Hội nghị kéo dài trong 2 ngày kết thúc vào ngày hôm qua, đã thu hút sự tham gia các quan chức và nhà kinh tế đến từ 9 quốc gia tại châu Á. Quy mô hội nghị lần này còn lớn hơn so với các cuộc hội nghị tương tự đã từng tổ chức tại khu vực châu Phi và Mỹ Latin trước đó của IMF.
Ông Kahn cho biết, IMF hy vọng thông qua cuộc họp lần này “tái thiết quan hệ với châu Á”, ông còn tuyên bố sẽ đặt nhiệm vụ này là một công việc trọng điểm trong 12 tháng tới của tổ chức IMF”.
IMF: Sẽ xóa bỏ những ký ức đau buồn của châu Á
Trong khi thế giới nỗ lực tái thiết trật tự tài chính quốc tế, thì các quốc gia châu Á lại giữ khoảng cách với IMF.
IMF đã phát huy vai trò quan trọng trong việc đối phó với cuộc khủng hoảng tài chính lần này, đã bố trí các khoản vay cho hơn 50 “nước nạn nhân” của cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, các quốc gia châu Á lại hầu như không hề cầu cứu tới IMF.
Trái lại, cơn sốt “hỗ trợ tài chính lẫn nhau” giữa các quốc gia châu Á đã không ngừng tăng lên. Tháng 3/2010, thỏa thuận đã đạt được giữa ASEAN với Trung Quốc và Hàn Quốc sẽ thực thi ý tưởng “Thỏa thuận Chiang Mai” trị giá tới 120 tỷ USD, và sẽ thiết lập trụ sở giám sát các hoạt động vận hành tại Singapore. Điều này đánh dấu sự ra đời cho kiểu mẫu “Quỹ Tiền tệ châu Á”.
“Một mặt các nước châu Á vẫn giữ khoảng cách với IMF, mặt khác lại tăng cường việc xây dựng các cơ quan tài chính tại khu vực, để bảo đảm tầm ảnh hưởng quốc tế của các cơ quan, IMF không có lựa chọn nào khác, cần phải tu sửa mối quan hệ với châu Á”, cựu chủ tịch điều hành của IMF, học giả của Học viện Brookings – ông Domenico Lombardi nhấn mạnh.
Tuy nhiên, IMF muốn làm được điều này không phải là chuyện dễ. “Cải thiện quan hệ với châu Á là việc khó làm nhất, bởi vì ký ức đau buồn của họ đối với IMF trước kia là sâu sắc nhất”. vừa qua ông Kahn đã bày tỏ như vậy với cánh báo chí châu Á.
Những ký ức này chủ yếu xuất phát từ cuộc khủng hoảng tài chính châu Á năm 1997. IMF khi đó đã thông qua việc sắp xếp các khoản vay ra tay cứu trợ cho Singapore, Malaysia, Thái Lan, Hàn Quốc và các nước khác, nhưng điều kiện kèm theo các khoản vay này vô cùng hà khắc. IMF buộc các nước này nâng thu thuế, cắt giảm chi tiêu chính phủ và mở cửa các thị trường quan trọng cho các quốc gia phát triển phương Tây.
Do đó, IMF đã để lại “ký ức tập thể” đau buồn cho trái tim người dân các nước châu Á.
Ngoài nguyên nhân lịch sử, những thiếu sót trong sự vận hành hiện nay của IMF cũng đã làm tổn thương đến tính tích cực hợp tác của các nước châu Á với tổ chức này.
Mặc dù IMF có 187 nước thành viên, nhưng các nước phát triển vẫn là người khống chế thật sự. Quá trình hoạch định chính sách của IMF và quyền bỏ phiếu của các nước đều gắn bó mật thiết với nhau. Nhóm G7 hiện nay đang nắm giữ 45% quyền bỏ phiếu, Mỹ còn đơn phương sở hữu một quyền phủ quyết.
Một trong những sản phẩm phụ của việc các nước phát triển chỉ đạo cơ quan này đó là trong thời gian dài IMF đã nhìn nhận sai lệch về trọng điểm giám sát nền kinh tế thế giới. Đến lúc trước khi bùng phát cuộc khủng hoảng tài chính này, trọng điểm giám sát của IMF vẫn là các quốc gia đang phát triển, và bỏ qua việc giám sát những rủi ro đằng sau những nước phát triển có tăng trưởng thấp, mô hình kinh tế phúc lợi cao.
Lối tư duy này một mặt đã làm hỏng sự phát triển kinh tế của các nước đang phát triển, mặt khác còn ung dung để rủi ro tài chính của các nước phát triển gia tăng.