Công trình hồ chứa nước Đá Bạc được UBND tỉnh Hà Tĩnh phê duyệt dự án khả thi theo quyết định số 2812QĐ/UB-N1,2, ngày 25/12/2002.
Hồ Đá Bạc có dung tích 3 triệu m3 được xây dựng ở xã Đậu Liêu, thị xã Hồng Lĩnh nhằm mục đích cấp tưới nướccho 244 ha đất ruộng lúa hai vụ, 65 ha màu, phục vụ cho việc chuyển đổi cây trồng; tạo nguồn nước sản xuất vật liệu xây dựng và sinh hoạt cho 15000 dân trong vùng và góp phần cải tạo môi sinh, môi trường.
Khi chưa bàn giao thì đã xuất hiện tình trạng nước chảy rất mạnh từ thâ hồ
Tổng kinh phí của công trình này là 24 tỷ đồng, do UBND thị xã Hồng Lĩnh làm chủ đầu tư.
Mặc dù, được phê duyệt dự án từ tháng 12 năm 2002, nhưng mãi đến 11/2004 công trình này mới được khởi công xây dựng, thời gian thi công là 360 ngày.
Và cho đến ngày 15/1/2009, phía đơn vị thi công mới bàn giao công trình cho UBND thị xã Hồng Lĩnh. Như vậy, công trình này đã phải thi công mất gần 4 năm.
Điều đáng nói là công trình này không chỉ chậm về tiến độ mà chất lượng cũng không đảm bảo. Cụ thể ngay khi chưa đưa vào sử dụng nhiều người dân đã phát hiện ra một dòng nước màu vàng khè chảy với cường độ rất mạnh phía tây bắc chân hồ.
Khi phát hiện ra sự cố này phía chủ đầu tư đã không nhận bàn giao công trình.
Vào tháng 10/2008, sau khi Trung tâm kiểm định xây dựng Nghệ An tiến hành kiểm tra chất lượng công trình này, và đưa ra kết quả:”Tại thời điểm kiểm tra công trình đảm bảo an toàn chịu lực và phù hợp với thiết kế kỹ thuật được duyệt” thì phía chủ đầu tư mới chịu nhận và đưa hồ Đá Bạc vào sử dụng.
Ngày 12/6/2009, UBND tỉnh đã chỉ đạo Sở NN&PTNN tổ chức kiểm tra công trình này.
Kết quả kiểm tra nêu rõ: “Về thiết kế công trình hồ chứa nước Đá Bạc, hạng mục dập đất được áp dụng theo tiêu chuẩn thiết kế cũ, mặt cắt thiết kế đập không còn phù hợp với tiêu chuẩn thiết kế mới.
Nước chảy ra tạo thành những vũng lớn ngay bên cạnh thân hồ
Biện pháp xử lý thấm cho nền và thân đập được áp dụng các công nghệ mới chưa được kiểm nghiệm và chưa có quy chuẩn, tiêu chuẩn cho phép áp dụng rộng rãi, thi công đòi hỏi phải tuyệt đối đúng theo yêu cầu thiết kế, thi công cho phép lấy đất đắp phía lòng hồ chưa xác định được có bóc hết tầng phủ lòng hồ không, quá trình kiểm tra không xác định được vấn đề này.
Hiện tượng thấm chưa xác định được nguyên nhân, lưu lượng thấm tương đối lớn, dễ tiềm ẩn các nguy cơ gây mất an toàn bền vững cho công trình”.
Và từ đó cho đến nay người dân thị xã Hồng Lĩnh luôn sống trong tâm trạng nơm nớp lo sợ vì “túi nước” khổng lồ này có thể bị vỡ bung ra bất cứ lúc nào.
(Còn tiếp)
Tiểu Giang - Lê Thông