Vụ công nhân đi vệ sinh phải xin đủ ba chữ ký
Cắt cỏ là hình phạt thường được áp dụng tại công ty Endo. Ảnh: CTV
Mười sáu kiến nghị được 60 công nhân tại công ty TNHH thép Endo viết rất rõ ràng trong lá đơn: Luật lệ hà khắc do lãnh đạo công ty đưa ra, người lao động giống như một cỗ máy, không được phép đau bệnh, nghỉ ngơi. Họ phải thường xuyên làm việc 12,5 giờ mỗi ngày. Những người nghỉ do đau bệnh, tai nạn mặc dù có giấy của bệnh viện nhưng vẫn bị phạt đi cắt cỏ cho dù đó là phụ nữ có thai. Một người phải làm phần việc của ba người để đồng nghiệp đi nghỉ giữa giờ hoặc nghỉ ăn cơm. Người lao động muốn đi vệ sinh phải xin đủ ba chữ ký… Bên cạnh những quy định hà khắc, mức lương cơ bản họ nhận được là 1,273 triệu đồng/tháng. Công ty căn cứ vào ngày nghỉ để trừ tiền thưởng, rất ít lao động được tăng lương. Với những lao động được công ty đưa đi đào tạo sáu tháng ở Thái Lan về cũng chỉ nhận được mức lương 2 triệu đồng/tháng. Cường độ công việc cao, quy định hà khắc, lương thấp đã khiến người lao động “tức nước vỡ bờ”.
Công đoàn ở đâu?
Lãnh đạo của công ty Endo đã khẳng định, họ không làm sai luật Lao động, bởi vậy việc công nhân đình công được cho là nghỉ việc không rõ lý do, từ đó mà lãnh đạo công ty này đã có quyết định cho thôi việc. Chính bởi do không sai luật nên tới nay vụ việc này đã kéo dài, nhiều ban ngành vào giải quyết mà vẫn chưa ngã ngũ.
Nhưng qua hai năm tồn tại những quy định hà khắc của ban lãnh đạo công ty Endo cho thấy không có vai trò của công đoàn cơ sở ở đây. Bà Nguyễn Thị Thanh Hoàn, chủ tịch công đoàn của công ty đã nhầm lẫn khi nói: “Mỗi năm công đoàn tổ chức cho công nhân đi nghỉ mát một ngày, dự kiến năm nay là hai ngày nên không có chuyện không chăm lo tới đời sống công nhân”. Khi báo chí hỏi về vụ việc này thì bà Nguyễn Thị Hóa, chủ tịch công đoàn khu chế xuất khu công nghiệp Hà Nội nói: “Vụ việc phải nhiều ban ngành xử lý, tôi không bình luận gì”.
Nhìn ở góc độ quan hệ lao động, tất cả những quy định trong bộ luật Lao động hầu hết chỉ là những quy định ở mức tối thiểu, chỉ được xem là lưới đỡ để người lao động không bị rơi xuống nghèo đói và không bị bóc lột tàn tệ. Theo lý thuyết, người lao động phải có sự thương lượng, mặc cả với chủ sử dụng để thỏa thuận những điều cao hơn luật. Quy định về lương tối thiểu hiện nay ở Hà Nội là 980.000 đồng/tháng trong các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đủ để người lao động có thể tồn tại, chưa nói tới việc tái sản xuất sức lao động. Nhưng bám vào quy định này, công ty Endo trả cho lao động 1,273 triệu đồng/tháng với ngày làm việc liên tục 12,5 giờ trong môi trường độc hại, không được nghỉ bệnh, không được đi vệ sinh… là quá ép lao động. Nhưng do công đoàn quá yếu không thể giúp đỡ họ. Chuyện thương lượng giữa chủ với thợ ở hầu hết doanh nghiệp hiện nay chỉ là lý thuyết. Lao động muốn có việc thì chấp nhận bị ép, tới mức không chịu được nữa thì đình công và có thể mất việc.
Tây Giang