Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội Ksor Phước cảnh báo hậu quả nếu phân cấp mạnh cho UBND các tỉnh cấp phép khai thác khoáng sản, bằng việc nhắc lại câu chuyện về sân golf, từng làm "nóng" không khí nghị trường. Để giải quyết hậu quả, Chính phủ phải ra tay, chỉ đạo các bộ, ngành rà soát, loại bớt dự án sân golf.
Bà Trương Thị Mai, Chủ nhiệm UB Các vấn đề xã hội của Quốc hội lên tiếng: "Các địa phương làm lung tung quá, phá vỡ quy hoạch". Cùng quan điểm với ông Ksor Phước, bà Mai đề nghị: "Nên tập trung quản lý về một đầu mối là Bộ Tài nguyên - Môi trường trong một giai đoạn nhất định, để lập lại trật tự kỷ cương trong quản lý khoáng sản".
Chủ nhiệm UB Tư pháp của Quốc hội Lê Thị Thu Ba cho biết, phân cấp phải đi đôi với kiểm tra giám sát, nhưng thực tế vừa qua, các bộ, ngành không chú ý đúng mức vấn đề này, nhiều khi khoán cho địa phương, điều này dẫn tới tình trạng có nơi làm không đúng quy định, nhưng vì không kiểm tra nên cũng không bị ai "thổi còi". Bà Thu Ba cho rằng, phân cấp nhưng Bộ vẫn có quyền kiểm tra, và khi kiểm tra thì "phải nghe các doanh nghiệp ở lĩnh vực đó nói, chứ không chỉ nghe báo cáo của địa phương, nếu nghe địa phương báo cáo không thôi thì không nắm được gì".
Có người hỏi tôi có quen anh Nguyên (Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Phạm Khôi Nguyên - PV) hay chủ tịch tỉnh không để nhờ xin giấy phép khai thác khoáng sản, nếu giúp để họ xin được giấy phép thì tôi cũng kiếm được mấy tỉ đồng, vì tư nhân khi có giấy phép khai thác là họ bán được hàng trăm tỉ.
Phó chủ nhiệm UB Quốc phòng và An ninh Trần Đình Nhã
Theo ông Hà Văn Hiền, Chủ nhiệm UB Kinh tế của Quốc hội, Thường trực UB này tán thành với dự luật cho phép đấu giá quyền thăm dò - khai thác khoáng sản, vì "quy định này phù hợp với yêu cầu quản lý hoạt động khoáng sản trong nền kinh tế thị trường, khắc phục những tiêu cực hiện nay".
Chủ nhiệm UB Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Phùng Quốc Hiển băn khoăn, nếu tổ chức đấu giá thì việc xác định để đưa ra giá sàn sẽ tiến hành như thế nào, tổ chức đấu giá có đảm bảo công bằng khi "anh" vừa là người cấp mỏ, vừa là người đứng ra tổ chức đấu giá...
Nhiều ý kiến lo ngại tiêu cực sẽ xảy ra, khi dự luật cho phép chuyển nhượng quyền thăm dò khai thác, chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản. Thực tế đã có nhiều trường hợp, người ta tìm mọi cách để xin được giấy phép khai thác mỏ, khi có giấy phép thì đem bán lấy tiền chênh lệch. Phó chủ nhiệm UB Quốc phòng và An ninh của Quốc hội Trần Đình Nhã kể: "Có người hỏi tôi có quen anh Nguyên (Bộ trưởng Tài nguyên - Môi trường Phạm Khôi Nguyên - PV) hay chủ tịch tỉnh không để nhờ xin giấy phép khai thác khoáng sản, nếu giúp để họ xin được giấy phép thì tôi cũng kiếm được mấy tỉ đồng, vì tư nhân khi có giấy phép khai thác là họ bán được hàng trăm tỉ". Ông Nhã bức xúc: "Tài nguyên khoáng sản là của dân, tài sản chung của quốc gia, nhưng chỉ cần cầm được giấy phép là đã trở thành tài sản của người ta, tôi thấy rất ngạc nhiên". Theo ông Nhã, tài sản của Nhà nước thì Nhà nước phải đứng ra bán để thu tiền về cho ngân khố, không thể cấp cho chủ mỏ, rồi chủ mỏ đi bán, thu tiền bỏ vào túi riêng.
Ông Hà Văn Hiền bày tỏ: "Chỉ cho phép chuyển nhượng quyền thăm dò, quyền khai thác khoáng sản đã được đấu giá hoặc gắn liền với chuyển nhượng mỏ, cơ sở sản xuất trên thực địa".
Theo nghị trình, hôm nay, 5 thành viên Chính phủ gồm: Bộ trưởng Xây dựng Nguyễn Hồng Quân, Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Võ Hồng Phúc, Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng, Bộ trưởng Lao động - Thương binh - Xã hội Nguyễn Thị Kim Ngân sẽ tham gia trả lời chất vấn tại UBTVQH.
Bộ trưởng Nguyễn Hồng Quân làm rõ trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn lao động tại các công trình xây dựng, vấn đề quản lý chung cư, khu đô thị mới. Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh trả lời về cơ sở và tác động của việc tăng giá một số mặt hàng, các biện pháp để thực hiện kiềm chế lạm phát theo Nghị quyết của QH…
Xuân Toàn