Than có thể chịu mức thuế đến 60.000 đồng/tấn.
Túi nhựa xốp sẽ bị đánh thuế mạnh.
Việc xây dựng Luật Thuế môi trường được đánh giá là điều cần làm đối với Việt Nam hiện nay. Bởi theo tính toán của các chuyên gia nước ngoài, nếu GDP tăng gấp đôi và không kịp thời có các giải pháp giảm dần tình trạng thải chất độc hại thì nguy cơ ô nhiễm tăng gấp 3 đến 5 lần. Trong khi đó, các loại phí bảo vệ môi trường hiện hành mới dừng lại ở mục tiêu huy động đóng góp một phần của những đối tượng xả thải mà không tự mình xử lý chất thải, hỗ trợ thêm chi phí làm sạch môi trường.
Thế nhưng, nguồn thu từ phí còn rất hạn chế. Tổng thu các khoản phí bảo vệ môi trường năm 2008 là 1.224 tỷ đồng. Nếu tính cả số thu từ phí xăng dầu 9.000 tỷ/năm thì tổng số thu là 10.224 tỷ đồng /năm. Trong khi đó, theo ước tính, hàng năm, nhà nước phải chi gấp nhiều lần con số này cho sự nghiệp bảo vệ môi trường. Chỉ tính riêng nhu cầu cho các đề án tổng thể cải tạo môi trường, xử lý ô nhiễm tại các làng nghề, khu công nghiệp đã ngốn khoảng 17.000 tỷ đồng.
Một vấn đề đang được rất nhiều người quan tâm chính là việc thu thuế mặt hàng xăng. Có ý kiến cho rằng, việc thu thuế này giống như mồi lửa kéo lạm phát bùng nổ. Bởi đây là một mặt hàng khá nhậy cảm, việc thu thuế có mức dao động cao từ 1.000 - 4.000 đồng /lít ắt sẽ tác động lớn đến giá cả chung, khi rất nhiều mặt hàng phụ thuộc vào xăng. Thậm chí, khi chi phí cho sản xuất và phân phối sản phẩm tăng, không gì khác các doanh nghiệp phải nâng giá thành sản phẩm. Lúc đó, tất yếu người tiêu dùng lại chính là đối tượng phải gánh khoản thuế trên và lợi nhuận vẫn tiếp tục rơi vào túi các doanh nghiệp. Như vậy, cuối cùng, hậu quả vẫn thuộc về người dân khi mức sống và thu nhập vẫn chưa được cải thiện đáng kể.
Trao đổi với ĐS&PL về vấn đề này, ông Vũ Văn Trường, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính) cho biết: "Với mức thu này, mới nghe thì có vẻ hơi sốc, nhưng hiểu đúng ra thì hoàn toàn không phải như vậy. Bởi thực chất xăng, dầu là nguyên liệu có cơ chế quản lý đặc biệt với việc ra hẳn một Nghị định riêng về quản lý xăng dầu. Trên thế giới họ cũng đã tiến hành thu phí rất cao. Việt Nam không thể đứng ngoài xu thế hội nhập quốc tế. Một vài năm nữa biên giới về hàng hóa ở các nước trong khu vực sẽ bị xóa bỏ, nên sẽ không còn một chính sách riêng của quốc gia về quản lý lĩnh vực này. Việc ra đời Luật Thuế môi trường sẽ là một công cụ điều tiết những tổn thất trong việc mất cân bằng ở các thị trường. Vì vậy, đề xuất một mức thu bằng các nước nhằm tránh trường hợp chảy máu xăng, dầu sang biên giới là điều hết sức cần thiết. Tỷ lệ dao động từ 1.000 - 4.000 đồng/lít mới có thể quản lý được".
Trong khi đó, theo các doanh nghiệp nhập khẩu và kinh doanh xăng dầu thì hiện tại, một lít xăng A92 đang có giá 16.400đ đồng/lít đã phải gánh đến 6.200 đồng tiền phí và thuế, gồm: 1.800 đồng thuế nhập khẩu, 1.000 đồng thuế tiêu thụ đặc biệt, 1.200 đồng thuế giá trị gia tăng, 1.000 đồng trích trả nợ tiền bù giá ngân sách, 1.000 đồng tiền phí giao thông và 200 đồng Quỹ bình ổn xăng dầu. Như vậy, chỉ tiền thuế và phí đã chiếm 40% giá của một lít xăng.
Lý giải việc này, ông Trường cho hay, khi áp dụng mức thuế với giá xăng, dầu, dự kiến sẽ không tiếp tục thu phí xăng, dầu (mức thu 1.000 đồng /lít) như hiện nay. Mức thuế tối thiểu trong thời gian đầu được quy định bằng mức phí, sau đó, tùy thuộc vào sự biến động và trượt giá thị trường để đưa ra những mức thu phù hợp trong dao động từ 1.000 - 4.000 đồng/lít như đã quy định.
Cũng theo dự thảo Luật Thuế môi trường, ngoài mức thuế môi trường được áp dụng cho xăng, dầu, một trong những ngành mũi nhọn, then chốt của Việt Nam hiện nay là than cũng sẽ bị áp thuế. Theo đó, mức thuế tối thiểu áp dụng cho than sẽ bằng mức phí bảo vệ môi trường đối với khai thác khoáng sản hiện hành (tương đương khoảng 1% giá bán). Mức thuế tối đa bằng 5% giá bán (tương đương từ 30.000 - 60.000 đồng/tấn). Còn đối với túi nhựa xốp, là hàng hóa gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, để tác động đến hành vi của người sử dụng, Bộ Tài chính đề xuất quy định mức thu từ 100 - 150% giá bán hiện hành. Việc đánh thuế cao nhằm làm tăng giá bán để người bán hàng sẽ không tiếp tục phát miễn phí túi nhựa xốp, giảm dần dần việc sử dụng túi nhựa xốp.
Với khung thuế này, Bộ Tài chính cho biết, dự kiến thuế môi trường thu được theo mức thuế tối thiểu khung khoảng 14.300 tỷ đồng/năm, với mức thu tối đa khung vào khoảng 57.000 tỷ đồng/năm. Số tiền thu được chủ yếu sẽ tập trung cho sự nghiệp bảo vệ môi trường đang trở nên nhức nhối ở nước ta
Trần Quyết
ông Nguyễn Văn Trường, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế (Bộ Tài chính): Không gây tác động lớn đến sản xuất, tiêu dùng
Ông Nguyễn Văn Trường
"Xăng dầu hiện đang thuộc đối tượng chịu phí xăng dầu. Khi đưa các sản phẩm xăng, dầu vào đối tượng chịu thuế môi trường dự kiến sẽ không tiếp tục thu phí xăng, dầu những sản phẩm thuộc diện chịu thuế môi trường. Vì vậy, mức tối thiểu được quy định bằng với mức phí xăng dầu hiện hành để không gây tác động lớn đến sản xuất, tiêu dùng.
Mức thuế tối đa trong khung quy định bằng khoảng 25% giá bán. Do xăng, dầu là một mặt hàng có tính chất đặc thù, việc quy định mức thuế môi trường, góp phần hạn chế ô nhiễm môi trường, còn cần phải đảm bảo mục tiêu điều tiết tiêu dùng, thay thế dần thuế nhập khẩu theo cam kết quốc tế. Vì vậy, đối với nhóm hàng hóa này, cần quy định mức khung rộng để việc điều hành được linh hoạt với sự biến động của giá xăng dầu trên thế giới, phù hợp với chính sách phát triển kinh tế, xã hội của từng thời kỳ và cam kết quốc tế”.
ông Andrew Stephens, Chuyên gia dự án Star Việt Nam (Dự án Hỗ trợ và thúc đẩy thương mại): Cộng tất cả các loại thuế giá xăng sẽ cao hơn rất nhiều
"Luật Thuế môi trường ra đời hoàn toàn phù hợp với bối cảnh hiện nay. Việc điều chỉnh thuế sẽ giúp ta hoàn thiện với bối cảnh tương lai. Tuy nhiên, nếu chúng ta cộng tất cả các loại thuế ở mặt hàng xăng, dầu thì Việt Nam sẽ có giá cao hơn rất nhiều, ngay cả với Mỹ. Nhưng vẫn thấp hơn nhiều nước trên thế giới".