Thời gian qua, Trung tâm Tiêu chuẩn kỹ thuật đo lường chất lượng 3 (Quatest 3) phát hiện 13 lô vải nhập khẩu có nguồn gốc từ Trung Quốc, Thái Lan... bị nhiễm 2 loại hóa chất formaldehyde và amin thơm vượt mức cho phép...
Theo quy định, các lô vải nhập khẩu bị nhiễm hóa chất buộc phải tái xuất, nhưng trên thực tế các loại vải, quần áo nhập khẩu, có mặt trên thị trường nội địa, bán cho người tiêu dùng hầu như đều không kiểm nghiệm hàm lượng formaldehyde và amin thơm…
Theo ghi nhận của chúng tôi, trên thị trường bày bán rất nhiều sản phẩm may mặc với nguồn hàng rất đa dạng và phong phú từ các loại sản phẩm dệt may cho trẻ em đến người lớn. Nhiều nhất vẫn là hàng có xuất xứ Trung Quốc và Việt Nam. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm là thị phần hàng may mặc, vải nguyên liệu tại thị trường trong nước có xuất xứ từ nước ngoài đều vượt ngoài tầm kiểm soát của cơ quan chức năng.
Theo tìm hiểu của chúng tôi thì một số mặt hàng thông dụng, trong đó có mặt hàng vải, quần áo (xuất xứ Trung Quốc) nhập khẩu tiểu ngạch từ biên giới phía Bắc. Nguồn hàng này chủ yếu nhập vào Việt Nam có quy mô lớn với thuế suất bằng 0%, có hệ thống phân phối chặt chẽ từ Trung Quốc đến biên giới các tỉnh phía Bắc rồi sau đó thông qua các đầu mối chuyên nghiệp phân phối rộng vào thị trường nội địa. Còn hàng nhập khẩu tiểu ngạch từ biên giới Miền Trung, Tây Nam, thì phần lớn chủ hàng khoán cho người thuê vận chuyển, nếu bị cơ quan chức năng phát hiện thì bỏ trốn; với hàng nhập khẩu phi mậu dịch thì chủ yếu là quần áo thời trang cao cấp do các cá nhân nước ngoài gửi về. Kể cả khi nhập khẩu chính ngạch, hàng lậu cũng có thể tuồn theo trót lọt thông qua thủ đoạn phổ biến là gian lận trong khai báo số lượng, chủng loại, C/O, giá nhập khẩu, lợi dụng chính sách cửa xanh và phương thức kiểm tra xác xuất 5% lô hàng.
Ngoài ra, các đối tượng còn xuất hóa đơn tài chính hợp pháp, sử dụng hóa đơn khống, quay vòng chứng từ mua hàng tịch thu đấu giá, ghi tên hàng chung chung trên hóa đơn… để hợp thức hóa hàng lậu. Đây là mặt hàng người tiêu dùng mua sắm khá phổ biến nên tại siêu thị, trung tâm thương mại, chợ, cửa hàng, shop, và… kể cả lề đường, không thiếu các loại vải, hàng quần áo may sẵn từ trong nước đến ngoại nhập.
Để bảo vệ sức khỏe cho người tiêu dùng và cũng để ổn định thị trường, cơ quan chức năng cũng đã yêu cầu xét nghiệm formaldehyde và amin thơm đối với hàng nhập khẩu. Buộc tái xuất những lô hàng không đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi thì các loại vải, quần áo nhập khẩu được bày bán ở khắp nơi nhưng phần lớn các loại hàng này là nhập lậu nên việc kiểm nghiệm hàm lượng các loại hóa chất là không thể.
Thực tế đó cho thấy, để các loại vải, quần áo may sẵn, bán ra thị trường không bị nhiễm các loại hóa chất độc hại vượt mức cho phép, thì cần phải có giải pháp tốt trong việc ngăn chặn hàng lậu. Song song đó, các cơ quan chức năng (QLTT, Công an kinh tế…) cũng cần tăng cường kiểm tra các kho chứa hàng, điểm kinh doanh để kịp thời phát hiện sai phạm