Thực hiện theo chỉ đạo
Theo cáo buộc của các cơ quan tố tụng tỉnh Quảng Ninh, từ cuối năm 2003 đến 2007, lợi dụng quá trình thực hiện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCN QSDĐ) cho nhân dân trên địa bàn xã Hải Hòa, một số cán bộ địa phương đã tự ý hợp thức hóa trái pháp luật các hồ sơ xin đăng ký cấp quyền sử dụng đất từ không đủ điều kiện thành đủ điều kiện. Hành vi của các bị cáo khiến cho ngân sách Nhà nước bị thất thu khoảng 32 tỉ đồng. Do đó, các bị cáo bị truy tố với các tội danh: “Lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ; cố ý làm trái các quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng...”.
Tìm hiểu những tài liệu liên quan đến vụ án này chúng tôi được biết, trong giai đoạn từ tháng 8/2003, UBND TP Móng Cái có chủ trương cấp “sổ đỏ” cho người dân xã Hải Hòa. Theo đó, trong khoảng thời gian từ 2004- 2006, các cơ quan chức năng địa phương đã làm thủ tục cấp được 2.133 “sổ đỏ” (cả xã Hải Hòa có khoảng 2.977 đối tượng được xét cấp) với tổng số tiền thu của nhân dân khoảng 11,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, nhân dân Hải Hòa cho rằng đây là khu vực miền núi, vùng biên giới, kinh tế khó khăn nên phải được miễn tiền sử dụng đất theo quy định của Nhà nước. Ngày 8/12/2006, UBND tỉnh Quảng Ninh thành lập Tổ công tác liên ngành gồm: Sở TN&MT, Sở NN&PTNT, Sở Nội vụ, Sở Tài Chính, Sở Xây dựng, Sở Tư Pháp, Cục Thuế tỉnh Quảng Ninh rà soát việc cấp “sổ đỏ” cho các hộ dân Hải Hòa.
Ngày 16/5/2007, Tổ công tác có Báo cáo số 122/BC-LN khẳng định: Quá trình rà soát các hồ sơ xin cấp “sổ đỏ” tại xã Hải Hòa đã phát hiện nhiều hộ dân đủ điều kiện miễn tiền sử dụng đất nhưng vẫn phải nộp tiền nên đã kiến nghị các đơn vị liên quan trả lại số tiền đã thu của dân. Ngày 28/5/2007, UBND TP Móng Cái có văn bản số 132/BC-UB gửi UBND tỉnh Quảng Ninh xin được hỗ trợ 11,5 tỷ đồng để trả lại cho các hộ dân thuộc diện được miễn tiền sử dụng đất nhưng đã nộp tiền. Ngày 29/5/2007, UBND tỉnh Quảng Ninh có văn bản số 88/TB- gửi UBND TP Móng Cái với nội dung: Giao Sở Tài Chính báo cáo, đề xuất tạm ứng nguồn kinh phí giúp UBND TP Móng Cái chi trả tiền sử dụng đất cho nhân dân do thu không đúng trước đây.
Nhiều căn cứ bị tòa phớt lờ
Tiếp đó, giai đoạn từ 19/5/2007- cuối năm 2007, UBND TP Móng Cái tiếp tục làm các thủ tục cấp hơn 800 “sổ đỏ” còn lại cho nhân dân và không tiến hành thu tiền sử dụng đất đối với các hộ dân trên địa bàn xã Hải Hòa, do các hộ này thuộc diện được miễn nộp tiền sử đụng đất. Tuy nhiên, việc làm này bị các cơ quan tố tụng quy kết là vi phạm pháp luật.
Tại hai cấp xét xử, các bị cáo kêu oan và cho rằng việc không thu tiền khi tiến hành cấp “sổ đỏ” của dân là phù hợp với quan điểm của UBND tỉnh Quảng Ninh và các quy định của Luật Đất đai năm 2003. Cụ thể, các bị cáo cho rằng, khoản 3, Điều 50, Luật Đất đai quy định: “Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn ở miền núi, hải đảo, nay được UBND xã nơi có đất xác nhận là người đã sử dụng đất ổn định, không có tranh chấp thì được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và không phải nộp tiền sử dụng đất”.
Trong đơn gửi Báo GĐ&XH, bị cáo Nguyễn Văn Tực- nguyên Trưởng phòng TN&MT TP Móng Cái cho biết: “Hải Hòa là xã miền núi nên theo quy định tại khoản 3, Điều 50, Luật Đất đai thì nhân dân không phải nộp tiền sử dụng đất. Do đó, trong quá trình cấp “sổ đỏ” cho nhân dân, các phòng ban của TP Móng Cái đã không tiến hành thu tiền của dân”. Bị cáo Tực cũng cho biết, căn cứ để khẳng định Hải Hòa là xã miền núi được thể hiện tại Quyết định số 301/2006/QĐ- UBDT, ngày 27/11/2006 Ủy ban Dân tộc. Do đó, khi xét cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không phải nộp tiền sử dụng đất là đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, các cơ quan tố tụng lại cho rằng Hải Hòa không phải là xã miền núi nên không nằm trong sự điều chỉnh của quy định trên.
Ông Vũ Văn Kinh- Phó Chủ tịch UBND TP Móng Cái khẳng định: “Hải Hòa là địa phương thuộc vùng biên giới, miền núi, kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Hiện trong bảng quy định giá đất năm 2010, UBND tỉnh Quảng Ninh vẫn đưa Hải Hòa vào danh sách địa phương miền núi để áp giá đất”.
Minh Hằng