Nếu như 2009 được coi là năm chạy “rốt đa” khi rất nhiều tuyến được khởi công, động thổ thì 2010 sẽ là năm tăng tốc và dồn sức thi công của các “siêu dự án” đường cao tốc để đẩy nhanh tiến độ hoàn thành khối lượng theo kế hoạch đã đề ra.
Năm 2009 hàng loạt các tuyến đường cao tốc lớn đã được triển khai xây dựng như: Hà Nội - Hải Phòng, Nội Bài - Lào Cai, TP HCM - Long Thành - Dầu Giây, Hà Nội - Thái Nguyên,... Đây là những tuyến cao tốc có số vốn đầu tư thuộc loại lớn nhất Việt Nam.
Tuy nhiên, hầu hết các dự án trên mới chỉ trải qua giai đoạn đầu khởi công hoặc động thổ, khối lượng thi công chưa lớn. Chính vì vậy, năm 2010 các tuyến đường này thực sự mới bước vào giai đoạn thi công quyết liệt để nâng cao khối lượng, hoàn thành từng bước các dự án.
Với Dự án đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng, dù đã khởi công từ năm 2008, nhưng mãi đến năm 2009 mới có thể động thổ thi công đồng loạt tất cả các gói thầu. Đây là dự án đường ô tô cao tốc loại A, dài khoảng 105,5 km.
Tổng số vốn đầu tư lên đến khoảng 24.500 tỷ đồng. Từ ngày khởi công, dự án gặp nan giải cả về vốn và mặt bằng. Chính phủ phải dành nhiều cơ chế thí điểm, ưu đãi để nhà đầu tư triển khai, trong đó có cả việc khai thác các khu đô thị, công viên. Cho đến nay, khối lượng thi công, cũng như giải ngân của tuyến đường chưa đáng kể. Do đó, năm 2010 là năm rất quan trọng để nhà đầu tư và các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ thi công các gói thầu theo đúng kế hoạch.
Mới đây, Chính phủ đã giao Bộ GTVT phối hợp với nhà đầu tư để đẩy nhanh các thủ tục phê duyệt điều chỉnh dự án, thiết kế cơ sở và tổng mức đầu tư. Đồng thời, Chính phủ cũng giao UBND các tỉnh, thành phố Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư, đảm bảo hoàn thành trước tháng 3/2010 để các nhà thầu đẩy nhanh tiến độ.
Đối với Dự án đường cao tốc Nội Bài - Lào Cai, dù khởi công vào tháng 4/2009 nhưng phải tới cuối năm 2009 vừa qua các gói thầu mới được động thổ đồng loạt. Chiều dài toàn tuyến lên đến 245km và tổng mức đầu tư 19.984 tỷ đồng. Theo báo cáo của Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc VN (VEC), giá trị sản lượng tích lũy đến hết năm 2009 mới đạt 1.725 tỷ đồng, đạt 13% kế hoạch.
Hiện nay, VEC đã trao thầu 7/8 gói thầu xây lắp chính. Riêng gói thầu A4 do nguồn vốn đầu tư của dự án theo Hiệp định vay không đủ nên chưa thể triển khai. Công tác GPMB hiện nay các địa phương mới bàn giao được hơn 131,1/ 245,9km, đạt 53%.
Một dự án khác mà VEC mới khởi công là đường cao tốc TP HCM- Long Thành- Dầu Giây (tháng 10/2009) cũng sẽ bước vào giai đoạn thi công quyết liệt trong năm nay. Cho đến nay, giá trị sản lượng tích lũy của dự án mới đạt 769/9.254 tỷ đồng. Công tác GPMB đến nay mới chi trả bồi thường được 37,2/50,9km và nhận bàn giao mặt bằng 5,9km.
Hiện tại, VEC đã thi công được gói thầu 1A và trao thầu gói 1B. Gói 2 và 3 đang tiến hành thương thảo hợp đồng. Mới đây, Chính phủ cũng có văn bản yêu cầu các địa phương tại hai dự án trên tiếp tục đẩy nhanh để hoàn thành dứt điểm công tác đền bù giải phóng mặt bằng, đáp ứng tiến độ dự án để các nhà thầu gấp rút đẩy nhanh tiến độ thi công.
Dự án đường cao tốc được khởi công gần đây nhất là Hà Nội - Thái Nguyên cũng sẽ bước vào giai đoạn dồn sức thi công quyết liệt trong năm 2010. Chính thức khởi công vào tháng 11/2009, dù gặp nhiều trở ngại trong công tác đấu thầu nhưng tháng 2/2010 vừa qua, Ban QLDA 2 và liên danh các nhà thầu đã đồng loạt động thổ được các gói thầu còn lại.
Do đây là tuyến cao tốc trọng điểm của khu vực phía Bắc nên các nhà thầu đã gấp rút huy động máy móc, nhân lực đến công trường đẩy nhanh tiến độ ngay từ những ngày đầu triển khai. Tuy nhiên, hiện nay, hầu hết các nhà thầu vẫn còn canh cánh nỗi lo về mặt bằng do khu vực Hà Nội và Bắc Ninh vẫn còn vướng mắc nhiều.
Ngoài các dự án được triển khai mới, rất nhiều dự án đường cao tốc khác như Cầu Giẽ - Ninh Bình, TP HCM - Trung Lương, Láng - Hòa Lạc... trong năm nay cũng bước vào giai đoạn nước rút, đẩy nhanh tốc độ thi công để về đích.
Trong đó, tuyến cao tốc TP HCM- Trung Lương đã được tạm thông xe vào 3/2/2010 vừa qua. Hiện tại, các nhà thầu đang triển khai các công đoạn hoàn thiện để sớm hoàn thành, bàn giao dự án.
Với Dự án đường cao tốc Cầu Giẽ - Ninh Bình, dù được khởi công từ đầu năm 2006, nhưng những vướng mắc dai dẳng về mặt bằng cộng thêm bão giá, nhà thầu yếu đã kéo chậm tiến độ của nhiều gói thầu.
Tuy nhiên, thời gian gần đây, dự án đã có nhiều chuyển biến tích cực, tính đến hết năm 2009, giá trị sản lượng tích lũy đã đạt được 2.682,4 tỷ đồng, đạt 56% tổng giá trị hợp đồng đã ký. Trong thời gian tới, VEC sẽ tập trung giải quyết dứt điểm công tác phê duyệt tổng dự toán và dự toán chi phí bổ sung, đồng thời rà soát, đánh giá lại tổng thể tiến độ cũng như phương án tài chính của dự án để triển khai trình Bộ GTVT điều chỉnh tổng mức đầu tư.
Nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, cuối năm 2010, dự án sẽ được hoàn thành theo đúng kế hoạch đã đề ra.