>> Dân “đen” đánh bạc với “sổ đỏ”
Ông Đinh Văn Dực, Chủ tịch UBND huyện Kim Bôi lễ mễ bê một chồng sổ sách, dự án để “khoe” với PV NNVN là “các dự án hợp tác trồng rừng với nhân dân các xã trong huyện đều đã được trình qua UBND huyện, nhưng huyện chưa, hoặc không đồng ý, vì đã “cảm thấy” có điều bất ổn”.
Để minh chứng, ông Chủ tịch huyện lật giở từng dự án, nào là: Dự án trồng rừng lấy gỗ chế biến lâm sản của Cty TNHH Thiên Sơn; Dự án khả thi đầu tư trồng rừng kinh tế xóm Nước Đúc, xã Đú Sáng…Dự án nào cũng nêu ra những ích lợi của việc trồng rừng. Chỉ cần xem qua lời nói đầu cũng đủ thấy đây chỉ là một chiếc “bánh vẽ”. Ngay cả ông Dực cũng chưa biết mục đích các DN “gom” sổ đỏ của dân để làm gì. Nhưng hiện Cty Thiên Sơn đóng trên địa bàn huyện đã ngừng hoạt động.
Thời gian trôi xuôi, sổ đỏ đã bị “người làm dự án” lấy đi mà tiền “giải ngân” chưa có, nên người dân hết sức hoang mang và bất bình. Ai cũng biết sổ lâm bạ, GCNQSDĐ là một tài sản lớn đối với mỗi hộ dân. Tất cả các giao dịch tín dụng (vay mượn, thế chấp ngân hàng) đều phải dùng đến. Giờ không có sổ đỏ thì người dân không thể vay tiền được. Ngoài nỗi lo về một đống tiền của mình “bất ngờ ra đi”, không biết tìm ai để mà đòi thì người dân ở đây còn một nỗi lo khác. Phần lớn những diện tích đất rừng của các hộ dân ở đây đều đã được người dân trồng kín rừng nguyên liệu, sắp vào thời kỳ khai thác. Nếu không có sổ đỏ, họ sẽ không đủ điều kiện để xã, kiểm lâm trên địa bàn làm thủ tục cho khai thác, người dân sẽ không có tiền để sống.
Cũng chính bởi lý do này mà cả tuần nay chị Chinh ở xã Phúc Tiến, huyện Kỳ Sơn phải chạy đôn chạy đáo, nhờ vả người nọ người kia để “đòi” cho được “sổ đỏ” đất rừng mà chị cho bà Xuân, Trưởng ban Văn hóa xã Mông Hóa, mượn từ đầu tháng trước. Chị Chinh lo ngại rằng, sắp tới gia đình chị dự định vay một số vốn của NHCSXH để trồng bổ sung rừng, cộng với nguồn vốn hỗ trợ từ dự án 661, thì diện tích gần 10ha đất rừng của chị sẽ cơ bản được phủ xanh. Thế nhưng, nghe bà Xuân “xui khôn xui dại”, chị đã không ngần ngại mang cả cái tài sản lớn của gia đình để “đưa cho chị cán bộ xã, lấy số tiền dự án lớn”. Nay, sổ chưa đòi được, vốn trồng rừng lại cạn.
Trước sự việc thu gom sổ đỏ của dân ngày càng lan rộng, để “trấn an” và chỉ cho người dân biết rõ sự việc, ngày 11/5/2009, Cục Lâm nghiệp (Bộ NN-PTNT) đã có Công văn số 395/LN-VP “Về việc phòng ngừa lừa đảo kinh tế” gửi Sở NN-PTNT các tỉnh, TP” nêu rõ: Hiện đang có một số Cty TNHH đã và đang tiếp cận với các DNTN và DNNN các địa phương để vận động ký kết hợp đồng liên doanh, liên kết lập dự án đầu tư trồng rừng sản xuất bằng nguồn vốn vay rất lớn có nguồn gốc từ tổ chức phi chính phủ nước ngoài...Tại Bộ NN-PTNT không quản lý và điều hành loại Dự án như vậy. Hoạt động của các Cty TNHH như đã nêu trên có dấu hiệu lừa đảo về kinh tế”.
Trao đổi với NNVN, ông Nguyễn Quang Hải, Chánh Văn phòng UBND tỉnh Hòa Bình cho biết, ngay sau khi ra văn bản khẩn thông báo tới các huyện, UBND tỉnh đã giao cho CA tỉnh điều tra, làm rõ những hành vi của các tổ chức, cá nhân thu gom sổ đỏ của nhân dân. Tuy nhiên, hiện chưa có kết luận cụ thể. Về quan điểm cá nhân, ông Hải cũng cho rằng, việc “thu gom” sổ đỏ “có dấu hiệu bất minh”, và không loại trừ lừa đảo.
Cũng cần phải nói thêm rằng, tính đến nay, các “dự án” đã kéo dài được gần 3 năm. Vậy mà đến giữa năm 2009, các cấp chính quyền mới biết sự việc. Ông Nguyễn Hồng Đạo, Phó Chủ tịch huyện Kỳ Sơn thừa nhận cơ quan quản lý Nhà nước đã “rất quan liêu”. “Cuối tháng 5/2009, khi huyện đi đo đạc đền bù cho dự án làm đường lên VQG Ba Vì (Hà Nội) và yêu cầu các hộ dân nộp sổ lâm bạ mới “ngả ngửa” họ mang sổ đỏ cho dự án “mượn” từ lâu”, ông Đạo nói. Vị Phó Chủ tịch UBND này cũng thừa nhận: “Cấp chính quyền cơ sở đã thiếu tránh nhiệm, không cảnh báo cho người dân sớm. Có xã còn “tiếp tay” cho các hành động này”.
Tại các huyện khác như Lạc Sơn, Tân Lạc, Lạc Thủy, tình trạng cũng tương tự. Khi người dân chờ mãi chưa thấy “dự án rót tiền” về đã đi đòi lại sổ. Khi không đòi được người dân mới phản ánh lên chính quyền địa phương. Đến lúc này các cơ quan chức năng mới biết.
Còn về phần UBND tỉnh, sau khi sự việc đã “vỡ lở”, mãi đến ngày 8/5/2009, một Công văn khẩn số 678/UBND-ĐT mới được gửi đến các huyện, nêu rõ: “Trên thực tế chưa có Dự án nào chính thức của Nhà nước hoặc tổ chức nước ngoài thực hiện dự án trồng rừng, phát quang rừng từ nguồn vốn gói kích cầu của Chính phủ hoặc nguồn vốn của Mỹ, Đức với xuất đầu tư trên 1 tỷ đồng /ha và yêu cầu các hộ dân phải nộp GCNQSDĐ. Tất cả các dự án hình thức giống như đã nêu trên là không có thật”.