Trong khi đó, hai chuyên gia thuộc Viện Khoa học và An ninh quốc tế tại Washington cho hay, Syria đã thu mua một lượng lớn graphite và hợp chất barium sulphate, vốn thường được sử dụng để ngăn phóng xạ tại các cơ sở hạt nhân.
Các thông tin trên có thể làm gia tăng quan ngại về những hoạt động hạt nhân bí mật của Syria dưới sự hỗ trợ của CHDCND Triều Tiên.
IAEA hiện đang điều tra các cáo buộc của tình báo Mỹ rằng, một cơ sở của Syria bị Israel phá hủy hoàn toàn năm 2007 thực chất là một lò phản ứng gần hoàn thiện theo thiết kế của CHDCND Triều Tiên, nhằm điều chế plutonium làm nhiên liệu cho bom nguyên tử.
Syria khẳng định nước này không che giấu các thanh sát viên hạt nhân Liên hợp quốc bất kỳ điều gì. Tuy nhiên, theo một báo cáo mới của IAEA, Damascus vẫn từ chối cung cấp mọi tài liệu và ngăn cản sự tiếp cận của các thanh sát viên quốc tế nhằm làm rõ sự việc.
IAEA cho hay, hồi tháng 2, các thanh sát viên của cơ quan này đã phát hiện dấu vết uranium trong các mẫu đất thu thập trước đó một năm tại cơ sở Dair Alzour ở Damascus. Cũng trong chuyến thị sát này, các đại diện IAEA còn tìm thấy dấu vết uranium tương tự trong các mẫu thử tại một lò phản ứng thử nghiệm nhỏ khác ở thủ đô Syria. IAEA đã biết về sự tồn tại của cơ sở này và thường xuyên tới kiểm tra định kỳ mỗi năm một lần.
Văn bản giải thích của Syria gửi IAEA hồi đầu tuần này đã không đưa ra bằng chứng chứng minh khu liên hợp Dair Alzour chỉ là một tòa nhà quân sự thông thường cũng như lí giải về nguồn gốc và sự tồn tại của các phần tử uranium tại 2 cơ sở ở Damascus.
IAEA tiếp tục yêu cầu Syria cung cấp thêm thông tin và cho phép các thanh sát viên quốc tế tiếp cận Dair Alzour cũng như nhiều địa điểm liên quan khác để tìm hiểu sự việc.
Cơ quan giám sát hạt nhân của LHQ cũng đang tìm cách làm sáng tỏ những nghi ngờ về hoạt động của một công ty xuất - nhập khẩu của Bình Nhưỡng có văn phòng tại Damascus cũng như sự hợp tác giữa các nhà khoa học hạt nhân Syria và CHDCND Triều Tiên.
Thanh Bình (Theo Reuters, BBC, Washington Post)