bán hàng các loại ôtô sản xuất và lắp ráp trong nước tháng 2/2010 tiếp tục “bám đà” lao dốc của tháng đầu năm khi sụt giảm đến 25%.
Nhiều hãng ô tô “nội” ế ẩm
Điều đáng nói là trong tháng 2 đã có đến 14/16 hãng xe thành viên VAMA bị sụt giảm về doanh số. Các hãng xe chịu sự sụt giảm mạnh nhất là Toyota khi tụt xuống từ 2.210 chiếc xuống còn 1.808 chiếc, Vinamotor từ 1.298 chiếc xuống còn 636 chiếc, Vinaxuki từ 721 chiếc xuống còn 540 chiếc.
Xét về tỷ lệ thì Mitsubishi (Vinastar) có mức sụt giảm “thê thảm” nhất đến hơn 300%, từ 138 chiếc xuống còn vẻn vẹn 44 chiếc. Cá biệt là hãng Honda với sự “lẹt đẹt” của Civic, mẫu xe đã từng là hiện tượng trên thị trường ô tô trong những năm 2006-2008, chỉ tiêu thụ được 88 xe (gồm cả mẫu xe CR-V), giảm gần 60% so với tháng trước. Hai hãng có mức tăng trưởng dương trong tháng 2 là Mercedes-Benz với doanh số từ 159 chiếc lên 185 chiếc và liên doanh VMC có mức tăng từ 6 chiếc lên 25 chiếc.
Sự sụt giảm doanh số này không nằm ngoài dự báo của các liên doanh ô tô. Có ba nguyên nhân cơ bản dẫn đến sự sụt giảm này. Một là mức thuế suất thuế giá trị gia tăng và lệ phí trước bạ ở mức cao (tăng gấp đôi lên 10 - 12% từ ngày 1/1/2010). Trong khi đó, nhu cầu mua xe từ người dân cũng bắt đầu giảm đi đáng kể sau một khoảng thời gian dài mua xe “chạy” thuế.
Hai là thời điểm nghỉ Tết nguyên đán lại rơi đúng vào tháng 2 khiến thị trường đóng cửa trong một khoảng thời gian khá dài. Ba là do việc điều chỉnh tỷ giá khiến giá xe tăng bởi tuy niêm yết bằng VND thì các liên doanh vẫn lấy USD làm chuẩn để quy đổi ra VND.
Với sự “lao dốc” của thị trường ô tô trong nước, nhiều người dự đoán trong thời gian ngắn tới đây, các liên doanh ô tô sẽ có những động thái mới nhằm kích thích thị trường như giảm giá xe, đưa ra nhiều chương trình khuyến mại mới...
Xe nhập khẩu giảm mạnh
Cùng với sự suy giảm thị trường xe nội, thị trường xe nhập gần như chững lại. Thị trường xe nhập khẩu năm nay gặp khó ngay từ những tháng đầu tiên khi ưu đãi về thuế, lệ phí chấm dứt; hải quan áp giá tính thuế cao hơn trước khoảng 2-20%, do đó nhiều loại xe nguyên chiếc mới 100% và xe đã qua sử dụng bị nâng giá lên mức cao hơn từ vài nghìn USD đến cả chục nghìn USD,...
Cùng với đó, việc tỷ giá VND/USD liên tục tăng trong những tháng cuối năm 2009 đã khiến khách hàng mất thêm vài chục triệu đồng khi mua xe có giá trị cao. Sở dĩ có tình trạng này vì hầu hết các nhà nhập khẩu đều chỉ nhận thanh toán bằng USD.
Đặc biệt, để thực hiện mục tiêu đề phòng lạm phát cao quay trở lại thì hạn chế nhập siêu là một trong những nhiệm vụ hàng đầu, do đó xu hướng khó thay đổi là các bộ, ngành sẽ có những biện pháp mới để hạn chế nhập khẩu ô tô. Không những vậy, thị trường ô tô nhập khẩu còn chịu những tác động từ cuộc khủng hoảng của Toyota toàn cầu liên quan đến lỗi phanh và hệ thống chân ga.
Vụ việc này không chỉ khiến thương hiệu, uy tín của Toyota giảm mạnh mà còn khiến doanh số bán của các đại lý ô tô nhập khẩu tại Việt Nam giảm mạnh. Một nhà sản xuất Nhật Bản khác là Honda cũng đang phải thu hồi hơn 400 nghìn chiếc trên toàn cầu để khắc phục lỗi túi khí.
Ngoài ra, một loạt hãng ô tô “tên tuổi” khác trên thế giới cũng đang thu hồi xe như GM, Nissan đã khiến cho khách hàng “e ngại”, tạm dừng mua xe. Hệ quả là, lượng ôtô nhập khẩu trong tháng 1/2010 vừa qua chỉ bằng 1/3 so với tháng trước đó, dù là tháng trước Tết nguyên đán. Tháng 2/2010 cũng chỉ bằng 1/4 so với cùng kỳ năm 2009.
Tuy doanh số bán giảm mạnh nhưng một số đại lý nhập khẩu ô tô lại đang tính toán tăng giá bán xe. Đại diện một nhà nhập khẩu ô tô có showroom trên đường Lê Văn Lương, Hà Nội cho biết: So với các nhà sản xuất trong nước, các doanh nghiệp nhập khẩu phải chịu sự tác động từ tỷ giá lớn hơn nhiều do toàn bộ giá đầu vào và chi phí trước khi cập cảng đều được tính bằng USD, ngoại trừ một số doanh nghiệp nhập khẩu ôtô từ một số nước châu Âu được tính bằng đồng euro.
Do đó, phương án tăng giá bán xe đã được tính đến nhằm cân đối thu chi. Tuy nhiên, mức tăng có thể sẽ thấp hơn so với mức tác động thực tế từ tỷ giá nhằm tránh gây sốc cho thị trường. “Giá cao thì càng khó bán, trừ xe độc được các đại gia đặt hàng, các xe này thì cao hơn cả chục ngàn USD cũng không vấn đề gì”, một nhà nhập khẩu nhận định.