Phác thảo bối cảnh phim Thái tổ Lý Công Uẩn trước đây Song song với sự trở lại của Thái tổ Lý Công Uẩn, 4 dự án còn lại của ngành điện ảnh góp mặt trong đại lễ 1000 năm Thăng Long gồm Thái sưTrần Thủ Độ (phim truyền hình), Long Thành cầm giả ca (phim truyện nhựa), Người con của Rồng (phim hoạt hình), Chiếu dời đô (Phim truyện nhựa) cũng rục rịch bắt đầu… Sự ầm ỹ của việc Á hậu Dương Trương Thiên Lý với đoàn làm phim Thái sư Trần Thủ Độ, việc nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc tuyên bố Thái tổ Lý Công Uẩn khởi động lại dưới hình thức phim truyền hình khiến sự quan tâm tới những bộ phim hướng tới đại lễ 1000 năm Thăng Long lại được hâm nóng trở lại sau một thời gian im ắng.
Trong 5 bộ phim hướng tới đại lễ 1000 năm Thăng Long, dự án phim truyện nhựa đầu tiên Thái tổ Lý Công Uẩn (kịch bản: Đinh Thiên Phúc, hãng phim truyện Việt Nam sản xuất) là bộ phim giành được nhiều sự chú ý nhất. Thứ nhất bởi đây là bộ phim tiên phong trong việc hướng tới đại lễ, thứ hai bởi con số 200 tỷ để thực hiện phim là “vô tiền khoáng hậu” trong lịch sử điện ảnh Việt Nam từ trước tới giờ và thứ ba chính là sự “ùm sùm” tranh chấp, kiện cáo tác quyền…Ngày 12/07/2008, bất chấp công sức chuẩn bị của hãng phim truyện Việt Nam…ban chỉ đạo 1000 năm Thăng Long chính thức “giãn tiến độ” dự án phim này – tức là không cấp ngân sách để thực hiện. Ông Phạm Quang Long – Giám đốc Sở VH-TT&DL lúc đó đã phát biểu như sau: “Về bản chất, việc “giãn tiến độ” bộ phim này đồng nghĩa với việc vào năm 2010 sẽ không có bộ phim Thái tổ Lý Công Uẩn".
Không ngân sách, chắc chắn dừng. Nhưng tiền ngoài ngân sách tất nhiên làm thoải mái. Nhà sản xuất Cát Tiên Sa đóng vai trò là “Mạnh Thường Quân” theo đúng chủ trương xã hội hóa điện ảnh, vực dậy Thái tổ Lý Công Uẩn - lúc này đã được chuyển thể thành phim truyền hình dài tập. Chưa biết cái bắt tay này như thế nào nhưng chính thức có thể điền tên Thái tổ Lý Công Uẩn là một trong 5 phim hướng tới đại lễ 1000 năm Thăng Long của ngành điện ảnh. Cảnh trong phim Thái sư Trần Thủ Độ (Ảnh: Thu Quỳnh)
Dự án thứ hai là phim truyền hình Thái sư Trần Thủ Độ ( Kịch bản: Nguyễn Mạnh Tuấn; 30 tập Hãng phim truyện I sản xuất; kinh phí: 51 tỷ) do đạo diễn Đào Duy Phúc thực hiện. Tái hiện câu chuyện Thái sư Trần Thủ Độ và người tình Trần Thị Dung, Thái sư Trần Thủ Độ với dàn diễn viên chính Thiên Bảo, Hứa Vỹ Văn, Á hậu Thiên Lý và hàng loạt các gương mặt gạo cội Hoàng Dũng, Bùi Bài Bình, Trần Đức, Lan Hương…chính thức bấm máy vào ngày 12/06/2009 vừa qua tại trường quay Cổ Loa. Dự án này êm đẹp và có thể nói là “âm thầm” nếu không xảy ra “sự cố” Á hậu Dương Trương Thiên Lý ầm ỹ trên mặt báo. Sau sự cố, có rất nhiều gương mặt được chọn lựa vào vai nguyên phi Trần Thị Dung nhưng theo thông tin chính thức từ phía đoàn làm phim thì hiện vai này vẫn đang bỏ trống bởi phim còn tập trung vào nhiều cảnh dài hơi khác.
Long thành cầm giả ca – bộ phim thứ hai được nhà nước đặt hàng do hãng phim Giải phóng sản xuất, đạo diễn là Đào Bá Sơn. Lấy cảm hứng từ tên một bài thơ của đại thi hào Nguyễn Du, Long thành cầm giả ca kể về thân phận con người thông qua hai nhân vật Cầm – cô gái đánh đàn và chàng trai trẻ Tố Như. Đây là kịch bản đoạt giải nhất trong cuộc thi Sáng tác kịch bản kỷ niệm 1000 năm Thăng Long của tác giả Văn Lê. Cho đến thời điểm này, e-kip làm phim vẫn đang trong thời gian chuẩn bị, chọn bối cảnh, dự kiến đầu tháng 10/2009 phim sẽ chính thức bấm máy.
Một nhánh khác, bộ phim hoạt hình Người con của Rồng (100 phút; kịch bản: Đoàn Triệu Long; Đạo diễn Vũ Minh Trí; Kinh phí: 7 tỷ; Hodafilm sản xuất) cũng được khởi động từ giữa năm 2008. Chọn công nghệ 3D để thể hiện, Người con của Rồng tập trung khai thác tuổi thơ của vị vua Lý Công Uẩn trong thời gian ở Bắc Ninh. Dự án này khá “xuôi chèo mát mái” và cho đến thời điểm này, phim chính thức bước vào giai đoạn tiền kỳ với khâu tạo hình nhân vật.
Hai dự án mới nhất vừa được công khai là Chiếu dời đô (Kịch bản Triệu Tuấn; Hodafilm sản xuất) và Chim bay về núi (kịch bản: Nguyễn Quang Sáng; Hãng phim Giải phóng sản xuất). Nếu Chiếu dời đô mới được “âm thầm” khởi động từ một hai tháng gần đây thì Chim bay về núi còn gấp rút hơn thế. Theo nhà văn Nguyễn Quang Sáng – tác giả kịch bản Chim bay về núi, thì ý tưởng mới được phác họa từ đầu tháng 7 – khi được đặt hàng và hạn kết thúc là cuối tháng. Phim lấy bối cảnh năm 1954, giai đoạn tập kết ra Bắc để thể hiện tình cảm của những người dân miền Nam hướng về cội nguồn: “Từ thuở mang gươm đi mở cõi/Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long”.
Cả hai đều là phim truyện nhựa và đang cố gắng để triển khai sớm nhất. Nếu Chim bay về núi thể hiện rõ là một phim hưởng ứng đến từ phía Nam, với một giai đoạn lịch sử cận đại thì Chiếu dời đô – nói về vua Lý Công Uẩn – cảm giác “nhằm thẳng đích” để thay thế dự án không thành Thái tổ Lý Công Uẩn trình chiếu trong đại lễ 1000 năm Thăng Long. Chiếu dời đô sẽ do đạo diễn Lưu Trọng Ninh thực hiện còn Chim bay về núi, theo như mong muốn của tác giả Nguyễn Quang Sáng thì sẽ là đạo diễn Trịnh Lê Văn – Trưởng ban văn nghệ Đài truyền hình Việt Nam thực hiện. Cũng theo bà Nguyễn Thị Hồng Ngát – Giám đốc Hodafilm thì Chiếu dời đô huy động kinh phí theo chủ trương xã hội hóa, đến thời điểm này đã thu được 60 tỷ kinh phí như dự trù. Tuy nhiên, bà cũng nói, đó chỉ là trên phương diện “gật đầu” chứ chưa chính thức cầm trên tay.
Ngày 10/10/2010, đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long chính thức bắt đầu. Tức là chỉ còn gần một năm cho việc hoàn thành phim để còn trình lên duyệt, chỉnh sửa… Đạo diễn Lưu Trong Ninh sẽ đảm nhận phim Chiếu dời đô
Liệu có kịp?
Ngoài Người con của Rồng và Long thành cầm giả ca có vẻ khả thi nhất, các bộ phim còn lại đều chưa đảm bảo sự chắc chắn nào. Thái tổ Lý Công Uẩn vẫn là dự án “mở lời” với nhau và mới được tác giả là nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc tiết lộ. Đem Thái sư Trần Thủ Độ ra so sánh, lấy con số 51 tỷ tổng số kinh phí chia đều cho 30 tập, vị chi mỗi tập phim là xấp xỉ 2 tỷ đồng. Con số này liệu nhà đầu tư Cát tiên sa có kham được nếu bắt tay với Thái tổ Lý Công Uẩn? Nếu không kham được, vẫn làm, liệu phim làm ra có “ra tấm ra món”? Và điều quan trọng nhất là khi nào phim bắt tay vào triển khai thì đó vẫn là một dấu hỏi lớn.
Chúng ta đã làm nhiều phim kỷ niệm nhiều ngày lễ của đất nước. Có cái hoàn thành, có cái chưa thì phải tính để “xuề xòa”, bù cho một ngày chào mừng dịp nào sau đó. Nhưng đại lễ 1000 năm Thăng Long thì chỉ có một…Đó là một thách thức!
Gia Sơn
Phác thảo bối cảnh phim Thái tổ Lý Công Uẩn trước đây Song song với sự trở lại của Thái tổ Lý Công Uẩn, 4 dự án còn lại của ngành điện ảnh góp mặt trong đại lễ 1000 năm Thăng Long gồm Thái sưTrần Thủ Độ (phim truyền hình), Long Thành cầm giả ca (phim truyện nhựa), Người con của Rồng (phim hoạt hình), Chiếu dời đô (Phim truyện nhựa) cũng rục rịch bắt đầu… Sự ầm ỹ của việc Á hậu Dương Trương Thiên Lý với đoàn làm phim Thái sư Trần Thủ Độ, việc nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc tuyên bố Thái tổ Lý Công Uẩn khởi động lại dưới hình thức phim truyền hình khiến sự quan tâm tới những bộ phim hướng tới đại lễ 1000 năm Thăng Long lại được hâm nóng trở lại sau một thời gian im ắng.
Trong 5 bộ phim hướng tới đại lễ 1000 năm Thăng Long, dự án phim truyện nhựa đầu tiên Thái tổ Lý Công Uẩn (kịch bản: Đinh Thiên Phúc, hãng phim truyện Việt Nam sản xuất) là bộ phim giành được nhiều sự chú ý nhất. Thứ nhất bởi đây là bộ phim tiên phong trong việc hướng tới đại lễ, thứ hai bởi con số 200 tỷ để thực hiện phim là “vô tiền khoáng hậu” trong lịch sử điện ảnh Việt Nam từ trước tới giờ và thứ ba chính là sự “ùm sùm” tranh chấp, kiện cáo tác quyền…Ngày 12/07/2008, bất chấp công sức chuẩn bị của hãng phim truyện Việt Nam…ban chỉ đạo 1000 năm Thăng Long chính thức “giãn tiến độ” dự án phim này – tức là không cấp ngân sách để thực hiện. Ông Phạm Quang Long – Giám đốc Sở VH-TT&DL lúc đó đã phát biểu như sau: “Về bản chất, việc “giãn tiến độ” bộ phim này đồng nghĩa với việc vào năm 2010 sẽ không có bộ phim Thái tổ Lý Công Uẩn".
Không ngân sách, chắc chắn dừng. Nhưng tiền ngoài ngân sách tất nhiên làm thoải mái. Nhà sản xuất Cát Tiên Sa đóng vai trò là “Mạnh Thường Quân” theo đúng chủ trương xã hội hóa điện ảnh, vực dậy Thái tổ Lý Công Uẩn - lúc này đã được chuyển thể thành phim truyền hình dài tập. Chưa biết cái bắt tay này như thế nào nhưng chính thức có thể điền tên Thái tổ Lý Công Uẩn là một trong 5 phim hướng tới đại lễ 1000 năm Thăng Long của ngành điện ảnh. Cảnh trong phim Thái sư Trần Thủ Độ (Ảnh: Thu Quỳnh)
Dự án thứ hai là phim truyền hình Thái sư Trần Thủ Độ ( Kịch bản: Nguyễn Mạnh Tuấn; 30 tập Hãng phim truyện I sản xuất; kinh phí: 51 tỷ) do đạo diễn Đào Duy Phúc thực hiện. Tái hiện câu chuyện Thái sư Trần Thủ Độ và người tình Trần Thị Dung, Thái sư Trần Thủ Độ với dàn diễn viên chính Thiên Bảo, Hứa Vỹ Văn, Á hậu Thiên Lý và hàng loạt các gương mặt gạo cội Hoàng Dũng, Bùi Bài Bình, Trần Đức, Lan Hương…chính thức bấm máy vào ngày 12/06/2009 vừa qua tại trường quay Cổ Loa. Dự án này êm đẹp và có thể nói là “âm thầm” nếu không xảy ra “sự cố” Á hậu Dương Trương Thiên Lý ầm ỹ trên mặt báo. Sau sự cố, có rất nhiều gương mặt được chọn lựa vào vai nguyên phi Trần Thị Dung nhưng theo thông tin chính thức từ phía đoàn làm phim thì hiện vai này vẫn đang bỏ trống bởi phim còn tập trung vào nhiều cảnh dài hơi khác.
Long thành cầm giả ca – bộ phim thứ hai được nhà nước đặt hàng do hãng phim Giải phóng sản xuất, đạo diễn là Đào Bá Sơn. Lấy cảm hứng từ tên một bài thơ của đại thi hào Nguyễn Du, Long thành cầm giả ca kể về thân phận con người thông qua hai nhân vật Cầm – cô gái đánh đàn và chàng trai trẻ Tố Như. Đây là kịch bản đoạt giải nhất trong cuộc thi Sáng tác kịch bản kỷ niệm 1000 năm Thăng Long của tác giả Văn Lê. Cho đến thời điểm này, e-kip làm phim vẫn đang trong thời gian chuẩn bị, chọn bối cảnh, dự kiến đầu tháng 10/2009 phim sẽ chính thức bấm máy.
Một nhánh khác, bộ phim hoạt hình Người con của Rồng (100 phút; kịch bản: Đoàn Triệu Long; Đạo diễn Vũ Minh Trí; Kinh phí: 7 tỷ; Hodafilm sản xuất) cũng được khởi động từ giữa năm 2008. Chọn công nghệ 3D để thể hiện, Người con của Rồng tập trung khai thác tuổi thơ của vị vua Lý Công Uẩn trong thời gian ở Bắc Ninh. Dự án này khá “xuôi chèo mát mái” và cho đến thời điểm này, phim chính thức bước vào giai đoạn tiền kỳ với khâu tạo hình nhân vật.
Hai dự án mới nhất vừa được công khai là Chiếu dời đô (Kịch bản Triệu Tuấn; Hodafilm sản xuất) và Chim bay về núi (kịch bản: Nguyễn Quang Sáng; Hãng phim Giải phóng sản xuất). Nếu Chiếu dời đô mới được “âm thầm” khởi động từ một hai tháng gần đây thì Chim bay về núi còn gấp rút hơn thế. Theo nhà văn Nguyễn Quang Sáng – tác giả kịch bản Chim bay về núi, thì ý tưởng mới được phác họa từ đầu tháng 7 – khi được đặt hàng và hạn kết thúc là cuối tháng. Phim lấy bối cảnh năm 1954, giai đoạn tập kết ra Bắc để thể hiện tình cảm của những người dân miền Nam hướng về cội nguồn: “Từ thuở mang gươm đi mở cõi/Ngàn năm thương nhớ đất Thăng Long”.
Cả hai đều là phim truyện nhựa và đang cố gắng để triển khai sớm nhất. Nếu Chim bay về núi thể hiện rõ là một phim hưởng ứng đến từ phía Nam, với một giai đoạn lịch sử cận đại thì Chiếu dời đô – nói về vua Lý Công Uẩn – cảm giác “nhằm thẳng đích” để thay thế dự án không thành Thái tổ Lý Công Uẩn trình chiếu trong đại lễ 1000 năm Thăng Long. Chiếu dời đô sẽ do đạo diễn Lưu Trọng Ninh thực hiện còn Chim bay về núi, theo như mong muốn của tác giả Nguyễn Quang Sáng thì sẽ là đạo diễn Trịnh Lê Văn – Trưởng ban văn nghệ Đài truyền hình Việt Nam thực hiện. Cũng theo bà Nguyễn Thị Hồng Ngát – Giám đốc Hodafilm thì Chiếu dời đô huy động kinh phí theo chủ trương xã hội hóa, đến thời điểm này đã thu được 60 tỷ kinh phí như dự trù. Tuy nhiên, bà cũng nói, đó chỉ là trên phương diện “gật đầu” chứ chưa chính thức cầm trên tay.
Ngày 10/10/2010, đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long chính thức bắt đầu. Tức là chỉ còn gần một năm cho việc hoàn thành phim để còn trình lên duyệt, chỉnh sửa… Đạo diễn Lưu Trong Ninh sẽ đảm nhận phim Chiếu dời đô
Liệu có kịp?
Ngoài Người con của Rồng và Long thành cầm giả ca có vẻ khả thi nhất, các bộ phim còn lại đều chưa đảm bảo sự chắc chắn nào. Thái tổ Lý Công Uẩn vẫn là dự án “mở lời” với nhau và mới được tác giả là nhà biên kịch Đinh Thiên Phúc tiết lộ. Đem Thái sư Trần Thủ Độ ra so sánh, lấy con số 51 tỷ tổng số kinh phí chia đều cho 30 tập, vị chi mỗi tập phim là xấp xỉ 2 tỷ đồng. Con số này liệu nhà đầu tư Cát tiên sa có kham được nếu bắt tay với Thái tổ Lý Công Uẩn? Nếu không kham được, vẫn làm, liệu phim làm ra có “ra tấm ra món”? Và điều quan trọng nhất là khi nào phim bắt tay vào triển khai thì đó vẫn là một dấu hỏi lớn.
Chúng ta đã làm nhiều phim kỷ niệm nhiều ngày lễ của đất nước. Có cái hoàn thành, có cái chưa thì phải tính để “xuề xòa”, bù cho một ngày chào mừng dịp nào sau đó. Nhưng đại lễ 1000 năm Thăng Long thì chỉ có một…Đó là một thách thức!
Gia Sơn
