Bánh đa làng Kế có vị thơm, bùi mà nơi khác không có được, trở thành đặc sản của đất Bắc Giang, được du khách chọn làm quà tặng người thân.
Làng Dĩnh Kế thường được gọi là làng Kế (nay là xã Dĩnh Kế, thành phố Bắc Giang) vốn được biết đến là đất của Trạng nguyên Giáp Hải, danh nhân khoa bảng tiêu biểu của Việt Nam. Đây cũng là một làng nghề nổi tiếng từ nhiều đời nay với món đặc sản bánh đa Kế. Làng Kế nằm sát quốc lộ 1A, thuận tiện cho việc giao thương nên nghề làm bánh đa đã trở thành một nghề thịnh vượng làm thay da đổi thịt vùng đất này.
Bánh đa làng Kế có một vị thơm và bùi mà không nơi nào khác có được. Hấu hết người ở xa ghé qua đất Bắc Giang đều không thể không một lần thưởng thức hoặc mua thứ đặc sản thôn dã này về làm quà cho người thân.
Sau đây là một số ghi nhận của Đất Việt về làng bánh đa Dĩnh Kế:
Những giàn phơi bánh đa xuất hiện ở khắp mọi nơi ở xóm Sau của làng Kế. Xóm có gần 50 hộ làm nghề bánh. 5 xóm khác như xóm Chợ, xóm Tiêu, xóm Phố… cũng có những nhà làm bánh, nhưng không đông đúc như ở xóm Sau.
Cụ Nguyễn Thị Đức sống ở xóm Sau, đã ngoài 80 tuổi. Cụ là một thợ làm bánh đa lâu năm nhất làng Kế. Theo lời kể của cụ, mặc dù dân từ rất nhiều nơi đến làng để học nghề làm bánh đa, nhưng đến nay, chưa nơi nào có thể làm được những chiếc bánh đa ngon như ở nơi đây. Để làm ra chiếc bánh đa, công đoạn đầu tiên là xay. Gạo tẻ xát kỹ sẽ được ngâm trong một giờ và xay nhuyễn trong cối xay. Trong quá trình xay, khoai lang, cơm nguội và bột nở sẽ được cho thêm vào để tăng hương vị, độ kết dính và độ nở của bánh. Công đoạn thứ hai là tráng bánh. Chị Nguyễn Thị Ninh đang tráng những chiếc bánh đa mật. Khác với bánh đa thường, bánh mật có màu nâu vàng và vị ngọt thơm của mật mía. Sau khi tráng, bánh được rắc thêm vừng và đưa lên giàn phơi. Trong quá trình phơi, bánh được giở một lượt để khô đều hai mặt. Khi vừa đủ khô sẽ được thu gom, tránh phơi nắng quá già. Bánh đa được phơi trong sân nhà. Bánh đa phoei ngoài trời, trên giàn phơi bắc qua hai hàng rào. Những chồng bánh đa đã hoàn thành công đoạn phơi và sẵn sàng được tiêu thụ. Với ba lò tráng, mỗi ngày cơ sở sản xuất bánh đa Thanh Nguyệt sử dụng khoảng 200 kg gạo nguyên liệu. Bánh đa được bày bán ở hàng chục quầy tập trung tại ngã ba Kế gần làng. Dù trời nắng nóng, các bếp quạt than nướng bánh đa vẫn hoạt động không nghỉ tay để phục vụ khách hàng. Khách có thể mua bánh đa chưa nướng hoặc bánh đã nướng được gói trong túi nylon để mang về. Nhưng bánh đa ngon nhất được ăn khi vừa qua bàn tay nướng bánh của người đất Kế.
