Huyền thoại xe và pháo trong chiến dịch Điện Biên Phủ

QĐND - 06/05/2010 21:02

Huyen thoai xe va phao trong chien dich Dien Bien Phu

Cho đến chiến dịch Điện Biên Phủ, quân đội ta mới tổ chức tác chiến hiệp đồng binh chủng. Cùng với các sư đoàn bộ binh, có công binh, pháo binh, pháo cao xạ. Cụ thể là Trung đoàn Pháo binh 45 (pháo 105mm); Trung đoàn 367 (367 vừa là phiên hiệu vừa là để chỉ đơn vị có sáu tiểu đoàn pháo cao xạ 37mm).

Kéo pháo vào, kéo pháo ra (theo sự thay đổi cách đánh trong chiến dịch) trở thành "huyền thoại" và đi vào lịch sử của bộ đội ta, bởi mỗi khẩu pháo nặng 2,5 tấn được kéo bằng xe ô tô loại hai, ba cầu (xe GAZ 63 hoặc GMC), vậy mà bằng sức người, sức cơ bắp, bộ đội ta đã kéo pháo qua núi cao, đèo dốc hiểm trở vào trận địa. Trong lịch sử chiến tranh, làm được điều đó chỉ có ở Việt Nam.

Bộ đội Trung đoàn Pháo binh 45 lên rừng chặt tre, nứa đóng bè; tháo xe GMC thành nhiều cụm tổng thành đưa lên bè, chở từ Lào Cai về Yên Bái an toàn, ghi dấu ấn lịch sử của trung đoàn.

Quân Pháp chọn Điện Biện Phủ xây dựng tập đoàn cứ điểm lớn và kiên cố vững chắc nhất Đông Dương. Địa hình nơi đây thuận lợi cho chúng và đặc biệt khó khăn đối với ta. Nơi đây xa viện trợ bên ngoài, lại vô cùng hiểm trở vì đường vận tải bộ là đường độc đạo. Trước Cách mạng Tháng Tám, đây cũng không phải là tuyến đường chính vận tải lên Tây Bắc, nhiều năm đã không sử dụng, rất khó khăn khi đưa vũ khí hạng nặng lên, cũng như bảo đảm hậu cần- kỹ thuật cho chiến đấu dài ngày.

Tình hình cực kỳ khó khăn, hiểm trở về đường sá, nhưng không đưa được pháo lên Điện Biên Phủ đồng nghĩa với không mở được chiến dịch, còn quân Pháp thì luôn huênh hoang: "Việt Minh không dám đánh vào Điện Biên Phủ, nơi đây bất khả xâm phạm..."

6 tiểu đoàn cao xạ 37mm với 54 khẩu pháo. Nếu tính cả Trung đoàn 45 thì số pháo là gần 100 khẩu với gần 100 xe kéo; tính cả xe bảo đảm hậu cần, xe thông tin, chở đại liên 12,7mm, tổng cộng ta có hơn 100 xe ô tô. Đường xấu, pháo nặng, lái xe đều mới ra trường, nhưng với quyết tâm và sự giúp đỡ của công binh, thanh niên xung phong... toàn bộ xe, pháo đều lên đến Điện Biên Phủ an toàn.

Đại tướng, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp, đến thăm động viên và biểu dương cán bộ, chiến sĩ: "Các đồng chí đưa được xe, pháo lên đến đây an toàn là đã nắm được 50% phần thắng”.

Kế hoạch ban đầu chiến dịch chỉ đánh trong ba đêm, hai ngày, sau thay đổi và thực tế kéo dài gần 55 ngày, đêm. Thời gian kéo dài gấp hơn 20 lần so với ban đầu cũng đồng nghĩa với tăng số lượng bảo đảm hậu cần, kỹ thuật bằng ngần ấy lần. Giao ban hậu cần chiến dịch, các đồng chí chỉ huy đều nói: “Tư lệnh cao nhất bây giờ là gạo!”, để thấy tầm quan trọng của công tác bảo đảm. Cục Vận tải huy động toàn bộ xe ô tô làm nhiệm vụ vận tải cũng chưa đáp ứng được. Huy động lương thực, thực phẩm đã khó, vận tải còn khó hơn và phải dùng xe ô tô mới đáp ứng được khối lượng, tốc độ, thời gian. 6 tiểu đoàn pháo cao xạ có một số xe GAZ 51 lập tức được huy động làm nhiệm vụ vận tải, vượt cung, tăng chuyến, góp phần bảo đảm kịp thời hậu cần cho chiến dịch.

Khó khăn khi đưa pháo vào là đường xe kéo pháo phải đi qua một số nơi có hỏa lực mạnh và hệ thống lô cốt, hầm ngầm của địch. Tiếng máy ô tô nổ trong đêm dễ bị phát hiện, nhưng nguy hiểm đến mấy cũng phải thực hiện cho bằng được, kể cả phải mạo hiểm. Lực lượng trinh sát khẩn trương đi nghiên cứu đường, vẽ sơ đồ, đánh dấu các vị trí trọng điểm. Tư lệnh mặt trận họp với chỉ huy 3 sư đoàn bộ binh phổ biến kế hoạch rất cụ thể, tỷ mỉ việc kéo pháo, đưa pháo vào chiếm lĩnh trận địa và triển khai nhiệm vụ nghi binh. Xe đến gần căn cứ nào của địch thì bộ đội bắn pháo, súng cối để át tiếng động cơ ô tô. Cán bộ đại đội ngồi trong buồng lái với lái xe, nơi nào khó đi, đêm tối có người khoác vải dù trắng đi trước dẫn đường, lực lượng công binh bám đường, bảo đảm tốt cho hành quân, đưa pháo vào trận địa. Tuy suốt đêm hành quân, nhưng đến nơi, bộ đội bố trí trận địa ngay.

Tối 13-3-1954, ta mở đầu chiến dịch, đánh vào Him Lam. Sáng 14-3-1954, lực lượng pháo cao xạ 37mm của ta bắn rơi chiếc máy bay Mo-ral đầu tiên, chấm dứt sự độc quyền của không quân Pháp trên bầu trời Tổ quốc ta (kể từ 19-12-1946). Pháo với xe, tuy hai mà là một. Pháo phải có xe kéo và xe phải tốt mới kéo pháo đến vị trí an toàn. Xe và pháo trong chiến dịch Điện Biên Phủ đã làm nên một huyền thoại lịch sử; xe vừa kéo pháo, vừa tham gia vận tải rất kịp thời, hiệu quả.

Nguyễn Văn Mai (Nguyên lái xe Trung đoàn 367 trong chiến dịch Điện Biên Phủ)

Tin mới