Từ nguyện vọng được tri ân Thủ đô
Ngồi trước mặt tôi là chủ nhân của 1.000 con rồng Thăng Long. Thoạt nhìn, khó có thể tin, 2 năm qua chị Hương đã lặn lội khắp trong Nam, ngoài Bắc, gặp gỡ các chuyên gia nghiên cứu lịch sử, khảo cổ để có thể đưa ra mẫu rồng thời Lý hoàn thiện nhất. Chất giọng nhỏ nhẹ của người con gái Hà Nội gốc, chị trở nên dịu dàng trong tà áo dài duyên dáng, khác hẳn với khi chị trong xưởng đồng, bên những lò than rực lửa, đôi bàn tay thoăn thoắt với những mẻ đồng. Chị bảo, chuyện ấy là thường vì trước khi trở thành người thiết kế mẫu, chị đã từng là người thợ. Sinh ra trong một gia đình có truyền thống đúc đồng, chị Hương lớn lên trong tiếng đục chạm, bụi đồng, quen với cái nóng hừng hực tỏa ra từ những chiếc lò nung. Bởi thế, những hoa văn, họa tiết trên các mẫu đồng như có sức hút kỳ lạ đối với chị. Năm 12 tuổi, Hương đã tự tay vẽ mẫu, 15 tuổi đã sáng tác mẫu cho thợ sản xuất các sản phẩm đồng. Lê Diệu Hương trở thành nhà thiết kế mẫu đúc đồng trẻ nhất Hà Nội với các sản phẩm tháp, lư, tượng, chuông, đỉnh, đồ thờ,... đậm tín ngưỡng Việt Nam.
Kể về ý tưởng đúc 1.000 con rồng thời Lý, chị Hương bảo: “Tôi sinh ra và lớn lên ở Hà Nội. Mảnh đất này đã mang đến cho tôi nhiều thứ. Vì thế, hơn ai hết, tôi muốn làm điều gì đó để tri ân Hà Nội, và dịp Đại lễ 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội là cơ hội để tôi hiện thực điều mà mình ấp ủ bấy lâu”.
Nghĩ là làm, năm 2008, chị bắt tay vào việc nghiên cứu, tìm hiểu về lịch sử, điêu khắc, văn hóa, đặc biệt là mẫu rồng thời Lý và so sánh với các niên đại lịch sử khác nhau. “Lúc đầu, tôi rất hoang mang vì nhiều người ngăn cản. Họ cho rằng, với một nghệ nhân trẻ như tôi, để làm được điều đó thật không tưởng. Càng mày mò, đi sâu tìm hiểu, nghiên cứu, tôi càng thấy được tinh hoa trong nghệ thuật chạm khắc đồng của các nghệ nhân xưa”, chị kể.
Tìm đến nhà điêu khắc Trần Tuy, một chuyên gia có thâm niên nhiều năm nghiên cứu về rồng, ông tỏ ý khen ngợi ý chí quyết tâm của chị. ông tư vấn và chỉ bảo chị tận tình. Cuối cùng, một mẫu rồng đúng nhất, đẹp nhất, mang đặc trưng của nghệ thuật đúc, chạm khắc thời Lý được hoàn thành trong niềm vui tột độ của chị và gia đình.
Đến ngày khai hoa
Tính từ ngày bắt đầu khởi công (5/3/2010) đến nay, suốt mấy tháng qua chị Hương và những người thợ của Công ty cổ phần Mỹ nghệ Đông Sơn đã miệt mài thực hiện dự án với tất cả tâm huyết và niềm say mê. Cuối tháng 6 vừa qua, những sản phẩm đầu tiên trong số 1.000 con rồng thời Lý đã ra lò. Với tên gọi Rồng Thăng Long, sản phẩm được các chuyên gia về điêu khắc, lịch sử đánh giá là đạt tới độ tinh xảo, độc đáo, có một không hai và xứng đáng là món quà quý chào mừng Đại lễ. Chị Hương tâm sự: “Nhận thức rõ tầm quan trọng và ý nghĩa của việc này, chúng tôi đã tiến hành thiết kế giấy chứng nhận xuất xứ cho sản phẩm, làm thủ tục đăng ký bản quyền tác giả và đã được Cục Bản quyền tác giả cấp giấy chứng nhận. Đặc biệt, chúng tôi đã nhập 2.000 viên đá rubi về để làm mắt rồng”.
Các nghệ nhân đang miệt mài hoàn tất những sản phẩm cuối cùng.
Đặc điểm của 1.000 con rồng thời Lý, theo chị Hương là sản phẩm được gắn đá quý ở hai mắt, miệng ngậm ngọc, nặng 3-3,5kg, dài 38cm, cao khoảng 30cm; dưới đế gắn logo chính thức của Đại lễ kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Sản phẩm được thiết kế dựa trên những ý kiến đóng góp của các nhà sử học, mỹ thuật, văn hóa và điêu khắc hàng đầu Việt Nam và hội tụ đủ các yếu tố như: mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc (đánh dấu ngàn năm thành phố rồng bay); mang đậm nét văn hóa Việt (rồng thời Lý là con rồng của người Việt sáng tạo ra); là sản phẩm mỹ nghệ cao cấp (do các nghệ nhân tài hoa của Hà Nội chế tác); mang yếu tố tâm linh như một lời chúc phúc cho người sở hữu.
Theo nữ nghệ nhân này, hiện các nghệ nhân của Công ty cổ phần Mỹ nghệ Đông Sơn đã hoàn thành 2/3 số lượng công việc và dự kiến tháng 9/2010 sẽ hoàn tất. Một số lượng sản phẩm sau khi đúc và hoàn thiện sẽ được dành làm quà lưu niệm cho các quan khách đặc biệt, số còn lại sẽ được đưa ra bán đấu giá trực tuyến trên website http://www.rongthanglong.vn. Riêng 2 sản phẩm gắn số đẹp nhất là 001 và 1000 gắn liền với 2 sự kiện đức vua Lý Thái Tổ ban Chiếu dời đô và định đô tại Thăng Long và ngày kỷ niệm Đại lễ sẽ được dành riêng để đấu giá từ thiện. Buổi đấu giá sẽ được tổ chức tại Hoàng thành Thăng Long và truyền hình trực tiếp trên VTV và HTV9. Toàn bộ số tiền đấu giá này sẽ dùng làm nền tảng để xây dựng Quỹ Văn hóa Thăng Long nhằm góp phần phát huy, bảo tồn, tôn tạo các công trình văn hóa, tín ngưỡng cũng như bảo tồn các giá trị văn hóa phi vật thể của Thủ đô nghìn năm văn hiến.
Thái Sơn