Tính đến thời điểm cuối tháng 7, bất chấp việc xấp xỉ 50% số doanh nghiệp đã công bố kết quả hoạt động kinh doanh quý II, thị trường vẫn diễn biến lình xình và chưa có dấu hiệu đột phá. Xu hướng của thị trường hiện nay phản ánh: (i) kết quả kinh doanh quý II không có nhiều bất ngờ, chưa tạo được đột phá về mặt tâm lý giúp thị trường tăng điểm.
Đây cũng là quý NĐT ít kỳ vọng nhất về khả năng tăng trưởng đột biến của các doanh nghiệp do quý II không phải là mùa sản xuất, kinh doanh cao điểm của hầu hết các nhóm ngành; (ii) dòng tiền mới vẫn chưa xuất hiện, thể hiện nút thắt trong chính sách tiền tệ.
Nhìn vào sự biến động về giá cổ phiếu trong quý II/2010 giữa Việt Nam và các chỉ số chính trên thế giới, có một số sự khác biệt đáng chú ý:
(i) Mặc dù VN-Index và các chỉ số toàn cầu có mối liên hệ chặt chẽ trong quý II, sự phân hóa các nhóm ngành trên thị trường Việt Nam vẫn có nhiều điểm khác biệt cơ bản;
(ii) NĐT trong nước ít quan tâm đến yếu tố chu kỳ của các nhóm ngành hơn do một số nguyên nhân: (i) Cuộc khủng hoảng nợ công chưa có ảnh hưởng trực tiếp đến kinh tế vĩ mô của Việt Nam, ảnh hưởng nhiều hơn về mức độ tâm lý – kinh tế vĩ mô Việt Nam vẫn diễn biến tích cực trong quý II/2010; (ii) xu hướng chưa rõ ràng của cuộc khủng hoảng nợ Châu Âu trong hầu hết thời gian tháng 5 và 6 theo hai kịch bản: nếu cuộc khủng hoảng dịu đi trong ngắn hạn, Việt Nam sẽ không bị ảnh hưởng quá nhiều; ngược lại, Việt Nam sẽ cùng chịu tác động như các nước khác trên thế giới;
(iii) Chúng tôi cũng quan sát ngay cả trong từng nhóm ngành cụ thể, mức độ phân hóa cũng diễn ra khá mạnh. Trong quý II trong điều kiện thị trường diễn biến cầm chừng tháng 5-6 trong biên độ hẹp và bluechip chưa dẫn dắt thị trường, các mã pennychip vẫn là lực đẩy chính của các cổ phiếu tăng giá. Tuy nhiên, khi lựa chọn các mã penny, nhóm ngành lại không phải là yếu tố được NĐT quan tâm hàng đầu.
Các chỉ số chính - Nguồn: S&P 500 và MSCI Barra, tính đến 15/7/2010
Tăng trưởng tương đối so với Index của các nhóm ngành của một số chỉ số chính - Nguồn: S&P 500 và MSCI Barra, tính đến 15/7/2010
Với những diễn biến từ kinh tế vĩ mô trong và ngoài nước hiện nay, quý III dự kiến sẽ chứa đựng nhiều bất ngờ. So với quý III/2009, có nhiều điểm giống và khác nhau cơ bản:
Các điểm tương đồng giữa quý III/2009 và quý III/2010:
(i) Quý III/2010 tiếp tục là mùa kinh doanh cao điểm của một số doanh nghiệp sản xuất phục vụ lễ hội Trung Thu diễn ra 2 tuần cuối tháng 9. Ngoài ra, cuối tháng 9, đầu tháng 10 cũng là thời điểm Hà Nội tổ chức lễ hội 1000 năm Thăng Long nên đây là cơ hội rất tốt để các doanh nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, dịch vụ tiêu dùng cũng như dịch vụ du lịch tạo nên sự đột biến về doanh thu và lợi nhuận;
(ii) (ii) Kinh tế vĩ mô trong nước nhìn chung trong xu hướng tăng trưởng và hồi phục.
Các điểm khác biệt giữa quý III/2009 và quý III/2010:
(i) Thứ nhất, trong khi quý III/2009, NHNN bắt đầu chủ trương thắt chặt chính sách tiền tệ thì chúng tôi kỳ vọng vào khả năng nới lỏng chính sách tiền tệ trong quý III/2010. Trong 6 tháng đầu năm, tín dụng mới tăng trưởng 10.5% trong tổng số 25% mục tiêu của năm. Với đặc điểm áp lực lạm phát quý IV, quý III có thể rơi vào trung tâm của sự điều chỉnh chính sách tiền tệ. Vấn đề chúng tôi lo ngại hiện nay là mặt bằng lãi suất khá cao trong khi việc điều chỉnh mặt bằng lãi suất tính đến cuối tháng 7 vẫn gặp nhiều khó khăn. Để có thể đẩy mạnh hơn dòng tiền vào thị trường, NHNN có thể thực hiện một số nghiệp vụ: (i) thay đổi các quy định về sử dụng nguồn tiền từ thị trường mở phục vụ mục đích cho vay; (ii) thay đổi cách đưa nguồn tiền vào lưu thông thay vì chú trọng vào thị trường mở như giai đoạn hiện nay. NHNN có thể lựa chọn một số tiêu chí doanh nghiệp/ngành/lĩnh vực sản xuất, … để thực hiện chính sách cho vay ưu đãi; (iii) thực hiện các biện pháp hành chính khác tác động tới thị trường tiền tệ;
(ii) Thứ hai, kinh tế trong và ngoài nước có sự khác biệt cơ bản: Trong khi kinh tế vĩ mô của Việt Nam tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát khá tốt, tỷ giá không có nhiều biến động đáng kể, GDP tăng trưởng theo mục tiêu đề ra, … thì kinh tế toàn cầu lại đang trong giai đoạn suy giảm và còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các nền kinh tế chủ chốt như Mỹ, Châu Âu, Nhật Bản liên tục điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế 2010. Lo ngại lớn nhất của NĐT là nếu kinh tế toàn cầu đi xa hơn dự báo, Việt Nam sớm muộn gì cũng bị ảnh hưởng, khi đó thị trường sẽ rơi vào suy thoái kép. Trong điều kiện thị trường đang chịu sức ép tâm lý như giai đoạn hiện nay, khả năng hồi phục của nền kinh tế toàn cầu là yếu tố chi phối không nhỏ đối với thị trường chứng khoán quý III. Chúng tôi không kỳ vọng vào sự đột phá mạnh mẽ của thị trường như năm 2009, tuy nhiên cũng không quá bi quan so với quý II do mặt bằng chung của kinh tế toàn cầu đã sáng sủa hơn tương đối;
(iii) Thứ ba, dòng tiền đổ vào thị trường trong năm 2010 nhìn chung chỉ tương đương 60% - 70% năm 2009 do mặt bằng tăng trưởng tín dụng năm nay được điều chỉnh giảm đáng kể. Khi dòng tiền vào thị trường suy giảm, các mã bluechip sẽ khó có khả năng dẫn dắt thị trường như năm 2009. Ngược lại chúng tôi kỳ vọng vào các mã cổ phiếu có vốn hóa trung bình với tiềm năng tăng trưởng doanh thu và lợi nhuận đột biến. Các mã cổ phiếu thuộc các nhóm ngành có khả năng bứt phá trong quý III vẫn có nhiều thuận lợi tăng trưởng.
Tăng trưởng của các nhóm ngành của một số chỉ số chính quý II/2010 - Nguồn: SME
Tăng trưởng của các nhóm ngành của một số chỉ số chính quý III/2009 - Nguồn: SME
Với các nhận định trên, chúng tôi khuyến nghị NĐT tập trung vào một số nhóm ngành có đặc điểm sau trong quý III/2010:
(i) Nhóm ngành có tính chất thời vụ trong quý III với khả năng tăng trưởng mạnh về doanh thu và lợi nhuận;
(ii) Nhóm ngành có khả năng hưởng lợi lớn và nhanh nhất từ chính sách nới lỏng tiền tệ. Nếu NHNN có các biện pháp kịp thời để đẩy nhanh nguồn tiền vào thị trường trong quý III, thị trường chứng khoán sẽ được hưởng lợi. Do mặt bằng tín dụng năm nay giảm nhiều so với năm 2009, chúng tôi nhận định nguồn tiền sẽ tập trung vào một số nhóm ngành nhất định với khả năng đóng góp chiến lược đối với tăng trưởng GDP và cán cân thương mại.
(iii) Nhóm ngành phụ thuộc vào tốc độ hồi phục của thị trường thế giới. Với tình hình hiện nay, kinh tế thế giới quý III không hứa hẹn nhiều đột biến và vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Yếu tố này hoàn toàn không phụ thuộc vào tầm kiểm soát của nền kinh tế trong nước nên có khả năng biến động nhanh.
Trong quý III chúng tôi nhận định nhóm ngành hàng tiêu dùng, dịch vụ tiêu dùng và bất động sản có khả năng tăng trưởng cao hơn mặt bằng chung của VN-Index trong khi nhóm ngành sản xuất công nghiệp, nguyên vật liệu và dầu khí phụ thuộc chặt chẽ vào khả năng hồi phục của thị trường thế giới và tốc độ tăng trưởng tín dụng trong quý III. Với áp lực của nguồn cung trong 6 tháng cuối năm, cổ phiếu nhóm ngành ngân hàng có khả năng tiếp tục đi lùi so với mặt bằng chung của thị trường.
Đánh giá chi tiết về các nhóm ngành và một số mã cổ phiếu tiêu biểu trong quý II và quý III, nhà đầu tư có thể tham khảo trong Báo cáo Chiến lược Phân bổ ngành quý III của Công ty Cổ phần Chứng khoán SME.