Cho tới năm 2002, xuất khẩu phần mềm là giấc mơ và cũng là ác mộng hằng ngày của Nguyễn Thành Nam (lúc đó phụ trách Trung tâm xuất khẩu phần mềm của FPT). Sau những tuyên bố rầm rộ về toàn cầu hóa, rồi mở công ty phần mềm ở Mỹ, và "nhất thế giới"... là những thất bại thê thảm. Không có khách hàng, nhân viên chán nản, bản thân ông Nam thì bị stress nặng, đổ bệnh... Giấc mơ phần mềm lâm vào đường cùng.
Mùa hè năm đó, Phan Phương Đạt - một nhân viên cùng công ty, mang về cho ông Nam cuốn sách Ho Chi Minh, a life (Hồ Chí Minh - Một cuộc đời) do một tác giả người Mỹ viết. Đọc xong cuốn sách, ông Nam mới ngộ ra những điểm yếu chí mạng của công ty mình khi toàn cầu hóa.
Tư tưởng đầu tiên mà ông Nam học được, đó là: phải biết Việt Nam là một nước nhược tiểu thì mới có thể tìm cách đánh Pháp, đuổi Nhật được. "Vào thời điểm quyết định toàn cầu hóa, ban lãnh đạo của công ty vẫn tưởng mình rất giỏi và hành động như thể mình có thể nhất thế giới tới nơi. Đó là nguyên nhân chính dẫn tới việc toàn cầu hóa thất bại. Nhưng khi biết mình rất yếu thì mọi việc lại khác đi", ông Nam tâm sự.
Trước khi đọc cuốn Hồ Chí Minh - Một cuộc đời, công ty từng tìm cách thâm nhập thị trường Nhật. Một trong những rào cản của thị trường này là tiếng Nhật. Ông Nam, ông Trương Gia Bình (Tổng giám đốc FPT) cũng từng hì hục đi học tiếng Nhật để làm gương nhưng rốt cuộc thì các nỗ lực đó cũng chẳng đem lại kết quả gì đáng kể.
Sau khi thấm nhuần tư tưởng "muốn làm được việc lớn phải xác định rõ mình là một nước nhược tiểu", ông Nam nhận thức rõ: điểm yếu của mình là tiếng Nhật sẽ không thể khắc phục được bằng việc tự học tiếng Nhật. Ông Nam quyết định thuê luôn những người giỏi tiếng Nhật về làm và rào cản tiếng Nhật được giải quyết.
Cũng nhờ nhận thức mình là "bét thế giới" và "yếu đủ thứ" mà công ty của ông Nam lại chinh phục được những khách hàng Nhật - được coi là khó tính nhất thế giới. "Người Nhật có đức tính của một "ông anh". Họ sẵn sàng làm việc với thằng dốt, dạy mình để mình làm được việc nếu như họ thích mình", ông Nam tiết lộ về một trong những lý do khiến khách hàng Nhật chọn công ty ông.
Một bài học khác mà ông Nam cũng rút ra từ cuốn sách Hồ Chí Minh - Một cuộc đời là: phải dựa vào nhân dân và nhân dân sẽ là người đưa ra lời giải. Ông Nam cũng lấy dẫn chứng về thị trường Nhật. Trước khi thâm nhập được thị trường này, ông Nam và ông Bình đích thân đi học tiếng Nhật, đích thân đi thuyết trình, đàm phán... và kết quả là con số không tròn trĩnh.
Thế nhưng, kể từ ngày nhận thức được việc mình chỉ là người định hướng và "phải dựa vào nhân dân", tình hình đã thay đổi hoàn toàn. "Một chuyên gia phần mềm và một phiên dịch tiếng Nhật là người đem về sự đồng ý đầu tiên của người Nhật chứ không phải là ông Bình hay ông Nam. Nhân dân đúng là người đưa ra lời giải", ông Nam tâm sự.
Bài học thứ 3 mà ông Nam cũng học được từ Bác là công tác tuyên truyền. "Tôi không thể áp dụng thành công công tác tư tưởng của cụ Hồ nếu những người xung quanh tôi không hiểu những tư tưởng đó. Đây cũng là lý do tôi có nhiều buổi nói chuyện với ban lãnh đạo, nhân viên của mình về tư tưởng Hồ Chí Minh - những điều tôi đã học được từ cuốn sách Hồ Chí Minh - Một cuộc đời và những cuốn sách tham khảo về cụ Hồ được đề cập trong cuốn sách này", ông Nam tâm sự.
Khi phát biểu nhậm chức Tổng giám đốc FPT thay ông Trương Gia Bình, ông Nam cũng rất tự hào khi tuyên bố: cụ Hồ là người có ảnh hưởng lớn nhất đến tính cách của mình.
Trở thành Tổng giám đốc của Tập đoàn FPT, liệu Nguyễn Thành Nam có tiếp tục thành công với những triết lý rút ra từ tư tưởng Hồ Chí Minh? Ông Nam trả lời: "Nói thật là chưa biết được. Việc mình say mê tư tưởng của Bác và việc vận dụng thành công tư tưởng đó cho công cuộc toàn cầu hóa tập đoàn chúng tôi là hai chuyện khác nhau, nhưng không phải là không thể làm được".
Hoàng Ly