>>Chân dung Hà Nội trong tranh nữ họa sĩ kiều bào
>>Làng quê Việt qua tranh nữ họa sĩ Pháp
Bàng Nhất Linh sinh ra và lớn lên ở Thủ đô, nên đối với anh, thành phố này “quen thuộc như những hạt bụi quanh mình”. Những tác phẩm trong triển lãm của anh là “những tiếc nuối về một Hà Nội cũ, những trải nghiệm không dễ chịu với một Hà Nội mới, những dự cảm không an lành về một đô thị nơi tôi sinh ra và lớn lên”, Linh nói.
Đô thị, một trong những tác phẩm trong triển lãm, được tạo bằng hàng loạt bếp lò sáng bóng xếp thành hình chiếc đồng hồ cát. Một sự chế giễu đối với không gian sống toàn những nguồn gây ô nhiễm?
Bàng Nhất Linh cho biết, tác phẩm của anh có thể theo một hướng khác: Khi ném một vật vào lửa, người ta vĩnh viễn mất nó. Một cái hồ bị lấp đi hay một vườn hoa bị phá bỏ để xây một tòa nhà, sẽ không ai và không bao giờ thấy lại được nữa. Chiếc bếp, ban đầu sáng bóng, nhẵn nhụi, nhưng sau đó trở nên nhếch nhác và đốt cháy nhiều thứ. “Trả giá bằng việc đốt đi những gì tốt đẹp ta đang có, liệu ta có nhận được một đô thị đẹp hơn những gì đã mất?”, họa sĩ trăn trở.
Không gian sống chật hẹp, bức bối của khu phố cổ trong tác phẩm Bước qua thềm nhà.
Ảnh: Lê Thoa
Tác phẩm được Linh chọn in làm poster cho triển lãm có tên Phía trên là bầu trời. Hình ảnh một chiếc xe máy bị kẹt cứng trong bức tường gạch là cách tác giả hình dung về mình trong những đám tắc đường khó chịu kéo dài 15-30 phút hay hàng giờ đồng hồ, xung quanh, mọi thứ đông đặc.
Bao quanh tác phẩm là hình ảnh bầu trời xanh với những đám mây bồng bềnh, một cảm giác dễ chịu và lãng mạn, thoáng đãng và sạch sẽ. Nhưng đó chỉ là giấc mơ bất chợt trong một tích tắc và không có thật, bởi anh “vẫn ở trong bức tường, bất động, không nhúc nhích, giống như một viên gạch”.
Tiếp tục đưa người xem đến với hiện thực “không dễ chịu” của Hà Nội, Bàng Nhất Linh tái hiện cả không gian quanh chiếc giường ngủ của người Hà Nội trong khu phố cổ, cụ thể là phố Hàng Mã. Đó là một góc chật hẹp, bị bủa vây chằng chịt bởi hàng loạt đường ống nước, ống cống, dây điện, ổ điện…, một góc tối tăm, tù túng, ẩm thấp và bức bối. Bước qua thềm nhà là tên của tác phẩm, diễn tả cảm giác của tác giả khi tới thăm nhà bạn.
Nhiều người xem triển lãm hào hứng tham gia tác phẩm sắp đặt có tên Hà Nội, được tạo bởi 100 chiếc tháp rùa nhỏ bằng thạch cao trắng tinh. Họ tô màu theo ý thích của mình lên những chiếc tháp này rồi đặt chúng lên giá để góp phần hoàn thành tác phẩm của họa sĩ. “Bộ mặt của thành phố được tạo ra và phụ thuộc vào việc mỗi người trong chúng ta ứng xử thế nào với một phần mà mình đang có”, đó là thông điệp mà tác giả gửi gắm trong phần sắp đặt này.