Xóm chài phường Phú Bình, TP Huế thuộc tổ 14, nằm cạnh con sông Bạch Yến. Một người dân sống trên bờ kể: Mỗi con thuyền chứa cả hai, ba thế hệ. Tất tần tật mọi thứ "thải" xuống sông; rồi chính nước sông đó được dùng để tắm rửa, nấu ăn…
Có được kết quả như ngày hôm nay phải kể đến hoạt động của tổ chức BAJ (Cầu châu Á - Nhật Bản chuyên thực hiện các dự án về giáo dục môi trường). Điều phối viên của BAJ là anh Huỳnh Huy Tuệ, người khơi mào cho các hoạt động truyền thông bảo vệ môi trường. Ban đầu chỉ là thi vẽ tranh, các trò chơi trong; tiếp đến là lập tổ thu gom, phân loại rác.
Những đứa trẻ từ tò mò đến yêu thích và ngày càng tích cực tham gia hoạt động bảo vệ môi trường. Một đội tuyên truyền viên nhí cùng chiếc xe thu gom rác hàng tuần cần mẫn đến từng thuyền nhận rác và không quên "nhắc nhở" chủ hộ giữ gìn vệ sinh môi trường chung.
Ghé thăm nhiều "ngôi nhà" trên sông nước, điều khiến tôi chú ý là những chiếc túi đựng bao nilon treo gọn gàng trong góc thuyền.
Hàng tuần, 12 - 15 em nhỏ trong đội thu gom rác chia thành tốp nhỏ đi khắp các tổ 10, 11, 12, 14 thu gom rác. Nilon được tập trung lại một chỗ để bán lấy kinh phí mua thùng rác. Từ xóm vạn chài, tinh thần bảo vệ môi trường lan nhanh. Các bà, các chị ở chợ Phú Bình mỗi lần thấy nhóm trẻ là họ biết ý để dành rau, củ quả, đầu cá... hư cho tụi nhỏ chế tạo phân compost trồng cây.
BAJ còn thuê hẳn một cánh đồng trên xã Hương Long để các em nhỏ trồng cây thử nghiệm với phân compost. Mỗi khi Phan Văn Bia, cậu bé xóm Chài cùng cô em gái Phan Thị Chả xắn quần, dong thuyền là các cậu bé trong xóm chài năn nỉ đi xin theo... thu gom rác. Đoàn tình nguyện viên tý hon xuống thuyền rồi lên cạn. Mỗi bước chân của các em mang theo thông điệp bảo vệ môi trường sống, đánh thức suy nghĩ của nhiều người dân.
BAJ còn làm nhà vệ sinh nổi và bắt vòi nước sạch cho xóm chài tổ 14. Lần đầu tiên được "nếm trải" cuộc sống văn minh, dân xóm chài sướng run người. Bọn trẻ sung sướng vây quanh vòi nước máy; người lớn bẽn lẽn rụt rè bước lên nhà vệ sinh chung. Mùa hè hàng năm, BAJ còn chọn các tình nguyện viên hoạt động xuất sắc đưa các em sang Nhật giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm bảo vệ môi trường. Cậu bé Phan Văn Bia đã 2 lần sang xứ sở hoa anh đào giới thiệu về hoạt động của nhóm mình cho các bạn nhỏ ở Nhật Bản.
Ông Nguyễn Văn Tín, tổ trưởng tổ 14 nhận xét: "BAJ xây trung tâm học tập cộng đồng giúp xóa mù chữ. Họ còn tổ chức các lớp học nghề cho thanh thiếu nhi, hỗ trợ học bổng và tạo việc làm để các em có thêm niềm tin trong cuộc sống. Chị em phụ nữ xóm chài còn được khám chữa bệnh phụ khoa; chăm sóc sức khỏe sinh sản, nhờ vậy mà nhiều người đăng ký thực hiện kế hoạch hóa gia đình. 80% thuyền với hơn 500 nhân khẩu hưởng lợi nguồn nước sạch; sức khỏe cải thiện, không còn xuất hiện dịch tả như thời gian trước".
Đánh giá về những đóng góp của BAJ, ông Lê Viết Thịnh, Phó Chủ tịch UBND phường Phú Bình khẳng định, sau một thời gian triển khai các hoạt động bảo vệ môi trường, đầu tư các công trình trên địa bàn, dự án đã góp phần làm thay đổi bộ mặt của xóm vạn chài. Cuộc sống khu vực này đã cải thiện, nhận thức về môi trường của dân xóm này thay đổi hoàn toàn"